19. júní - 19.06.1988, Blaðsíða 33

Sigrún Magnúsdóttir
borgarfulltrúi:
SKÖMM
SAMTÍMANS
Kolbrún Jónsdóttir,
varaþingmaöur:
ÁLITAMÁL
fleiri mæður hasla sér nú
völl utan heimilis. En þá
vaknar spurningin hvað
um börnin? Við sem nú er-
um foreldrar ólumst flest upp við að
eðlilegt þótti að mæður ynnu ein-
Við skulum ekki gleyma því að
í bændasamfélaginu voru
það í fæstum tilfellum ein-
göngu foreldrarnir sem sáu
um uppeldi barna sinna, heldur tók
allt heimilisfólkið þátt í að annast og
leiðbeina börnunum.
A sama hátt berum við nú öll
ábyrgð á uppvaxtarskilyrðum barna.
Það er skömm samtímans að í alls-
nægtaþjóðfélagi okkar skuli það vera
sérstök forréttindi að geta komið
börnum sínum á dagvistarheimili.
Að mínu mati eiga ríki og sveitar-
félög að skapa þegnum sínum sem
jöfnust ytri skilyrði en margbreyti-
leiki mannfólksins ræður svo hvaða
leiðir það velur sér innan þess
ramma.
Við verðum að gera okkur ljóst að
vel búin dagvistarheimili og sér-
menntað starfsfólk þeirra vinna ekki
gegn fjölskyldunni heldur með henni.
Þau létta undir með uppeldisskyldum
foreldranna en taka ekki frá þeim
ábyrgðina.
Ég tel afar mikilvægt að foreldrum
sé gert kleift að dveljast sem mest
heima með barni sínu fyrsta æviárið
svo að barnið nái þeim tilfinningalegu
tengslum við foreldrana sem eru svo
nauðsynleg og ekkert getur komið í
staðinn fyrir.
göngu innan veggja heimilisins, nema
heimilisaðstæður væru erfiðar. Þegar
við komum heim úr skólanum var
móðirin til staðar að taka á móti okk-
ur, og var það talið svo sjálfsagt.
En hvað um börnin sjálf í dag? Nú
koma börnin heim með lykilinn um
hálsinn, og enginn heima, sum eru
það heppin að hafa fastan stað að
koma á, t.d. hjá dagmæðrum, en það
hafa ekki öll börn.
Viðhorfin hafa breyst. Langflestar
mæður, giftar sem ógiftar taka virkari
þátt í atvinnulífinu.
Nú skipta hjón með sér húsverkum
og barnauppeldi, konur taka í aukn-
um mæli þátt í atvinnulífinu og hasla
sér völl í mörgum atvinnugreinum,
þar sem karlar sátu áður við stjórn.
Aftur á móti eiga einstæðar mæður
enga valkosti. Þær verða að vinna úti
til að sjá sér og sínum farborða, og oft
á tíðum virðast báðir foreldrar þurfa
að vinna úti til að geta framfleytt sér.
Hvernig mætir samfélagið þörfum
útivinnandi mæðra?
Eru ekki gerðar of miklar kröfur til
nútímakonunnar? Því er oft varpað
fram að hraðinn í þjóðfélaginu sé
stórlega að aukast og að fólki finnist
það sífellt vera að missa af lestinni.
Til að gefa foreldrum val um hvort
þeir vilji annast uppeldi barna sinna
heima eða greiða fyrir barnagæslu,
verði greidd stighækkandi fjölskyldu-
laun eftir fjölda barna.
Ég tel mig hafa svarað spurningun-
um hverjar eiga skyldur samfélagsins
að vera, en í þeim svörum felst enginn
nýr sannleikur. Ætli nokkrar spurn-
ingar hafi verið reifaðar á fleiri fund-
um og ráðstefnum á síðastliðnum
vetri en einmitt þessar?
Við höfum ekki lengur tíma til orða
án athafna. Við hér í Reykjavík get-
um ekki beðið eftir að eitt og eitt
dagheimili opni heldur verður að ger-
ast stökkbreyting strax. Það verður
að kalla alla til sameiginlegs átaks,
foreldra, sveitarfélög, stéttarfélög og
atvinnurekendur. Það er ekki hægt að
umbylta þjóðfélaginu en skilja einn
veigamesta þáttinn eftir — uppeldi
barna.
Ég hef trú á að hugarfarsbreyting
sé að verða hjá íslensku þjóðinni
varðandi fjölskyldumál og ekki hvað
síst hjá yngri karlmönnum. Það var
viðtal nýlega við ungan bæjarstjóra,
sem vakti bjartsýni mína, en hann
taldi það helsta kost síns byggðarlags
hve vel væri búið að börnum þar.
Efnishyggjan virðist stundum ráða
ferðinni og veraldleg gæði tekin fram
yfir andleg.
Samviskubit yfir að verið sé að van-
rækja börnin veldur mikilli togstreitu
útivinnandi kvenna í dag.
Hve oft heyrum við t.d. ekki „Hún
fleygir börnunum í dagmömmu svo
að hún geti unnið úti,“ og „til hvers er
fólk að eignast börn ef það getur ekki
hugsað um þau?“
Það er athyglisvert að það er gjarn-
an talað um samviskubit kvenna
gagnvart börnum, eins og þetta sé
einkamál kvenna.
Eru feður svo ábyrgðarlausir að
þeir hafi engar áhyggjur af börnum
sínum? Varla.
Foreldrar hafa þegar gert ein-
dregnar kröfur til samfélagsins um að
það taki í ríkari mæli þátt í uppeldi
barna.
Það er hins vegar álitamál hvort
auka eigi þessa félagslegu þjónustu og
þar með útgjöld ríkis og sveitarfélaga.
Hvaða ábyrgð fólk tekur á eigin lífi
og hvað hið opinbera á að láta til sín
taka er spurning sem ég held við ætt-
um að reyna að svara betur en gert
hefur verið.
33