Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.05.1986, Síða 52

Tímarit Máls og menningar - 01.05.1986, Síða 52
Tímarit Máls og menningar Myndin af dýrinu rennur inn í hina myndina; þessar tvær myndir, sú af ofsóttu fórnarlambinu og sú af fjölskyldunni, ættu að afneita og útiloka hvor aðra en eru hryllileg forsenda hvor annarrar. Sama myndin. V Börn eru ofurseld foreldrum sínum. I fjölskyldum þar sem foreldrar (oftast feður)10 misnota börn sín (oftast dætur) til að bæta upp óþroskaða og skaddaða sjálfsmynd sína, myndast hræðileg mynstur þar sem vítahringur læsist inn í vítahring. Sá sem misnotar barn sitt er sjálfur einangraður, á bágt með að skilja á milli sín og annarra og hefur óskýra eða brenglaða mynd af veruleikanum og mannlegum samskiptum yfirleitt. Þar á meðal á markalín- unum milli barna og fullorðinna og ábyrgðinni sem fylgir því að vera foreldri. Misnotkuninni á barninu fylgir enn magnaðri sjálfsfyrirlitning, skömm, vitundin um spjöll. Enda er ekkert sem menning okkar bannar af jafnmiklum þunga og þetta. Barnið sem er misnotað líður miklar þjáningar. Ef það er lítið skilur það alls ekki hið flókna leynimakk sem það verður að taka þátt í, það er varnarlaust, getur engu breytt, verður þunglynt og vonlaust. Stærra barn getur ekki bara tekið á móti misnotkuninni — það byrjar að aðlaga sig henni. Misnotkunin á sér aðeins tvær mögulegar skýringar: annaðhvort eru foreldrarnir óréttlátir og ábyrgðarlausir eða barnið sjálft er illt og á skilið þá meðferð sem það fær. Fyrri skýringin má ekki vera rétt af því að barnið er fullkomlega háð foreldrum sínum — ef þau eru ill og óréttlát leysist sjálfsmynd þess upp, allt sem það hefur lært af foreldrunum — og það á heldur engan möguleika á sálarfriði, sátt við foreldra og umhverfi. Það á ekki annars kost en að taka á sig ábyrgð og sök á því sem gerst hefur. Börn réttlæta og verja misgerðir foreldranna eins lengi og þau geta og ef það stendur í þeirra valdi reyna þau að halda fjölskyldunni saman þó að það kosti þau sjálf miklar fórnir. Ef misnotað barn getur ekki meira og kemst á það stig að leysa frá skjóðunni, bregst samfélagið oft við með vantrú og hryllingi. Barnið aðlagar sig strax og dregur játninguna til baka. Það vill helst ekki sundra fjölskyldunni og hefur litla trú á sjálfu sér og rétti sínum hvort eð er.11 Allt þetta hefur verið dregið fram í dagsljósið í rannsóknum á fjölskyld- unni síðustu árin. Það segir sína sögu að einmitt þetta skuli vera eitt síðasta leyniherbergið sem rifið er upp á gátt í húsi fjölskyldunnar. Dýrasaga Ástu Sigurðardóttur er hins vegar bókmenntir — ekki skýrsla, list ekki veruleiki. Við höfum lesið sögu stjúpans sem yfirfærslu þar sem ást og ofbeldi eru eitt og hið sama. Sjálfur skilur stjúpinn ekki hvaðan sagan kemur eða hvað hún þýðir og þess vegna er honum nauðsynlegt að endunaka hana stöðugt. 178
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.