Vera - 01.10.2000, Blaðsíða 39

súrrealista. Hún velur hlutinn út frá
handahófskenndum einkennum, út
frá smáatriðum sem iíkjast þótt
megineiginleikar séu alls ólíkir. Hún
stillir upp samlíkingunni: laufblað =
kona, og lætur áhorfandanum eftir
að uppgötva hvers vegna.
Laufblaðið og Hekla Dögg mynda
ekki órofaheild, en samt er eins og
þau séu skyld; þau eru bæði
Ijóshærð og hárið er fínlegt. Hér
koma í hugann fordómar, hvernig
menn jkonur og útlendingar| eru
dæmd fyrirfram út frá tilvilj-
anakenndum forsendum. Hún
bendir á hversu léttvægt það getur
verið sem ræður því hvernig við
flokkum; hún og laufblaðið eru í
sama flokki, jú. Hvað ræður því að
útlendingur flokkast frá og strákar
saman? Hvers vegna hafa léttvæg
einkenni valdið því hver eiga heima
í listasögubókum og hver ekki?
Konan sem gengur með deig á
rassi og brjósum virðist fjalla um
|venjubundinn| heim kvenna. Við
höfum deigið, vfsan til húsverka.
Það er lifandi á sinn hátt, það gerj-
ast og þenst út, sannkallað frjó-
semistákn. Það stækkar rassinn og
brjóstin, þar erum við komin inn á
svið karlrembunnar; áherslan á
þessa ákveðnu líkamshluta. Deigið
er eins og silfkon, það gerir vissa
lfkamshluta þrýstnari. Verkið er
þannig um konuna og umfram allt
hvernig á hana er litið.
En verkið er einnig fáránlegt,
gjörningurinn er trúðslegur. Þrátt
fyrir allar þessar áberandi tilvísanir
þá er Hekla Dögg, gangandi um
salinn með deig á brjósti og rassi,
hreint sagt fáránleg. Hún afskræmir
fegurðarímyndina, en undir já-
kvæðum formerkjum, vegna þess
að vísanirnar eru jákvæðar og
gamansamar. Með því að leika sér
svona að kvenímyndinni setur hún
spurningu við hana. í meðferð
Heklu Daggar stenst ímyndin ekki,
hún setur spurningu við hugmynd-
ina um konu og þá fordóma sem
henni fylgja.
Schneemann gengur út frá því
að konan þurfi að leita sér sam-
svörunar í listasögunni, hún gengur
út frá því að konum hafi kerfis-
bundið verið eytt. Á Hekla Dögg í
álíka erfiðleikum innan listaheims
samtímans? Er hún fyrirframdæmd
innan um „strákana"?
Þegar Hekla Dögg gerir verkið
um frosna pollinn, persónulegt
verk byggt á æskuminningum, þá
verður það |óvart| að umfjöllun um
list strákanna. Því frystivélin er
bandarísk, stórbrotin, strákalist;
pollurinn sjálfur er hinsvegar
viðkvæmur, Ijóðrænn, náttúrulegur
(en ekki í þessu umhverfi). Úr sam-
ræmi við aðstæður en þó til í stutt-
an tíma þar til hann gufar upp í
steikjandi sólinni. Það er spurning
hvort áhorfendurnir, ef við gefum
okkur að þeir hafi verið vanir
Mynd: arttoday.com
bandarískri |stráka)list í stíl við
frystivélina, hvort þeir hafi skilið
endapunktinn. Eða var hann of lát-
laus, of útlendur? Er Hekla Dögg að
skilgreina sig persónulega sem
útlending, sem annað en strák,
sem einhverja sem ekki fylgir
sjálfvirkri þróun listasögunnar?
Það er spurning hvort þeirsem-
eruekkistrákar (ætli við séum þá
ekki að tala um útlendinga, konur,
aðra kynþætti hvar sem við erum
stödd) geti lævíslega unnið utan
við listasöguna j strákal isti na |,
skapað þannig aðra listasögu,
utanvið, og eftilvill grafið undan því
hvað hin listasagan virðist sjálf-
sögð. Eru Hekla Dögg, Meret,
Carolee og Rosemarie að gera það,
hver á sinn háttinn?
39