Faxi - 2022, Side 5

FAXI 5
Eins og tíðkaðist meðal ungra kvenna fyrr
á árum fór Jóhanna í húsmæðraskóla. Fyrir
valinu varð Húsmæðraskólinn í Reykjavík.
Árið var 1963 og Jóhanna þá 17 ára. Hún
varði einu ári í skólanum við hannyrðir og
ýmis heimilisstörf. Á þessum tíma var skólinn
undir stjórn Katrínar Helgadóttur.
„Þegar ég fór í Húsmæðraskólann var ég
alveg ákveðin í að gera skírnarkjól. Ég var
líka alveg ákveðinn í að gera tjullkjól og var
því frekar svekkt þegar fröken Katrín, eins og
við kölluðum hana, sagði að ég skyldi gera
léreftskjól. Mamma hennar hafði gert svona
kjól og saumað í kjólinn upphafsstafi allra
barnanna sem skírð höfðu verið í honum.
Þetta þyrfti ég að gera. Ég var svona frekar fúl
en lét slag standa. Síðan þurfti ég að sauma
bleikan og bláan undirkjól,“ segir Jóhanna um
tildrög kjólsins.
Jóhanna hafði þá saumað hvíta borðdúka í
skólanum með hvítsaum, eins og þessi tegund
útsaums sem notaður er í gerð skírnarkjólsins
er kallaður og Katrínu fannst handbragð Jó-
hönnu svo fallegt að hún vildi að það nyti sín
líka í skírnarkjól. „Ég bara hlýddi því,“ segir
Jóhanna, sem var verðlaunuð fyrir hannyrðir
með silfurskeið sem í var grafið nafn og merki
skólans. Skeiðin er vel pússuð með öðru silfri
heimilisins og notuð á tyllidögum. Aðspurð
hvort hún hafi strax verið ákveðin í fara sömu
leið og móðir Katrínar, að sauma upphafsstafi
skírnarbarna í kjólinn, segir Jóhanna svo
vera. „Fyrst ég saumaði léreftskjól þá ákvað
ég að gera það. Vinkona mín sem saumaði
samskonar kjól gerði það hins vegar ekki. Ég
suma einnig skírnarárið í kjólinn, við hlið
upphafsstafanna.“
Ættingjar sækjast eftir
að fá að skíra í kjólnum
Hugur Jóhönnu stefndi á barneignir en
nokkur ár liðu áður en frumburður hennar
og Daða Þorgrímssonar, Falur Helgi Daða-
son var skírður í kjólnum. Fyrsta barnið
sem fékk upphafsstafi sína saumaða í
kjólinn var Sigurþór Sævarsson sonur Guð-
finnu Sigurþórsdóttur, vinkonu Jóhönnu.
Það var árið 1968. Vinkonan vissi af því að
Jóhanna hafði saumað kjól og óskaði eftir
að fá hann lánaðan. Falur var svo skírður
í kjólnum 1974, áttunda barnið sem skírt
var í kjólnum, því ættingjar þeirra hjóna
vildu einnig skíra börn sín í honum og fá
upphafsstafi þeirra saumaða í kjólinn. Berg-
lind Daðadóttir dóttir Jóhönnu og Daða, er
næst á eftir bróður sínum. Eftir það komu
svo fleiri systkina- og vinkvennabörn,
barnabörn og nú fyrsta barnabarnabarnið,
Jökull Falur Garðarsson, sonur Birtu Maríu
Falsdóttur og Garðars Helga Friðbjörns-
sonar sem skírður var í júní síðastliðnum.
Hann var jafnframt fertugasta barnið til að
vera skírt í kjólnum. Birta María var fyrsta
barnabarnið til að vera skírt í kjólnum. Og
þannig er gjarnan ferlið, annaðhvort for-
eldrið hefur verið skírt í kjólnum og vill að
sitt barn eða börn séu einnig skírð í honum.
„Ef ég hefði vitað að börnin yrðu svona
mörg sem skírð yrðu í kjólnum, þá hefði ég
nú skipt nöfnunum á milli kjólhluta, en mig
óraði ekki fyrir þessu. Ég er að verða komin
út í saum á kjólnum,“ segir Jóhanna.
Einn prestur hefur verið sérstaklega
áhugasamur um kjólinn, séra Gunnar Már
Harðarson prestur í Lindakirkju í Kópavogi.
Hann hefur þrívegis skírt barn í kjólnum,
árið 2014, 2020 og svo aftur sl. sumar og
hefur vilja láta söguna um kjólinn fylgja í
athöfninni, jafnvel þó hann hafi ekki vitað
neitt um kjólinn né eigandann. Hróður
kjólsins hefur því borist víða.
Skírnarkjóll
með langa sögu
Svona lítur skírnarkjóllinn út tilbúinn til
skírnarathafnar fyrir stúlku
Fyrsta langömmubarnið var skírt í kjólum
síðastliðið sumar, Jökull Falur Garðarsson. Fv.
Jóhanna, Garðar Helgi Friðbjörnsson, Birta
María Falsdóttir, sem var fyrsta barnabarn
Jóhönnu til að vera skírt í kjólnum, og Daði
Þorgrímsson
Hér sést vel hversu mikið vandaverk það að er
að sauma upphafsstafi barnanna í kjólinn. Hér
eru stafir barna Jóhönnu og Daða, Berglindar
Daðadóttur og Fals Helga Daðasonar
Jóhanna við saum á upphafsstöfunum
Það hefur ætíð þótt boða gæfu ef barn blundar
í skírnarkjólnum. Hér sefur nýskírð Linda Rún
Kristmannsdóttir barnabarn Jóhönnu