Strandapósturinn - 01.06.1969, Síða 41

en 4 rd ogl2 sk í prjónlesreikningi. Þama kemur fram allmikill
munur á fiskreikningi og prjónles- eða sauðareikningi. Smjör-
fjórðungurinn var 15 fiskar, duggarasokkar 4 íiskar, gamalt naut
með húð og öllu 300 fiskar, þrevetur sauður 35 fiskar, mjöltunna
á 50 fiska í hundraðskaupi og 80—90 fiska í einkaupi. Hundraðs-
kaup var einskonar stórverzlun og fylgdi því afsláttur í verði. Ein-
kaup var einskonar smáverzlun eða kaup einnar vöra eða hlutar.
Samkvæmt verðlagsskránni 1684 var verð á skipaviði, kjal-
tré stór 70—75 fiska, rengur 4 fiska, stórir hástokkar 48 fiska,
litlir hástokkar 28—32 fiska, stefni 36—40 fiska, lóðastrengir
12—13 fiska, handfæri sextug 22—24 fiska, lýsistunna 180 fiska.
Nautgripir skyldu verðlagðir eftir samkomulagi. Verðlag jarða
var miðað við jarðarhundruð, en jarðarhundruð voru miðuð við
hve miklu kvikfé mátti þar fleyta fram. Þó var líka tekið tillit
til hlunninda svo sem silungsveiði, laxveiði, æðardúns, reka o.s.frv.
Jörð, sem var 20 hundruð að dýrleika, skyldi að jafnaði fleyta
fram 20 kúm gildum, eða sem því svaraði, til dæmis 120 ám
loðnum og lembdum í fardögum, 1 hundrað á landsvísu var
1 kýrverð, 120 álnir vaðmáls eða 240 fiskar, 6 ær loðnar og
lenrbdar í fardögum voru og jafn mikils virði, 1 hundrað eða 1
kýrverð jafngilti 4 ríkisdölum (það er spesíudölum.)
Afgjald jarða var árlega 1/20 af dýrleika þeirra, leiguliði á
20 hundruða jörðu lukti þá árlega í afgjald (landskyld) 1 hundr-
að.
Meðal hafna er Jónas Trellund hafði á leigu árið 1662, er
talin Hrútafjörður, en hvergi hef ég séð þess getið að hann
hafi siglt þangað.
Árið 1692 kvörtuðu Reykjarfjarðar- og Skagastrandar-kaup-
menn yfir því, að þeir hefðu í nokkur umliðin ár beðið mikið
tjón af launverzlun og ásælni útlenzkra duggara og hefðu þá
stundum saknað vörubirgða úr húsum sínum á vorin, án þess
þó að þeir þyrðu að fullyrða, hvort það væri af völdum útlend-
inga eða íslendinga. Árið 1691 hafði íslenzkur maður, Pétur Jóns-
son, er búsettur var í Lundúnaborg, rekið svo mikla launverzlun
á Reykjarfirði snemma um vorið, að eigi hafi verið eftir handa
þeim sjálfum nema eitthvað um 50 ríkisdala virði af íslenzkum
39