Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1986, Síða 46

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1986, Síða 46
Tímarit Mdls og menningar Litla dýrið skreiðist áfram með síðustu kröftunum. En það sér ekken hvert það stefnir, augun eru orðin blóðhlaupin og svo dregur fyrir þau þykka blóð- litaða móðu. (124) I lok flóttasögu telpunnar segir: Augu hennar voru bólgin og glýja í þeim svo hún nuddaði þau með handar- bakinu til að sjá betur og reyndi að halda niðri í sér ekkanum. (132) Eru þessar tvær flóttasögur sama sagan? Er dýrasagan, sagan í sögunni, kannski aðalsagan og aðalsagan umgjörð um hana? Eða er saga telpunnar eins konar svar við dýrasögunni? Við skulum geyma þessar spurningar eða öllu heldur nálgast þær frá annarri hlið. Við skulum sjá hvað höfundur segir um þetta, sjá hvaða sjónarhorn hann hefur, hvernig hann kýs að birtast í verkinu og í framhaldi af því hvernig hann stýrir lestrinum. Og þá kárnar nú gamanið. Sagan hefst með þessum orðum: ------og svo hleypur stóra, stóra dýrið á eftir litla dýrinu, svona hart hart, — en það er ekkert hrætt og ekkert þreytt eins og litla dýrið — því þykir bara gaman voða gaman, þetta er leikurinn þess — eins og kisu þykir svo gaman að kvelja litlu músina áður en hún drepur hana — voða, voða gaman! (121) Eins og sjá má byrjar sagan inni í miðri beinni ræðu, in media res, og lesandinn verður alveg ruglaður. Sagan treðst inn á hann (hvaða saga?) og upp kemur spurningin: Hver talar? Og samhliða henni önnur, mun óörugg- ari: Hver hlustar (les)? Sá sem hlustar (les) er barn. Frásögnin er greinilega miðuð við óþrosk- aðan, ungan áheyranda. Hún á að vera munnleg, punktum og stórum stöf- um er sleppt og bandstrik notuð til að afmarka setningar. Sá sem talar er greinilega að sýna eitthvað (svona hart hart) með látbragði eða á mynd. Málið á sögunni er einfaldað svo að lengra verður ekki gengið: „kisa“ er valið frekar en „köttur“, úr talmáli eru tekin algeng stafavíxl „hart“ (af harður) í stað „hratt“ (af hraður) og úr talmáli eða barnamáli er tekin tvöföld ákveðni: þetta er leikurf«« þess. Engin samsett lýsingarorð eru notuð heldur tvítekningar og klifun til að leggja áherslu á lýsinguna: stóra, stóra dýrið; svona hart hart, ekkert hrætt og ekkert þreytt, gaman voða gaman, voða, voða gaman. Það er greinilegt að sá sem segir frá vill að hvert einasta orð sögunnar komist til skila hjá barninu sem hlustar (les). Það er ákaflega óþægilegt að hlusta á þessa óþekktu rödd sem þröngvar sögu sinni svona upp á okkur — og strax í næstu línu erum við leyst undan því: 172
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.