Læknablaðið : fylgirit - 01.10.1979, Blaðsíða 34

32
stæða foreldri þarf einnig að vera
fyrirvinna, eins og oft er.
fJ Dagvistunarvandamál bama ein-
stæðra foreldra og útivinnandi
kvenna er víðast brýnt að leysa bet-
ur en tekizt hefur til þessa.
g) Umönnun veikra barna er oft ábóta-
vant, þegar báðir foreldrar vinna úti,
og enn verið lítt hugsað fyrir að
koma til móts við þetta vandamál
foreldra og barna.
h) Hugsa þarf fyrir skipulagningu leik-
svæða fyrir börn og gera þau þannig
úr garði, að þau séu örugg lífi og
limum barna og útbúin með tilliti til
leikþarfa þeirra. Það gleymist oft, að
leikur barna undirbýr þau undir lífið
og samleikir undirbúa þátttöku í
mannlegu samfélagi, kröfum þess og
skyldum.
i) Búsetuskipti geta gert miklar kröfur
til aðlögunarhæfni barna, ekki síst,
ef þau eru tíð. Séu fjölskylduvanda-
mál orsök tíðra bústaðaskipta eins
og oft vill verða, gerir það börnun-
um erfiðara um vik að ná rótfestu
og torveldar öllum að fylgja vanda-
málum þeirra eftir með samfelldum
aðgerðum til bóta.
Þessum börnum er hættar við en öll-
um öðrum að týnast „út úr eftirlits-
kerfurn".
j) Fólksflutningar nútímans eru miklir
og þá einnig á milli landa og heims-
álfa. Víða ber á erfiðleikum þar, sem
fólk af ólíkum uppruna þarf að búa
saman. Hinir aðfluttu þá oftast litnir
hornauga fyrir að setja hefðbundna
lifnaðarhætti heimamanna í hættu og
jafnvel knýja þá til að breyta til
þvert ofan í eigin vilja.
Á íslandi ber enn tiltölulega lítið á
þessum vanda, en ekki er óalgengt
að rekast á fjölskyldur, sem dvalið
hafa langdvölum erlendis við nám
eða annað, og eiga í talsverðum að-
lögunarerfiðleikum við heimkomu.
FYRIRKOMULAG OG SKIPULAG
1. Ungbarnaeftirlit þarf að ná til sem
flestra og helzt allra barna. Kjarni þjón-
ustunnar verður að vera samræmdur og
samhæfður en ekki þéttar skipulagður
en svo, að svigrúm sé til að mæta ein-
staklingsbundnum þörfum, þegar svo
ber undir.
a) fæðingartilkynningar með upplýsing-
um um raunverulegan dvalarstað og
helzt símanúmer moður þarf að ber-
ast tafarlaust. Ella er hætta á að ung-
barnaefirlitið komist ekki nógu
snemma í gang til að mæta byrjunar-
örðugleikum. Vert er að benda á, að
upplýsingar um lögheimili móður
koma að litlu haldi, ef hún fer eitt-
hvað annað eftir barnsburð.
b) fylgjast verður náið með búflutning-
um og bústaðaskiptum barna, svo að
ekkert barn týnist úr kerfinu vegna
flutninga og verði þess vegna af þjón-
ustu, sem það á rétt á.
c) foreldrar bera saman börn sín inn-
byrðis og oftast einnig sín börn við
börn annarra. Það ruglar þau í rím-
inu, ef „einn segir þetta og annar
hitt“ og það vekur óánægju, ef ein-
hver borgarhluti eða landshluti telur
sér boðið upp á lélegri þjónustu en
öðrum.
2. Ónæmisaðgerðir þarf að skipuleggja og
fylgja eftir kerfisbundið, ef þær eiga að
ná tilgangi sínum einstaklingsbrmdið eða
þjóðfélagslega séð. Og það er vonlítið
að treysta á minni einstaklingsins í
þessu sambandi.
Upplýsingar um framkvæmdar ónæmis-
aðgerðir þurfa að vera skráðar og greið-
aðgengilegar fyrirvaralaust, þegar þörf
gerist. Og fara þarf í gegnum spjaldskrá
reglulega til að hafa upp á þeim, sem
eru að komast á seinasta snúning með
ónæmisaðgerðir og gera þeim vart við.
3. Heimildaskrá þarf að vera til um sér-
hvert barn og helzt þannig úr garði
gerð, að hún gefi nokkuð góða yfirlits-
mynd af þroskaferli og vandamálum við-
komandi barns.
Upplýsingaskipti á milli þeirra, sem
þurfa að hafa afskipti af barninu eða
heimilinu verða að vera góð og greið,
en jafnframt tryggt eða einkamál fjöl-
skyldunnar séu ,,friðhelg“.
4. Skipulagðar heimsóknir á heimili barns
hafa marga kosti, þótt tímafrekar séu.
Heimilisbragur og aðbúnaður barnsins
kemur betur í ljós en með nokkru öðru