Morgunblaðið - 03.09.2022, Blaðsíða 39

MENNING 39
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 3. SEPTEMBER 2022
Nánari upplýsingar um sýningartíma á sambio.is
TRYGGÐU ÞÉR
MIÐA INNÁ
Bráðfyndin og skemmtileg gamanmynd
fyrir alla fjölskylduna með uppistandaranum
Jo Koy í aðalhlutverki
S
var við bréfi Helgu segir frá
ást í meinum á 5. áratugn-
um á Íslandi. Bóndinn
Bjarni (Þorvaldur Davíð
Kristjánsson) verður ástfanginn af
konunni á næsta bæ, Helgu (Hera
Hilmarsdóttir) en þau eru bæði gift
öðrum. Svar við bréfi Helgu er
kvikmyndaaðlögun á vinsælli skáld-
sögu eftir Bergsvein Birgisson frá
árinu 2010. Í skáldsögunni skrifar
aldraður bóndi bréf til látinnar
ástkonunnar en í kvikmyndinni
gefst tækifæri til þess að láta önnur
sjónarhorn lifna við. Leikstjórinn,
Ása Helga Hjörleifsdóttir, leyfir sér
að segja söguna út frá þremur
sjónarhornum og leyfir áhorfendum
um leið að fylgjast með innra og
ytra ferðalagi þessara þriggja sögu-
persóna; elskendenna og síðan
eiginkonu Bjarna, Unnar (Aníta
Briem).
Kvikmyndin er mjög mannleg og
segir frá innra ferðalagi persóna,
þ.e. umbreytingunni á tilfinningalífi
þeirra á meðan framhjáhaldið á sér
stað og eftir það, en það er innri
ferðin sem áhorfendur heillast af.
Hér ekki um að ræða eintóna at-
burðarás án nokkurrar dýptar eins
og flestar nútímahasarmyndir eru.
Kvikmyndin endurspeglar tilfinn-
ingalíf persónanna en til þess að
fanga eitthvað sem sést ekki á
mynd þarf virkilega að nota töku-
vélina sem pensil og það tekst Ásu
Helgu og kvikmyndatökumann-
inum, Jasper Wolf, listilega. Kvik-
myndin er mjög ljóðræn og lands-
lagið og sveitin hafa mikla þýðingu.
Bjarni rennur hálfpartinn saman
við landslagið í mörgum atriðum.
Áhorfendur verða því ekki hissa
þegar Bjarni virðist ekki fær um að
yfirgefa sveitina til þess að stofna
nýtt líf með Helgu, en hann er eins
og tröllin í þjóðsögunum, sem urðu
fyrir sólinni, nú hluti af náttúrunni.
Það má því segja að sveitin, og allt
sem tilheyrir henni, sé meðal þess
sem stendur í vegi fyrir hamingju
Bjarna og Helgu og um leið það
sem er í húfi. Sveitin endurspeglar
ákveðin höft innra með honum eða
það sem kemur í veg fyrir að hann
taki skrefið með Helgu. Þorvaldur
Davíð notar síðan líkama sinn til
þess að koma þessu betur til skila
með því t.d. að halda höndunum
þétt upp við líkamann. Það má því
lesa margt í myndheildina en hún
er einnig leið persónanna til þess að
tjá sig um það sem er ósagt. Út-
saumaða verkið eftir Unni, inni í
stofunni heima hjá þeim hjónunum,
er dæmi um slíkt en það er eins og
Unnur hafi saumað það fyrir áhorf-
endur. Í verkinu stendur karlmaður
á milli tveggja kvenna. Önnur er
dökkhærð eins og Helga og hin
ljóshærð, klædd öllu hvítu, eins og
Unnur sjálf. Verkið er skemmtileg,
myndræn leið til þess að setja
áhorfendur í spor Unnar. Leikstjór-
inn lætur útsaumaða verkið birtast
ítrekað í gegnum myndina, sem
verður þreytandi til lengdar, líkt og
áhorfandanum sé ekki treyst.
Áhorfendur mynduðu tenginguna
við verkið og raunverulegu at-
burðina í fyrsta skiptið sem verkið
er sýnt.
Leikaravalið er í heild gott og
styrkir myndina. Bjarna leikur Þor-
valdur Davíð og tekst listilega að
fanga karlmann sem er ásóttur af
sínum eigin ákvörðunum. Hera
Hilmarsdóttir er einnig í eftir-
minnileg í hlutverki nútímakon-
unnar Helgu en senuþjófur mynd-
arinnar er án efa Aníta Briem.
Hvort sem það hefur verið mark-
miðið eða ekki liggur samúð áhorf-
enda með Unni, sem Aníta Briem
leikur, en ekki með elskendunum
sem aldrei ná saman. Eitt atriði
stendur upp úr í myndinni. Það er
þegar Bjarni í óhamingju sinni
reynir að kenna Unni um framhjá-
haldið og óskar henni dauða. Hæfi-
leikar Anítu Briem og Þorvaldar
Davíðs skína þar í gegn en atriðið
minnir á álíka atriði úr Marriage
Story (2019) eftir Noah Baumbach.
Þrátt fyrir að myndin sé ein stór
rómantísk dramamynd eru mörg
rammíslensk fyndin augnablik.
Dæmi um það er þegar eldri karl-
maður skammt frá í sveitinni, sem
Sigurður Sigurjónsson leikur,
hengdi líkið af látinni eiginkonu
sinni upp með reipi við eldinn
heima hjá sér en það leið smá tími
þangað til Bjarni og Ingjaldur
(Arnmundur Ernst Björnsson) gátu
farið með bát og sótt það. Hún hékk
þarna eins og draugur í húsinu í
millitíðinni. Þegar líkið var tekið
niður mátti sjá brunabletti á andliti
þess en eitthvað þurfti að gera til
þess að halda því í skikkanlegu
formi!
Svar við bréfi Helgu er önnur
mynd Ásu Helgu í fullri lengd. Hún
leikstýrði áður kvikmyndinni Svan-
inum (2017) sem er einnig kvik-
myndaaðlögun eftir skáldsögu.
Ljóst er að hér er á ferðinni spenn-
andi kvikmyndahöfundur sem segir
mannlegar sögur og lífgar við innra
líf persónanna.
Notar tökuvélina sem pensil
Framhjáhald „Kvikmyndin er mjög mannleg og segir frá innra ferðalagi persóna, þ.e. umbreytingunni á tilfinn-
ingalífi þeirra á meðan framhjáhaldið á sér stað og eftir það en það er innri ferðin sem áhorfendur heillast af,“
segir um Svar við bréfi Helgu. Bjarna og Helgu leika þau Þorvaldur Davíð Kristjánsson og Hera Hilmarsdóttir.
Smárabíó, Bíó Paradís,
Laugarásbíó, Sambíóin
Akureyri og Háskólabíó
Svar við bréfi Helgu bbbbm
Leikstjórn: Ása Helga Hjörleifsdóttir.
Handrit: Bergsveinn Birgisson, Ottó
Geir Borg og Ása Helga Hjörleifsdóttir.
Aðalleikarar: Hera Hilmarsdóttir, Aníta
Briem og Þorvaldur Davíð Kristjánsson.
Ísland, 2022. 112 mín.
JÓNA GRÉTA
HILMARSDÓTTIR
KVIKMYNDIR
Íslenski flautu-
kórinn heldur
tónleika í Lang-
holtskirkju á
morgun, sunnu-
dag, kl. 17.
„Með tónleik-
unum vilja
íslenskir flautu-
leikarar minnast
Hallfríðar Ólafs-
dóttur flautu-
leikara sem féll frá 4. september
2020 og votta henni virðingu
sína,“ segir í tilkynningu. Þar
kemur fram að Hallfríður hafi
verið driffjöður í starfi ÍF frá
stofnun hans og kom fram með
hópnum sem flautuleikari og
stjórnandi. Á efnisskrá tónleik-
anna eru m.a. verk sem Hallfríður
stjórnaði og hafði dálæti á.
Verkin Ascension eftir Pál Ragn-
ar Pálsson og Hafblik eftir Þór-
unni Guðmundsdóttur eru samin í
tilefni tónleikanna og verða því
frumflutt þar. Aðgangur er
ókeypis.
Hallfríðar minnst á
tónleikum á morgun
Hallfríður
Ólafsdóttir
Steingrímur
Þórhallsson
kemur fram á
tónleikum í Hall-
grímskirkju í
dag, laugardag,
kl. 12. Stein-
grímur starfar
sem organisti við
Neskirkju í
Reykjavík. Und-
anfarin ár hefur
hann einnig snúið sér að tón-
smíðum, samhliða tónleikahaldi og
kórstjórn. Mörg verka hans eru
fyrir kór en einnig hefur hann
samið talsvert fyrir einleiks-
hljóðfæri og kammerhópa. Sam-
hliða klassískum tónsmíðum semur
hann fyrir sjónvarp og hefur tón-
list hans verið notuð í sjónvarps-
þáttum víðs vegar um heim, m.a. á
CNN, NBC, NRK, Discovery og
History Channel.
„Á efnisskrá tónleikanna eru ný
og nýleg orgelverk eftir Stein-
grím, en öll verkin nema eitt eru
frumflutt á tónleikunum,“ segir í
tilkynningu.
Ný verk á hádegis-
tónleikum í dag
Steingrímur
Þórhallsson