Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.09.1986, Síða 117

Tímarit Máls og menningar - 01.09.1986, Síða 117
Réttlati og trúarsannindi örugglega ekki viljandi, en hann virðist bregða guðfræðingum, sem leggja einkum táknrænan skilning í guðspjöllin, um trúleysi. Og það eru ekki bara guðfræðingarnir sem missa trúna, heldur allir þeir sem hafa vaxið upp úr barnatrúnni og sjá einhver dýpri sannindi í guðspjöllunum heldur en að þau séu „sannar sögur“. Nú er það ekki einu sinni svo að Gunnar Kristjánsson, og guðfræðingarn- ir sem hann er að segja frá, haldi því fram að biblíusögurnar séu ósannar. Þeir leggja áherslu á að það er ekki sögulegt sanngildi einstakra atburða sem er mikilvægast í guðspjöllunum. Þau sannindi sem skipta trúmanninn mestu máli eru ekki sagnfræðileg í venjulegum skilningi þess orðs. Trúarsannindi eru, þegar allt kemur til alls, sannindi um okkur sjálf, möguleika okkar og takmarkanir. Það er boðskapurinn um Krist, þau fyrirheit og fordæmi sem hann gaf með lífi sínu, sem eru þýðingarmest fyrir trúmanninn. Hann trúir ekki þessum sannindum eins og hann trúir því að Gamli sáttmáli hafi verið gerður árið 1262; hann treystir þeim og bindur við þau allt sitt trúss. Því Guð er ekki sannur eins og setning, heldur fremur eins og vinur sem hægt er að reiða sig á, en jafnframt miklu meira en það: „Kristur rís upp í boðskapnum og leysir líf mannsins þannig frá hinu ósanna til hins sanna, frá því að vera ekki til þess að vera.“u Aftur kemur Shakespeare upp í hugann. En með því að líkja Biblíunni við listaverk er vitaskuld ekki verið að halda því fram að það sem í henni stendur sé uppspuni eða einber list. Þorsteinn segir að „ástir tveggja einstaklinga séu dálítið listaverk"12 og varla er hann að segja með því að ástin sé ekki annað en skáldskapur. Því síður er hann að draga úr gildi ástarinnar með því að líkja henni við listaverk; hann er að tala um „sanna ást“. Aristóteles sagði að skáldskapurinn væri „heimspekilegri og æðri en öll sagnfræði,"13 vegna þess að hann leiddi í ljós almenn sannindi fremur en einstök. Á sama hátt er Gunnar Kristjánsson að benda okkur á gildi guðspjallanna þegar hann segir þau eiga meira skylt með skáldskap en sagnfræði. Sköpunarsagan verður harla bágborin ef hún er lesin eins og fræðilegur texti. Um þetta segir Sigurbjörn Einarsson biskup: . . . upphaf Biblíunnar . . . er jafnóskylt náttúrufræði og sonnetta eftir Jónas eða fúga eftir Bach. Mannsandinn tjáir sig ekki á einn veg alls staðar. Tjáningu þeirrar skynjun- ar og túlkun þeirrar vitundar, sem verið er að koma á framfæri í Biblíunni, er fremur að líkja við það, þegar skáldið talar sitt óraunhæfa og djúpvísa mál, en þegar vísindamaður skrásetur raunreyndir náttúrufræðilegra rannsókna.14 Eftir mælikvarða Þorsteins er biskupinn að halda því fram að ritningarnar segi ósatt! Biskupinn trúi þeim ekki. Eina skýringin á þessari afstöðu 379
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.