Vera - 01.10.2000, Side 58

Hagaðu þér
eins og
maður!
Gísli Hrafn Atlason skrifar um dönsku
bækurnar Pikstormene og Hvordan mand
Nú eru „venjulegir" karlar loks farnir að fjalla um sjálfa sig sem
kynverur. Það er nauðsynleg viðbót við umfjöllun fræðimanna og
pólitíkusa. Nú í september voru gefnar út í Danmörku tvær
bækur um karla skrifaðar af ungum körlum frá 20 til 35 ára.
Bækurnar heita Hvordan mand (Hvernig maður) og Pikstormene
(Tippahlaupið) og innihalda hvor um sig u.þ.b. 20 frásagnir,
skrifaðar af jafnmörgum körlum. Bækurnar sverja sig í ætt við
Fittstim (Píkutorfuna, sem komin er út í íslenskri þýðingu),
Fem@il og aðrar líkar bækur þar sem konur lýsa eigin lífi. í
karlabókunum tveimur er aftur á móti verið að fást við það
hvernig er að vera danskur karl árið 2000. Hér eru því „venju-
legir" karlar að skrifa um sitt venjulega líf sem karlar.
Tippahlaupið
i inngangi sínum að Pikstormene,
sem ritstjóri bókarinnar kýs að nefna
„Mikiu meira en macho", segir hann að
við karlar séum orðnir langþreyttir á
umfjöllun poppsálfræðinga og fjöl-
miðla um karla. Ritstjóranum finnst
umfjöilunin vera allt of einhæf og hann
segir hana staðnaða. Hann segir enn
fremur að sem betur fer hafi rauð-
sokkurnar barist gegn þeirri tegund
karlmanna sem poppsálfræðingar og
fjölmiðlar kalli í dag „hinn sanna karl-
mann" og að þeir vilji meina að karlar
samtímans hafi glatað karlmennsku
sinni, séu „minni" karlmenn en áður.
„Því stormum við fram", segir hann, „og
brjótum upp þessa leiðindarumræðu
með því að taka þátt í jafnréttis-
umræðunni. Ekki til þess að vera ein-
hvers konar mótvægi við feminismann
heldur, þvert á móti, til að gera feminis-
mann að verkefni beggja kynja."
Ritstjórinn segir bókina sýna fram á
að karlar mæti alls kyns kröfum í sínu
daglega umhverfi um hvernig þeir eigi
að vera og hvað þeir eigi að gera. í stut-
tu máli, hvernig þeir eigi að haga sér
„eins og menn". Þessar kröfur komi ekki
bara fram í fjölskyldum okkar heldur líka
hjá kærustunum, í skólanum, íþrótta-
félaginu, meðal vinanna, á vinnu-
staðnum o.s.frv. Hann segir að karlar
mæti þessum kröfum á misjafnan hátt
og að bókin sýni það. Því beri okkur að
fjalla um karlmennsku f fleirtölu og að
þrátt fyrir að höfundarnir séu alls ekki
sammála í öllu þá séu þeir sammáia um
að karlar hafi rétt til þess að vera annað
og meira en bara „macho".
Þar hefur ritstjórinn svo sannarlega
rétt fyrir sér. í bókinni eru textarnir og
karlarnir eins óiíkir og þeir geta orðið.
Við fáum að kynnast ungum karlmanni
sem er hræddur við að sýna vænt-
umþykkju sína gagnvart börnum (og þá
sérstaklega stelpum) þar sem hann
óttast að fólk haldi hann vera barna-
níðing. Honum finnst óþolandi að heilt
kyn (karlkynið) iiggi undirgrun, ekki ein-
stakar persónur. Við kynnumst öðrum
karlmanni sem var alveg miður sín yfir
því að vera enn hreinn sveinn 19 ára
gamall. Þá kynnumst við karlmanni sem
er háður því að sækja líkamsræktarsali.
Við fáum að heyra hvernig hann ein-
angrast frá öðrum og hvernig líf hans
snýst um að stækka brjóstvöðvana.