Tímarit hjúkrunarfræðinga - 01.02.2013, Side 10

Tímarit hjúkrunarfræðinga – 1. tbl. 89. árg. 20136
Oft velta menn því fyrir sér hvort heppilegt sé af
siðfræðilegum ástæðum að hjúkrunarfræðingar geti
farið í verkfall. Hér er farið yfir málið og færð rök fyrir
því að verkfall grafi ekki undan fagmennsku.
FAGSTÉTTIR OG VERKFÖLL
Fagstéttir starfa ekki í tómarúmi. Þær hafa
skyldur við samfélagið, skjólstæðinga sína
og framþróun fagsins og gegna sem slíkar
mikilvægu hlutverki í samfélaginu. Þær
gegna því sem dr. Broddi Jóhannesson
kallaði „skuldbundið lífsstarf“ (Sigurður
Kristinsson, 2011). Margt bendir til þess
að skyldur fagstétta, eins og þær birtast
til dæmis í siðareglum þeirra, geri beitingu
verkfallsvopnsins langsótta, jafnvel
fráleita. Við nánari skoðun má finna ýmis
Þórunn Sveinbjarnardóttir, ths26@hi.is
rök sem hníga að því að verkfall grafi ekki
undan fagmennsku starfsstétta. Verkfall
kann að vera nauðsynlegt þegar allar
aðrar leiðir hafa verið reyndar til þess að
bæta kjör eða starfsumhverfi stéttarinnar.
Að leggja niður störf við slíkar aðstæður
snýst um fleira en kaup og kjör, t.d.
faglegan metnað og sjálfsmynd stéttar.
Verkfall getur því samrýmst því að gegna
starfi sem skuldbindur mann í skilningi
fagmennskunnar fyrir lífstíð.
Siðfræðilegur grunnur fagstétta
Á ensku heitir fagstétt profession en
sögnin to profess þýðir að lýsa einhverju
yfir opinberlega. Hún lýsir skuldbindingu
eða loforði sem gefið er opinberlega.
Loforðið um hollustu við tiltekin gildi
er hjartað í líkama fagstéttarinnar, ef
þannig má að orði komast. Án þess væri
fagstéttin ekki réttnefnd profession og
án þess væri vart hægt að leggja grunn
að trausti í samskiptum fagmanna og
skjólstæðinga þeirra.
Sigurður Kristinsson heimspekingur
segir fagstéttir ekki standa undir nafni
sem slíkar nema þær hafi kerfisbundna
tilhneigingu til að setja almannahag
ofar sérhagsmunum. Þetta krefst þess