Morgunblaðið - 03.05.2009, Blaðsíða 16

16 Svínaflensan
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 3. MAÍ 2009
Þ
að var ekki fyrr en á
fimmtudagskvöldið fyrir
rúmri viku að almenn-
ingi í Mexíkóborg fóru
að berast fréttir af því að
eitthvað væri á seyði. Strax daginn
eftir hafði heilmikill ótti gripið um
sig. Ég hafði sjálf legið veik alla
vikuna og íslenskur sambýlingur
minn, Logi, sömuleiðis. Okkur datt
þó ekki í hug að um eitthvað annað
en venjulegan flensuskít gæti verið
að ræða. Hvers vegna hefði okkur
svo sem átt að detta annað í hug?
Við bölvuðum því heilmikið að vera
veik því í vikulok áttum við von á
bróður Loga og konu hans í heim-
sókn frá Chicago.
Á föstudagsmorgninum hringdi
vinur minn á Írlandi í mig. Hann
var áhyggjufullur eftir að hafa lesið
alþjóðlegar fyrirsagnir sem töluðu
um hættulega mexíkóska farsótt.
Mér fannst fréttirnar hljóma ótrú-
lega og hugsaði með mér að vinur
minn hlyti að hafa misskilið eitt-
hvað eða þá hafa verið að lesa The
Sun. Um leið og ég fór út úr húsi
tók ég hins vegar eftir því að eitt-
hvað var í gangi. Strax þennan
morgun var áberandi hversu fáir
voru á ferli. Utan á söluturnum á
horninu héngu forsíður dagblaða
sem skýrðu frá því að samkvæmt
fyrirskipan yfirvalda hefði öllum
skólum í borginni, allt frá grunn-
skólum til háskóla, verið lokað í tíu
daga vegna inflúensufaraldurs. Ég
stóð í óratíma og fletti dagblöðum
til að reyna að átta mig á stöðu
mála en græddi engar haldbærar
upplýsingar á því. Enginn fjöl-
miðlanna virtist vita neitt meira en
það að um borgina gengi nú afar
smitandi inflúensuvírus. Allar
spurðu fyrirsagnirnar sömu spurn-
ingarinnar: Hvað er að gerast?
Færri á ferli
Mexíkóborg er gífurlega fjöl-
menn borg. Séu úthverfin tekin
með eru á höfuðborgarsvæðinu um
24 milljónir manns. Borgin er þétt-
býl og þar sem veðrið er jafnan gott
eru götur, garðar og önnur útivist-
arsvæði þeir staðir þar sem fólk
kemur saman. Sjálf valdi ég mér
ekki fáfarnasta svæðið en íbúðin
okkar er í hjarta miðbæjarins. Til
austurs við okkur liggur Zona Rosa,
sem er líflegt svæði fullt af veit-
ingastöðum og börum. Nafnið er
dregið af því að þetta hverfi er
einnig griðastaður samkynhneigðra
í annars hómófóbískri menningu.
Til vesturs við okkur liggur svo við-
skiptahverfið þar sem glerhjúpuð
háhýsi gnæfa yfir stórar umferð-
argötur. Þegar ég fer út er ég vön
því að lenda í fjölbreyttu mannhafi
um leið og ég geng fyrir hornið á
litlu götunni minni. En síðustu daga
hafa göturnar verið hálftómar. Þeir
sem hætta sér út úr húsi bera
skurðlæknagrímur. Umferðin hefur
að sama skapi snarminnkað og það
er ekki lengur neitt vandamál að
komast yfir Paseo de la Reforma.
Þar er fuglasöngur allt í einu farinn
að hljóma í stað umferðarniðs.
Eina undantekningin á þessari
skyndilegu ládeyðu er sú að þar til í
síðustu viku heyrðum við svo til
aldrei í sírenum. Frá því um
helgina hefur hins vegar varla liðið
klukkutími án þess að sjúkrabílar
keyri götuna okkar vælandi.
Gestirnir sem við áttum von á
lentu í Mexíkóborg á föstudagshá-
degi. Þeim var brugðið þegar þau
áttuðu sig á því að þau höfðu flogið
beint í gin ljónsins. Við reyndum að
gera gott úr stöðu mála og röltum
með þau um miðbæinn. Eftir því
sem leið á daginn fjölgaði þeim sí-
fellt sem báru skurðlæknagrímur.
Ég hafði ætlað að sýna gestunum
okkar helstu staðina í gömlu mið-
borginni en hvað eftir annað kom-
um við að lokuðum dyrum því líkt
og skólunum hafði öllum opinberum
byggingum, söfnum og görðum ver-
ið lokað.
Um kvöldið bárust sms-skeyti og
tölvupóstur frá vinum og kunn-
ingjum hér í borginni og öll vöruðu
þau við því að hættulegur vírus
væri að ganga. Kínverjarnir sem
búa á hæðinni fyrir neðan okkur
bönkuðu upp á og ráðlögðu okkur
að fara ekki út úr húsi nema í ýtr-
ustu neyð. Frændi minn, sem einnig
býr hér í borginni, hringdi til þess
að vera viss um að við værum með-
vituð um hvað væri að gerast og
brá allillilega þegar ég sagði honum
að bæði hefðum við legið veik. Við
hættum okkur engu að síður út
þetta kvöld til þess að komast á
netið á næsta Starbucks-kaffihúsi
að afla okkur upplýsinga. Barirnir í
Zona Rosa voru vissulega opnir og
frá þeim barst sama háværa dans-
tónlistin og vanalega en þetta kvöld
dönsuðu gestirnir með andlits-
grímur. Sumir emo-krakkanna
höfðu jafnvel skreytt grímurnar
sínar með tússpennum, glimmeri og
límmiðum. Önnur báru fyrir vit-
unum hauskúpuklúta. Þegar ég
kom heim fannst mér ég lifa á tím-
um einhverrar vísindaskáldsögu vír-
ushræðslu.
Útlendingar flýja landið
Fréttirnar á vefnum þetta kvöld
voru því miður engin skáldsaga.
Talað var um fuglaflensu hina
nýrri. Mexíkóborg var talin mið-
punktur farsóttarinnar. Að minnsta
kosti 60 manns voru látnir. Smitið
hafði borist til Bandaríkjanna, eða
hafði það kannski borist þaðan?
Sumir fréttamiðlanna töluðu jafnvel
um möguleika á farbanni. Gestirnir
okkar ákváðu því að reyna að kom-
ast úr landi sem fyrst.
Á laugardagsmorgni vakti hópur
fólks, sem hafði safnast saman fyrir
utan opna glugga á steikhúsi, at-
hygli mína. Fólkið var að fylgjast
með ávarpi Felipes Calderons, for-
seta Mexíkó. Hann ávarpaði þjóðina
og bað fólk að vera rólegt. Verið
væri að gera allt það sem unnt væri
að gera til þess að hefta útbreiðslu
veikinnar og aðstoða þá sem hefðu
smitast. Það væri engin ástæða til
að óttast en afar mikilvægt að
fylgja fyrirmælum yfirvalda. Við
innganga jarðlestarstöðva dreifðu
vopnaðir hermenn skurðlæknagrím-
um sem við og þáðum. Rauða
tveggja hæða túristarútan keyrði
göturnar með einn einmana ferða-
mann um borð.
Bróðir Loga og konan hans
hringdu í American Airlines og at-
huguðu möguleika sína á því að
flýta förinni heim. Í ljós kom auð-
vitað að þau voru langt í frá einu út-
lendingarnir í Mexíkóborg sem
vildu komast heim. Í þeim tugum
véla sem flogið er daglega á milli
Mexíkóborgar og Chicago voru að-
eins um tuttugu sæti laus næsta
morgun. Þeim var sagt að ef þau
væru ekki tilbúin til þess að kaupa
sér rándýr sæti á viðskiptafarrým-
inu yrðu þau einfaldlega að reyna
að freista þess að vera nógu fram-
arlega í röðinni á flugvellinum
næsta morgun.
Um kvöldið komu mexíkóskir vin-
ir mínir frá Toluca, bæ um 100 km
frá Mexíkóborg. Þau voru öll veik.
Þau höfðu ráðgert að ferðast þessa
helgi tveggja daga leið heim til Chi-
huahua en ferðalagið þeirra endaði
þess í stað í bili með símtali heim til
mömmu og dvöl á flatsæng á her-
bergisgólfinu mínu.
Það er í raun ekki skrýtið að far-
sótt taki sig upp á þessum tíma en
páskavikunni er nú nýlokið. Yfir-
gnæfandi meirihluti Mexíkóa er
kaþólikkar og hér fylgja páskavik-
unni ekki aðeins mikil hátíðahöld
heldur einnig mikil ferðalög á milli
héraða. Og miklum ferðalögum á
milli héraða fylgir auðvitað stór-
aukin hætta á því að sjúkdómar og
farsóttir dreifist hratt um landið.
Apótekin full af reiðu fólki
Snemma á sunnudeginum ætl-
uðum við að fara á Starbucks til að
athuga hvort eitthvað væri að frétta
en þar komum við að lokuðum dyr-
um. Þegar ég fór á hverfismark-
aðinn seinna sama dag rétt slapp
ég inn. Samkvæmt tilskipun yf-
irvalda hafði afgreiðslutími mark-
aðarins verið skertur. Á forsíðum
blaðanna í hornsjoppunni lásum við
að nú væri talið að meira en 150
manns hefðu látist úr flensunni í
Mexíkó og enn sæi ekki fyrir enda
hennar. Í apótekinu voru sótt-
hreinsandi sápur uppseldar og ekki
var von á nýrri sendingu af skurð-
læknagrímum fyrr en að nokkrum
dögum liðnum. Í dagblöðunum
mátti sjá myndir af apótekum stút-
fullum út úr dyrum af reiðu fólki
sem vildi kaupa flensulyf sem ekki
voru til. Óeirðalögreglan stóð vörð
um stærsta fótboltaleikvang
Mexíkóborgar þar sem löngu upp-
seldur fyrstudeildarleikur fór að til-
mælum yfirvalda fram fyrir luktum
dyrum og tómum bekkjum til þess
að reyna að sporna við útbreiðslu
veirunnar. Leigubílstjórar keyrðu
með alla glugga opna og vitin vand-
lega hulin.
Það er erfitt að vera útlendingur
á slíkum tímum. Ég tala nægilega
Veik í miðri Mexíkó
Unnur María Bergsveinsdóttir er íslenskur sagn-
fræðingur sem hefur undanfarna fimm mánuði
verið búsett í Mexíkóborg þar sem svínaflensan
hefur verið sem skæðust. Hún er ein þeirra sem
þar hafa veikst á síðustu vikum og lýsir upplifun
sinni af yfirstandandi atburðum í Mexíkóborg.
Úti í búð Unnur María greinarhöfundur í matvöruverslun í Mexíkóborg.
Grímur Íbúar Mexíkóborgar bera grímur fyrir vitum á almannafæri, t.d. í
lestum borgarinnar. Grímunum er dreift ókeypis á lestarstöðvum.
Börnin Foreldrar setja grímu á börn
sín, til að reyna að forðast smit.
Ég set á mig grímuna í hvert skipti sem ég hætti mér út fyrir hússins dyr.
Hún nær yfir hálft andlitið á mér, ég svitna undan henni og mig klæjar.
Þar sem ég hef sjálf verið veik veit ég ekki almennilega hvort ég ber hana
til að verjast smiti, til að verja aðra fyrir sjálfri mér, eða einfaldlega til
þess að vera eins og hinir. Vitanlega vill enginn vera flensumaðurinn. Í
fyrradag kallaði nágranninn til mín inn um gluggann og spurði hvort það
væri ég sem væri búin að vera að hósta og hvort ég væri nokkuð veik. Ég
var ekki viss um það hverju ég ætti að svara og muldraði eitthvað um það
að ég væri kvefuð. Þau hjónin hafa forðast mig eins og pláguna síðan.
„Ertu nokkuð veik?“