Skógræktarritið - 15.12.1993, Blaðsíða 20

oft tímabundið, eða jafnvel
dauða.
Starfhæfasti hluti rótarinnartil
vatns- og næringarupptöku er að
jafnaði við útjaðar krónu trésins.
Þegar regn fellur hripar það niður
eftir laufunum á krónunni utan-
verðri og þar sem vatnið fellur til
jarðar er rótin virkust til upptöku.
Því má gera ráð fyrir að rótarkerf-
ið sé oft að þvermáli álfka og
krónan. En ýmsar ástæður geta
gert það að verkum að rótin er
mismunandi þó að um sömu
tegund sé að ræða.
Orsakirnar má oft finna í jarð-
vegsgerð, grunnvatnsstöðu og
nálægð við mannvirki eða önnur
tré svo eitthvað sé nefnt.
Tré er vaxa t.d. upp með hús-
um eða við vegi eiga oft ekki
möguleika á að þroska rótarkerf-
ið nema í eina átt.
Algengt er að plöntur er vaxa í
blautum og köldum jarðvegi hafi
minna rótarkerfi en þær er vaxa á
þurrari stöðum. Grunnvatnsstaða
getur haft áhrif á hversu djúpt
rætur ganga í jörðu.
Tökum dæmi um hvað hugsan-
lega gæti gerst hjá tré sem vex í
fremur þurrum jarðvegi en hefur
súrefnisríkt grunnvatn á um 2 m
dýpi og getur með tímanum sent
rætur sínar niður í grunnvatnið
til að afla sér nægilegs vatns og
næringar. Vatnsupptakan verður
af þeim sökum mestmegnis í
gegnum ræturnar er ganga niður
í grunnvatnið. Aðrar rætur, er
liggja grynnra, fá það meginhlut-
verk að festa tréð f jarðveginum.
En vatnsupptaka á sér þar einnig
stað, þó sennilega í minni mæli.
Setjum svo að við gætum
höggvið á þær rætur er ganga
niður í grunnvatnið áður en
laufgun á sér stað án þess að
skerða aðrar rætur. Skyndilega
væru rofnar aðalvatnsæðar trés-
ins áður en laufgun á sér stað, án
efa kæmi það að einhverju leyti
niður á þroska þess. Viðbúið er
að til að mæta minnkandi vatns-
Trefjarót
18
SKÓGRÆKTARRITIÐ 1993