Eimreiðin


Eimreiðin - 01.01.1961, Blaðsíða 61

Eimreiðin - 01.01.1961, Blaðsíða 61
EIMREIÐIN 49 Þess má geta, að á þessum tíma var ekki farið að brenna fólk, eins °g síðar varð, og var hér þessvegna um algert „nýmæli" að ræða og sýnir hve mikils hefur þótt við þurfa. Þá er loks í fjórða lagi sú veigamikla og í rauninni úrskerandi spurn- lng-' Hvernig stóð á því, að allur almúgi manns í Björgyn var þá þegar svo viss og sannfærður um, sem raun bar vitni, að stúlkan væri engin onnur en Margrét konungsdóttir? Og þar á meðal hinir tveir (eða Ueiri) merku íslenzku samtímamenn þessara atburða, sem nú var getið? Þessari spurningu verður ekki svarað einfaldlega með því að tala um Undurvitni, trúgirni og hysterí, eða annað þaðan af verra. „Trúið aldrei rengingamanninum," sagði sr. Árni Þórarinsson. Það hefur nefnilega prasinnis sýnt sig, og sagnfræðingar einatt orðið að viðurkenna það, oft er meira að byggja á almenningsáliti, sögnum og þjóðtrú, en nenn vilja í fljótu bragði vera láta, enda þótt slíkar sagnir taki stund- m á sig reyfarakennd gerfi.1) Hér er það auk þess engin þjóðsaga, eJdur söguleg staðreynd, að almenningur var þá þegar sannfærður um, stúlkan segði satt. í því sambandi ber þess sérstaklega að gæta, að 'u • Var ^ a^ dreifa neinum sérstökum óvinsældum konungs, sem eint gætu haft áhrif á afstöðu almennings gagnvart stúlkunni, né held- * var á þeim tíma um að ræða neinskonar „trúar"-hreyfingu, jarteikn a þesskonar „yfirnáttúrleg fyrirbrigði" í sambandi við stúlkuna, — f P3® yrði að vísu síðar, — sem ruglað gætu dómgreind fólksins. Miklu tot hitt legið beinna við, að almenningur hefði lagzt á sveif með Ojhöfunum, en á móti hinni sakfelldu konu, það er a. m. k. miklu enJulegra í slíkum tilfellum. Að sú varð ekki raunin á, bendir alveg Pess, að fólkið hafi verið öldungis visst í sinni sök, og sú vissa hefur otlð að byggjast á því, að menn hafi beinlínis þekkt stúlkuna og nað eftir henni sem dóttur hins látna konungs, og eða hún sannað S a annan hátt. Vitanlegt er, að Björgynjarbúar höfðu góða aðstöðu pess að gera sér grein fyrir þessu, a. m. k. áður en konungur og hirðin mu í bæinn úr Danmerkurleiðangrinum. Það er staðreynd, að vissa enning var svo gagnger í þessu efni, að stúlkan var af alþýðu strax lr aftökuna tekin í píslarvotta- eða dýrlingatölu, og kom fyrir ekki, konungsmenn og kirkjuyfirvöld reyndu að berja þennan landráða- ulla átrúnað niður með harðri hendi. ) I rugerð G. Storm segir m. a. um sagnir þær og vísur, sem geymst hafa pessa atburði: „Derimod kan de nok siges at være forsaavidt historiske, som speile Samtidens eller den nærmeste Eftertids Opfatning af Personer og 8 enheder. . . . At Viserne stammer fra Samtiden eller den nærmeste jeneration efter (c. 1300-1330), synes at væri tydeligt ..." V;
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120

x

Eimreiðin

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.