Læknablaðið : fylgirit - 01.10.1979, Qupperneq 7

5
ustu á stofu, fleiri eða færri daga vikunnar.
Enginn stundar einvörðungu sérfræðistörf
á stofu.
Upp úr 1940 fékk barnalæknir, sem þá
var nýkominn til landsins, aðstöðu til að
stunda börn á Landakotsspítala, bó ekki
væri um sérbarnadeild að ræða. Barna-
deild Landspítalans var sú fyrsta sinnar
tegundar hér á landi. Hún tók til starfa
með sérhæfðu starfsbði árið 1957. Deildin
flutti í nýtt húsnæði árið 1965 með 60
sjúkrarúmum sem var tvöföldun á fyrra
rými og rúmleea það. Hún fékk nýja nafn-
gift, Barnaspítali Hringsins, til heiðurs sam-
nefndum kvennasamtökum, sem höfðu
veitt fyrirgreiðslu og aðstoð við að koma
deiidinni upp. f ársbyriun 1976 bættist
vökudeild, gjöreæsludeild nýfæddra, við
starfsemi Barnaspítalans með 14 rúmum.
Við Barnaspítalann starfa nú 5 barna-
læknar í fullu starfi og tveir í hlutastarfi,
auk barnaskurðlæknis. Undir Barnasnítal-
ann heyrir einnig þiónusta við nýfædd
börn á Fæðingarheimili Reykjavíkurborg-
ar.
Barnadeild hefur verið á LandakotssDÍt-
ala síðan 1961. Þar eru nú 30 sjúkrarúm.
Við deildina vinna 3 barnalæknar, en þeir
stunda einnig veruleg sérfræðistörf á eigin
stofum.
Geðdeild BarnasDÍtala Hrinffsins tók til
starfa síðla árs 1970. Þar eru nokkur leau-
rúm, en fyrst og fremst er um Föneudeild-
arstarfsemi að ræða. Þar starfa tveir barna-
geðlæknar.
Barnadeild Heilsuverndarstöðvar Revkia-
víkur hóf starfsemi sína árið 1953. Hún
hefur fyrst og fremst með höndum eftirlit
með ungbömum og framkvæmd fyrir-
byggjandi aðgerða. Deildin hefur teygt
starfsemi sína til úthverfa bæiarins, til
hagræðis fyrir fólkið sem þar býr. Tveir
bamalæknar sinna þessari þjónustu í fullu
starfi, en 5 eru ráðnir í mismunandi marg-
ar eyktir í viku hverri.
Þannig er þá í stórum dráttum umhorfs í
heilbrieðismálum okkar í dag, að því er
barnalækna og starfsemi beirra varðar.
Mjög er mismunandi hvernig varið er
skipulagi heilbrigðismála í hinum ýmsu
löndum þar með talin heilbrigðisþjónusta
utan sjúkrahúsa. í hinum sósialistísku ríkj-
um Austur-Evrópu er fyrirkomulagið
þannig, a.m.k. á hinum þéttbýlli svæðum,
að fólk hefur sinn sérstaka heimilislækni,
sem venjulega er þá lyflæknir. Það hefur
einnig sinn barnalækni, sem annast um
börn fjölskyldunnar upp að 15 ára aldri og
ennfremur hefur það sinn sérstaka fæð-
inga- og kvensjúkdómalækni, sem fylgist
með þunguðum konum, annast krabba-
meinsleit og önnur skyld störf sem hægt
er að inna af hendi utan sjúkrahúsa. Þykir
hæfilegt að heimilisbarnalæknirinn sjái
um 1000—1200 börn. Öndvert við þetta er
fyrirkomulagið í Bretlandi, þar sem umsjá
barna er fyrst og fremst í hendi heimilis-
læknisins „the general practitioner“. Þar
hefur fólk engan beinan aðgang að barna-
læknum. Þeir vinna allir sem ráðffefandi
sérfræðingar á spítölum, en hafa þar einnig
aðstöðu til að skoða börn, aðsend frá heim-
ilislæknum eða öðrum. Á TvTorðurlöndnnum
eru mismunandi kerfi. í Svíþióð tíðkast
t.d. ekki að fólk velji sér sérstakan heim-
ilislækni, hver og einn getur leítað bess
læknis er hann óskar eftir. f Danmörku
velur fólk sér heimilislækni og yfirieítt er
gert ráð fvrir að hann hafi frumkvæði um
tilvísanir til barnalækna og annarra sér-
fræðinea. f NoreCTi má fólk leita t'l bvers
þess læknis er það óskar eftir, ereiðir s'álft
læknishiálpina, en fær síðan endurereitt
úr siúkratrvcreineum eft.ir sérstöknm reffl-
um. Ef leitað er sérfræðines án tilvísunar
er endurgreidd aðeins sú upphæð sem nem-
ur vitiunargialdi til almenns læknis.
Svo hefur virst á undanförnum árum o°
áratugum að heimilislæknakerfið væri að
ganga sér til húðar víðast hvar. Færri og
færri hafa vil.iað leggja fyrir sie störf
heimilislækna. Eftir því sem bekking í
læknisfræði hefur aukist og orð'ð marg-
breyttari og flóknari hefur það orð'ð meira
og meira ofviða einum manni að henda
reiður á öllum sviðum fræði^reinarinnar
og fylgjast með nviungum. Smám saman
hafa ýmsir starfsþættir gengið undan heim-
ilislækninum. Sérereinar hafa blómstrað,
kröfur til læknisþjónustu hafa aukist
og hinn gamli, góði heimilislæknir, sem
kunni skil á öllu og var vinur, traust og
hald sk.jólstæðinga sinna, hefur horfið af
sjónarsviðinu. Á hinn bóginn hefur ekki
verið hægt að benda á neitt heDDÍlegt fyrir-
komulag, sem gæti komið í staðinn fyrir