Bændablaðið - 10.10.2019, Blaðsíða 28

Bændablaðið | Fimmtudagur 10. október 201928
Í undanförnum tölublöðum hefur
verið fjallað um aðlögunarstyrki
fyrir lífræna framleiðsluhætti sem
Búnaðarstofa Matvælastofnunar
úthlutar ár hvert. Mæðgurnar
Nanna Stefánsdóttir og Sunna
Hrafnsdóttir stýra garðyrkjunni
á Ósi í Hörgársveit, en þær hafa
tvisvar fengið úthlutað styrkjum
til aðlögunar og hafa nýlega fengið
sitt land vottað. Þær hafa einnig
fyrst um sinn veðjað á ræktun
lífrænt vottaðra gulróta – í það
minnsta til að byrja með. Þær hafa
lengi dreymt um að geta stundað
lífræna ræktun á landi sínu og
aðlögunarstyrkirnir hafa gert
þeim það kleift.
Í síðasta blaði var sagt frá
Elínborgu Erlu Ásgeirsdóttur sem
keypti eyðijörðina Breiðargerði þar
sem hún hefur hreiðrað um sig til
framtíðar með lífræna útiræktun
grænmetis – og einnig fyrst um
sinn með gulrætur.
Vandlega valin jörð
til ræktunarinnar
„Við keyptum jörðina Ós í Hörgár­
sveit haustið 2016. Við vorum búin
að leita okkur að jörð í ákveðinni
fjarlægð frá Akureyri í nokkur ár.
Við vorum með viss skilyrði til
ræktunar í huga eins og sólargang,
ræktunarland og frosthættu en
þessi staður hentaði vel. Hér er þó
vindasamt þannig að við byrjuðum
strax í skjólbeltarækt,“ segir skrúð­
garðyrkju meistarinn Nanna, sem
býr á Ósi ásamt dóttur sinni, manni
hennar, Andra Sigurjónssyni, og
sonum þeirra, Breka og Emil.
„Ég hef unnið við
garðyrkju í meira en 30
ár. Sunna útskrifaðist
úr garðyrkjuskólanum
vorið 2018 af lífrænni
braut skólans. Við vorum
búin að hugsa um þessa
lífrænu ræktun í mörg ár
og ég hef alltaf gengið
með þennan draum í
maganum. Til að mynda er
til á heimilinu fyrsta reglu­
bókin sem Tún gaf út. Ég
hef mikla reynslu af margs
konar ræktun og Sunna
hefur lengi verið með mér
í ýmiss konar garðyrkju, en
Andri starfar sem smiður,“
segir Nanna.
Nýr heimur opnaðist í
náminu í lífrænni ræktun
Sunna ákvað að drífa sig í
garðyrkjuskólann eftir að
hafa klárað háskólanám en
hún fann sig ekki á þeirri
braut. Hún segir að hún hafi
fundið að garðyrkjan togaði sífellt
meira í sig og þegar hún sá nám í
lífrænni ræktun matjurta auglýsta
lét hún slag standa og skellti sér í
nám við skólann. „Námið tók tvö
ár og þar opnaðist alveg nýr heimur,
skólinn er algjörlega frábær staður.
Þar höfðum við kennara sem hafa
stundað lífræna
ræktun lengi og eru hafsjór af
þekkingu.
Samfélag lífrænna ræktenda er
lítið á Íslandi en ég kynntist mörgum
þeirra í gegnum námið. Það voru
allir tilbúnir að deila sinni reynslu og
hjálpa nýjum ræktendum. Eitt af því
sem er erfitt við lífrænu ræktunina
er að það er erfitt að afla sér
þekkingar eins og til dæmis á
netinu. Eins sorglegt og það
nú er, þá eru lífrænir bændur
fáir á Íslandi og lítið til af
rannsóknum í greininni,“
segir Sunna.
„Við höfum nýtt tímann vel á
meðan jörðin var í lífrænni aðlögun
að byggja upp landið okkar og
aðstöðu fyrir ræktunina. Það
kemur sér vel að Andri er smiður
og höfum við byggt mikið síðan
við keyptum jörðina. Búið er að
byggja 100 fm gróðurhús og einnig
er búið að innrétta stóran bragga
sem mun nýtast undir
grænmetis vinnsluna.
Í bragganum verður
pökkunar­ og kaffiaðstaða
ásamt vinnsluherbergi þar sem
hægt verður að vinna áfram vörur
eins og þær sem lenda í öðrum
flokki.
Komin lengra en
ella vegna styrkjanna
Garðyrkjustöðin Sólbakki hefur
lokið tveggja ára aðlögun og því
forvitnilegt að vita hvernig umsóknar­
og aðlögunarferlið hafi gengið fyrir
sig – hvort því hafi
til dæmis fylgt mikil
skriffinnska.
„Aðlögunarferlið
er tvö ár og því fylgir töluverð
skriffinnska en ekkert sem við teljum
vera mjög flókið,“ segir Sunna.
„Við fáum reglulega úttektaraðila
frá Tún sem tekur út okkar starfsemi
og passar að við fylgjum settum
reglum. Fremur strangt eftirlit er
með lífrænum ræktendum en við
teljum það vera af hinu góða og
hægt er að treysta því að vörur sem
eru vottaðar lífrænar séu ræktaðar
eftir skilyrðum lífrænnar ræktunar.
LÍF&STARF
Byggja upp vottað
garðyrkjubýli í Hörgársveit
Sigurður Már Harðarson
smh@bondi.is
Nanna og Andri á gulrótarakrinum. Myndir / úr einkasafni