19. júní - 19.06.1988, Blaðsíða 57

getur auðveldlega fengið gott starf án
mikillar menntunar en konan þarf að
vera hámenntuð til að komast í
ábyrgðarstarf."
n hvernig verður þá þegar
börnin koma?
Aðalheiður Magnúsdóttir 18
ára: „Hingað til hefur það nú
alltaf verið konan sem hefur hætt
starfi til að vera heima með börnun-
um. Minn draumur er að geta samein-
að þetta, verið heima með einhvern
lítinn rekstur og þá verið með börn-
unum á meðan þau eru lítil.“
Erla: „Já, það lendir alltaf á kon-
unni að vera heima með barninu að
minnsta kosti fyrsta árið.“
Er kominn tími til að þetta breytist?
Krakkarnir voru allir á því að vissu-
lega væri æskilegast að foreldrarnir
skiptu þessu á milli sín. En hljóðið í
þeim var nú ekki beint þannig að þau
héldu að málin myndu í þann veginn
að breytast.
En á fólk börnin kannski of
snemma?
Aðalheiður: „Nei, það finnst mér
ekki. Mér finnst til dæmis ekkert
sniðugt að báðir einstaklingarinr
mennti sig í mörg ár og að því loknu
eigi þau börnin. Þetta verður til þess
að konan situr í mörg ár uppi með
menntun sem hún hefur ekkert nýtt
sér og er kannski orðin úrelt loks
þegar hún kemst út á vinnumarkað-
inn.“
Erla: „Það er líka alltaf hægt að
læra en það er ekki alltaf hægt að eiga
börn. Svo fer það líka eftir tekjum.
Það er eðlilegra að það foreldrið sem
hefur hærri tekjur haldi áfram að
vinna.“
Sigurður Hlöðversson 20 ára segist
alveg vera búinn að ákveða hvað
hann leggi fyrir sig. Fjölmiðlar heilla
hann og hyggst hann leggja stund á
stjórnmála- eða fjölmiðlafræði í Há-
skólanum og fara svo til starfa á ein-
hverjum fjölmiðli: „Eg held maður
fari að hugsa frekar útí þessi mál eftir
nokkur ár í háskólanum. Ég gæti vel
hugsað mér að koma með fjölskyldu
þegar líður á háskólanámið. Það er
svo mikill stuðningur af því að eiga
góða fjölskyldu.“
Gæti hann hugsaö sér aö slíta sig í
nokkur ár frá starfi til aö vera heima
og sinna börnum samanber hugmynd-
ina um að hjónin skipti því á milli sín
að vera heima og að heiman?
Sigurður: „Mér litist ekkert vel á að
gera það. En það er svo margt sem
kemur inn í. Til dæmis starf konunnar
og svo framvegis. I gegnum tíðina er
það búið að vera kouun sem hefur
verið heima þannig að það er erfitt að
svara þessu.“
En nú eru aðrir valkostir í boði. Við
megum ekki gleyma dagvistarstofn-
unum, dagmæðrum og öðru slíku sem
þarna geta komið inn í, mynduð þið
vilja nýta ykkur einhvern þcssara
möguleika?
Aðalheiður og Erla: „Við myndum
ekki vilja missa af fyrstu árum barns-
ins og því vilja vera eins mikið með
því og hægt er .“
Aðalheiður: „Mér finnst nú alveg
hægt að sjá það á börnum hvort þau
hafi verið alin upp á dagvistarstofn-
unum eða þeirra verið gætt heima
við. Börn sem hafa verið heima og
talað mikið við fullorðna eru miklu
þroskaðri.“
Berglind: „Ég er nú ekki sammála
þessu. Börn hafa nú einmitt gott af
því að vera innan um jafnaldra sína og
þroskast sem félagsverur. Þau læra
svo margt á því, taka tillit til annarra
barna og verða sjálfstæðari. En æski-
legast væri að börn gætu verið hluta
úr degi á dagheimili og svo heima
viö.“
Erla: „Já, ég er alveg sammála
Berglindi. Börn hafa mjög gott af því
að koma inn á dagheimili eða leik-
skóla.“
Aðalheiður: „Til hvers er þá fólk að
eiga börn ef það ætlar að henda þeim
beint inn á dagvistarstofnanir?“
Hvað er þá annað til ráða fyrir fólk
sem bæði eru að koma sér áfram í
starfi?
Berglind: „Þetta hlýtur að geta
gengið ef fólk tekur það þokkalega
rólega, í smáskrefum. Við hljótum að
geta sameinað barneignir og starf.“
Erla: „Fólk hefur nú komist í gegn-
um þetta hingað til.“
Erlendis gerist það sífellt al-
gengara að hjón hreinlega
geri það upp við sig að barn-
eignir henti þeim ekki. Bæði
eru upptekin af eigin starfi og frama
Viötal: Rósa Guðbjartsdóttir
og hvorugt er tilbúið til að slíta sig frá
því til að hugsa um börn. Því telur
þetta fólk barnleysi ágætis kost og læt-
ur þar við sitja. Þau hafi nóg með að
hugsa um sig og sitt starf og svo líklega
sambandið/hjónabandið þess á milli.
Finnst ykkur þetta raunhæfur mögu-
leiki?
Aðalheiður: „Mér finnst þetta nú
alveg fáranlegt og ég trúi því varla að
nokkur geti hugsað svona. Svo held
ég líka að það sé að koma meira aftur
að fólk gifti sig fyrr og vilji eiga börn. “
En þetta er nú engu að síður orðið
talsvert algengt erlendis.
Erla: „Við og okkar kunningjar er-
urn kannski svona rómantísk og
gamaldags. Ég hef alls ekki orðið vör
við svona viðhorf í mínum kunningja-
hópi.“
Sigurður: „Ég ekki heldur. Þótt
vinir mínir séu mjög svo lausir og lið-
ugir um þessar mundir þá langar þá
alla að eignast konu og börn síðar
meir.“
Baldur: „En ég kannast við þetta
viðhorf. í M.R. þekki ég nokkrar
stelpur sem geta ekki hugsað sér að
eiga nokkurn tíma börn. Þær gætu
kannski verið í sambúð eða gift sig en
segjast alls ekki vilja börn. Þetta eru
stelpur sem ætla sér mikið á öðrum
vettvangi, ætla að læra og eru metn-
aðargjarnar."
Aðalheiður: „Þetta er alveg ótrú-
legt, svo verða þessar stelpur kannski
fyrstar til að koma með börn. En ég
skil ekki heldur þegar fólk er að tala
um að það vilji frekar vera í óvígðri
sambúð en hjónabandi. Mér finnst
hjónabandið visst tákn sem beri að
virða. Astfangið fólk á bara að gifta
sig, fara í brúðkaupsferð og byrja svo
að takast saman á við lífið þegar heirn
er komið en ekki að byrja að búa inni
á einhverjum öðrum eða í óvígðri
sambúð."
Berglind: „Konan verður líka að
vera meðvituð um stöðu sína, sér-
staklega í óvígðri sambúð. Ég myndi
heldur ekki vilja eignast barn sem
fæddist inn í eitthvert öryggisleysi og
vildi því vera í hjónabandi.“
Baldur: „Hjónabandið er nú bara
ekkert öryggi lengur."
Og látum þessi orð vera þau síð-
ustu að sinni frá ágætum fulltrúum
ungu kynslóðarinnar. Ungt fólk fullt
af eldmóði — fólk með ólíkar skoðan-
ir og viðhorf — nákvæmlega eins og
unga fólkið á að vera — fólkið sem
tekur við.
Það er á þeirra höndum hvernig
málin þróast á næstu árum.
57