19. júní - 19.06.1988, Blaðsíða 20

Aðstoð við barnauppeldið í
heimahúsum
Hér á árum áöur var mjög al-
gengt að hafa stúlkur á
heimilum sem aðstoðuðu
við heimilisstörfin og hjálp-
uðu til við að gæta barnanna. Nú er
þetta langt í frá að vera algengt og
þeim sem tekst að fá þannig hjálp
telja sig sérlega heppna, því að þá
þarf ekki að fara með börnin í gæslu
út fyrir heimili sitt og þau losna við
það rót sem því fylgir.
Kostnaðurinn er þó töluverður,
þannig að tekjur heimilisins þurfa að
vera nokkuð miklar til að hægt sé að
ráða til sín heimilishjálp. Þó þarf að
hafa í huga hversu mörg börn er um
að ræða, því að ef borga þarf fyrir
fleiri en eitt barn hjá dagmömmu úti í
bæ má segja að þetta sé ekki dýrt til
samanburðar.
19. júní leitaði til tveggja fjöl-
skyldna sem hafa konu á heimilinu,
sem hefur aðallega það hlutverk að
sinna börnum. Mæðurnar áheimilun-
um voru ákaflega ánægðar með þessa
hjálp og lögðu áherslu á að konurnar
hefðu verið ráðnar til að hjálpa við
barnauppeldið þótt þær sinntu einnig
léttum heimilisstörfum. Launin sem
konurnar fá eru um 20.000 krónur
fyrir hálfan daginn.
Önnur fjölskyldan hafði verið með
börnin hjá dagmömmu áður, en aug-
lýsti síðan eftir konu til að koma
heim. Hún fékk þrjár umsóknir og
réð eina þeirra sem sótti um. Síðan
eru liðin fimm ár og enn er þessi kona
á heimilinu. Hún sér um að gefa börn-
unum að borða í hádeginu og koma
þeim í skólann, en það minnsta er í
leikskóla hálfan daginn.
Á báðum heimilunum voru kon-
urnar sammála um það að þessi lausn
hefði ekkert nema kosti og önnur
sagði að sér fyndist þetta besta lausn-
in þar sem báðir foreldrar vinna úti,
auk þess sem „konan“ þeirra væri
besti félaginn sem börnin ættu.
Börn í gæslu á nokkrum
stööum,
hjá mismunandi fólki
Stundum stendur fólk uppi með
þá einu lausn að setja börnin í
gæslu á nokkra staði og hjá
mismunandi aðilum. Þetta er
sjaldnast góð lausn og aldrei til lengd-
20
ar, því allir foreldrar kannast við það
hversu leiðinleg áhrif það hefur á
börn að vera mikið að breyta þeirra
daglega mynstri. En stundum er þetta
eina leiðin til að fólk geti unnið úti. Þá
er barnið kannski í gæslu hjá frænku
sinni eða ömmu tvo eða þrjá morgna í
viku, hjá hinni ömmunni hina morgn-
ana og hjá þriðja aðila á daginn. Flest
börn sem eru á leikskólum fara annað
í gæslu þegar leikskólatímanum lýk-
ur, enda þykir Iöngu sannað að leik-
skólar sem gæslustofnun séu orðnir
úreltir. Flestir foreldrar þurfa á lengri
gæslu að halda fyrir börn sín en þær 4
stundir sem lengst af var veitt á leik-
skólunum, þannig að auðséð er að
taka þarf starfsemina til endurskoð-
unar. Aftur á móti eru allir ánægðir
sem loksins fá pláss fyrir börnin á
leikskólum, því tíminn þar er auðvit-
að betri en enginn. í það minnsta
voru allir ánægðir að fá þar pláss með-
an faglært fólk sá um börnin, en nú er
aftur á móti farið að bera á nokkurri
óánægju yfir því að þessar stofnanir
séu starfræktar með ófaglærðu fólki.
Eins og fyrr segir þykir það ekki
góður kostur að þurfa að þeytast með
börnin í gæslu á marga staði, en
stundum er hægt að koma „stunda-
töflu“ heimilismanna þannig fyrir að
alltaf sé einhver þeirra til staðar til að
gæta yngsta fjölskyldumeðlimsins.
Þetta krefst auðvitað nokkurrar fórn-
ar á tíma heimilismanna — sérstak-
lega finnst unglingum stundum að
þeir séu að færa stóra fórn — en þetta
getur verið mjög góð lausn og ódýr,
auk þess sem barnið er þá alltaf heima
hjá sér.
Gæsla lítils sex ára stráks í Vestur-
bænum fer fram á eftirfarandi hátt: Á
mánudags- og þriðjudagsmorgna er
hann heima hjá stóra bróður sem er í
menntaskóla og mætir ekki í skóla
fyrr en eftir hádegi. Síðan fer hann í
pössun hjá afa og ömmu á morgnana
það sem eftir er vikunnar — því að
stóri bróðir þarf visst frelsi líka og
tíma til að læra. Litli snáðinn er í skól-
anum frá kl. 13-16 alla daga vikunnar
nema einn. Stóra systir hans er þá
ævinlega komin heim og tekur á móti
honum, nema þennan eina dag þegar
skólanum lýkur kl. 14.30. Pá kemur
afi og sækir hann og þannig gengur
dæmið upp í einn vetur, en síðan þarf
fjölskyldan að finna aðra lausn á
sumri komanda og enn aðra næsta
vetur. Skyldi þetta ekki vera nokkuð
dæmigert?
Au-pair stúlkur
Kostirnir eru yfirgnæfandi,“
sagði kona í Reykjavík þegar
hún var spurð um kosti og
galla þess að hafa au-pair
stúlku á heimilinu sem sér um að gæta
barnanna.
Á heimilinu er hún með unga
stúlku frá Færeyjum sem hún borgar
11.000 krónur á mánuði fyrir að gæta 2
barna, 5 ára og 1 árs, auk þess sem
hún annast létt húsverk. Auk mánað-
arlaunanna voru íslenskutímar greidd-
ir fyrir stúlkuna og flugfar fram og til
baka.
„Við erum einstaklega heppin með
stúlku. Okkur semur öllum vel og
hún er mjög góð við börnin. Það er
góð tilfinning að geta farið í vinnuna á
morgnana og allir eru hressir og kátir,
en ekki grátandi eins og eldri dóttir
mín var oft þegar hún var hjá dag-
mömmu þegar hún var lítil þannig að
maður var í rusli hálfan daginn yfir
því að skilja hana eftir. Og svo er líka
gott að koma heim úr vinnunni, þegar
allt er þrifalegt og fínt,“ segir viðmæl-
andi okkar. Hún segist hafa auglýst
tvisvar eftir au-pair stúlku í færeysku
blaði, en að það hafi engan árangur
borið. Einnig auglýsti hún í dagblaði í
Árósum í Danmörku og fékk fjöl-
mörg svör, en svo í gegnum kunnings-
skap komst hún í kynni við færeyska
stúlku sem vildi koma til hennar og
vera í 9 mánuði. En hvers vegna eru
færeyskar au-pair svona eftirsóttar?
„Það er vegna þess að þær eru svo
fljótar að komast inn í málið og „mín“
sagði mér að blöðin í Færeyjum væru
full af auglýsingum þar sem óskað er
eftir au-pair til Islands. Mér fannst
skipta miklu máli fyrir mig að fá
stúlku sem gæti talað íslensku vegna
þess að eldri dóttir mín var á leikskóla
hjá Ananda Marga og þar er mikið
um útlent starfsfólk vegna þess að
annað starfsfólk fæst ekki og ég vildi
ekki þreyta hana meira á útlenskunni
með því að útlenska væri líka töluð
heima, en að öðru leyti var bæði hún
og við ánægð með leikskóla Ananda
Marga."
Au-pair stúlkum á íslenskum heim-
ilum er tekið eins og einum heimilis-
manni. Þær borða með hinum — sem
tíðkast alls ekki alls staðar í heimin-
um — horfa á sjónvarpið með heimil-
isfólkinu, en hafa sitt eigið herbergi
þar sem þær geta verið í friði þegar
þær vilja. Viðmælandi okkar sagði að
sér fyndist skipta máli að strax í upp-
hafi væru settar samskiptareglur þar