Árbók Tryggingarstofnunar ríkisins - 01.12.1956, Page 46

44
gjöld í töflum 3 og 4, eru endurkröfur, sem færðar hafa verið í afskriftasjóð, taldar
með færslum til sjóða, þótt gera verði ráð fyrir, að nokkur hluti þessa fjár innheimt-
ist ekki. Alls nema afskriftir þessar 3,2 millj. kr. nettó árin 1947—1956.
Lífeyrisdeild almannatrygginga annast einnig greiðslu slysalífeyris, og í reikn-
ingum Tryggingastofnunarinnar er því lífeyrir slysatrygginga talinn til bóta bæði
hjá lífeyrisdeild og slysatryggingadeild, og er þar um tvítalningu að ræða. Tekna-
megin er hann því talinn lífeyrisdeild til tekna með endurkröfum. Til þess að forðast
þessa tvítalningu í töflu 4 er hann þar einungis talinn með slysabótum.
Svo sem sjá má á töflum 3 og 4, var afkoma almannatrygginganna mjög góð
þrjú fyrstu árin, og tvö síðustu árin hefur hún einnig verið góð. Árin 1950—1954 var
fjárhagurinn hins vegar þrengri.
Til þess að veita nokkra hugmynd um tilfærslu þá á tekjum, sem almanna-
tryggingar valda milli landshluta, er í töflum 5—7 sýnd skipting tekna og gjalda
eftir tryggingaumdæmum. Til tekna eru talin verg iðgjöld hinna tryggðu og atvinnu-
rekenda svo og framlög sveitarfélaga. Iðgjöldum opinberra stofnana af starfsfólki
er haldið utan við þessa skiptingu og ekki gerð tilraun til að skipta framlagi ríkis
milli umdæma, og er það því ekki talið með tekjum. Bótum er skipt á þann hátt,
að auk bóta lífeyrisdeildar skv. töflum 25—27 eru taldar slysabætur og sjúkra-
bætur, en endurkræfur lífeyrir ekki talinn með. Til samræmis við skýrslur í fyrri
árbók er sjúkrabótum skipt í hlutfalli við iðgjöld skv. 112. gr. laganna frá 1946.
Nokkur hluti sjúkrabóta er þó utan við þessa skiptingu, og svarar hann til iðgjalda
opinberra stofnana. Slysabætur er farið með á sama hátt, þeim er skipt í hlutfalli
við iðgjöld skv. 113. gr. Þó er lífeyri slysatrygginga skipt skv. skýrslum lífeyris-
deildar, og aukning ógreiddra bóta og höfuðstólsandvirðis slysalífeyris telst ekki
til bóta hér gagnstætt því, sem á við um töflu 4.
Tekjur frá Hafnarfirði og Akureyri eru taldar nokkru hærri í þessu yfirliti en
raun er á, en tekjur frá Gullbringu- og Kjósarsýslu og Eyjafjarðarsýslu lægri. Stafar
þetta af því, að iðgjöld bifreiðarstjóra og sjómanna í þessum sýslum eru talin með
iðgjöldum ofangreindra kaupstaða.
í næstaftasta dálki hverrar töflu er tilgreindur hundraðshluti bóta af tekjum
frá hverju umdæmi og í aftasta dálki er sýnt vik frá meðaltali, þ. e. frá hlutfallinu
fyrir landið í heild. Sést þar glögglega, hver tilfærsla tekna á sér stað.
Liðurinn opinberar stofnanir o.fl. er færður til þess, að samræmi fáist við reikn-
inga stofnunarinnar. Eru þar talin iðgjöld, sem Tryggingastofnunin annast sjálf inn-
heimtu á, auk þess hluti opinberra stofnana af sjúkrabótum og slysabótum, og loks
er þar færður mismunur milli skýrslna lífeyrisdeildar og reikninga stofnunarinnar.
Auk þeirrar tilfærslu, sem fram kemur í töflum 5—7, má geta framlags ríkis-
sjóðs til sjúkrasamlaga svo og framlags ríkissjóðs til atvinnuleysistrygginga árið
1956.
a. Tekjur.
í töflu 8 eru sýnd iðgjöld hinna tryggðu 1947—1956. Samkvæmt almanna-
tryggingalögunum 1946 voru útlendingar ekki gjaldskyldir. Yegna Norðurlanda-
samnings um gagnkvæm bótaréttindi var lögunum hins vegar breytt 1955 þannig,
að þegnar Norðurlanda skyldu greiða iðgjöld, og með lögunum 1956 var svo sem
áður er getið öllum útlendingum, sem búsettir ern hér á landi, gert skylt að greiða
iðgjöld til almannatrygginga, og kom það ákvæði til framkvæmda í ársbyrjun 1957.
Iðgjöld atvinnurekenda til almannatrygginga eru tvenns konar. Annars vegar
iðgjöld til slysatrygginga, sem atvinnurekendur einir greiða til, og hins vegar iðgjald
vegna þátttöku í útgjöldum annarra greina almannatrygginganna.