Morgunblaðið - 04.04.1978, Blaðsíða 31

Morgunblaðið - 04.04.1978, Blaðsíða 31
MORGUNBLAÐID, ÞRIDJUDAGUR 4. APRÍL 1978 31 — Moro Framhald af bls. 1. er bent á að samningaviðræður gætu farið fram fyrir milligöngu Vatikansins. Þar með yrði líkt farið að og í máli sonar sósíalistaleiðtogans Franeesco de Martino Guido, sem var rænt fyrir réttu ári og var sleppt úr haldi 40 dögum síðar gegn 800 milljón líra lausnargjaldi sem auðugir sósíalistar greiddu. En ræningjar De Martinos voru ekki pólitískir öfgamenn eins og fyrst var talið heldur ótíndir glæpamenn. Giuseppe Saragat fyrrverandi forseti talaði í dag um að „sveig- janleiki" væri nauðsynlegur. Luigi Granelli, áhrifamikill þingmaður úr flokki kristilegra demókrata, sagði að það væri „grundvallar- skylda ríkisins" að neita að semja við Raúðu herdeildirnar en bætti við: „Kjarni málsins er ekki aðeins sá að hér er um stjórn mála- leiðtoga að ræða. Hann er líka manneskja og því má einskis láta ófreistað til að bjarga lífi hans." Blöð hafa hvað eftir annað birt fréttir um að Rauðu herdeildirnar hafi afhent bréf skrifað með hendi Moros stílað til einkaritara hans, Nicola Rana, með nákvæmum fyrirmælum um hvernig samningaviðræðum skuli komið af stað. En þeir sem rannsaka málið segjast ekkert um þetta vita. Lögreglan færði í dag um 300 manns til yfirheyrslu og þar af voru 44 handteknir, þar á meðal 29 ákærðir fyrir undirróðursstarf- semi, en hinir voru ákærðir fyrir að hafa vopn ólöglega undir höndum, að hafa smyglað sígarett- um og ýmsar aðrar sakargiftir. Þessar aðgerðir báru hins vegar engan árangur í sambandi við Moro-málið að sögn rannsóknar- tóku í þessu ferðalagi voru Birkir Fanndal, Hörður Sigurbjarnarson, Hermann Kristjánsson, Sverrir Karlsson og Héðinn Sverrisson. Segja má að þeir hafi verið mjög heppnir með veður mest alla leiðina. Mjög róma þeir félagar ágætt útsýni og fegurð fjallanna. . Kristján. ? 2.000.000.000 stk. ónýt híla dekk. + 140.000.000 stk. bílahne. «k á sérhverri sekúndu myndu streyma + 180.000.000 1 af skólpi í fljót, ár og læki. — Lyfsölulög Framhald af bls. 19 lyfjabúöir hafi ekki eins og tíðkast hefur frá upphafi og fram til þessa tíma, sjálfkrafa rétt til framleiðslu lyfja heldur lúti þær sömu kröfum og um lyfjageröir eflir árið 1985. Er þetta liður í þeirri þróun sem aö hefur oröiö sífellt örari síöustu árin í framleiðslu lyfja. Öll tækni og rannsóknakröfur hafa aukist svo aö smáir framleiöendur eiga örðugt um vik og í rauninni er óhagkvæmt aö margir aðilar hér á landi fáist viö sömu framleiöslú. Eftir sem áður má þó ætla að stærri lyfjabúöir haldi áfram fram- leiöslu eftir 1985 að fengnu starfsleyfi en annars verði það fyrst og fremst stærri aöilar í lyfjaframleiöslu í dag sem hafi á hendi lyfjaframleiöslu eftir þann tíma. Er þar fyrst og fremst um þrjú fyrirtæki að ræöa, eitt ríkisfyrir- tæki og tvö tyrirtæki einkaaöila. Ekki þykir rétt aö orölengja fleiri atriði frumvarpsins frekar á þessu stigi enda veröur væntanlega ítarlega um þaö fjallaö í heilbrigöis- og trygginganefnd, en rétt er þó að vekja athygli á veigamiklu atriöi sem kom fram hjá félagi íslenskra stór- kaupmanna í athugasemdum þess félags, en ekki hefur verið tekið inn í frumvarpið og þaö er aö lyfjaheild- verslunin verði tekin inn í lyfsölusjóö. Ástæða er til að kanna þetta atriði sérstaklega í meðförum nefndarinn- ar." manna. — Lífríki og —Oskarsverðlaun lífshættir Framhald af bls. 47. kvenhlutverkið, fyrir leik sinn í „Annie Hall". Ottazt er að til óláta komi hljóti Vanessa Redgrave verðlaun fyrir beztan leik konu í aukahlut- verki í myndinni „Julie". Redgrave hefur gert heimilda- mynd um Palestínuflóttamenn og þykir gæta í þeirri mynd mikillar samúðar með Palestínumönnum. Þykir fullvíst, að Gyðingar muni ekki taka því hljóðlega hljóti Redgrave Óskarsverðlaun, en Palestínumenn á hinn bóginn ætla að fagna því ærlega. — Viðskipta- samningur Framhald af bls. 46. komulagið fæli í sér meira en viðskiptalegan ávinning. „Það er vottur um ávinning í þeirri stefnu aðildarlanda EBE að gera banda- lagið að miðpunkti samvinnu allra landa, án tillits til stærðar þeirra, menningar eða hagkerfis," sagði Andersen. — Mývetningar Framhald af bls. 3. þar. Árla sunnudags var haldið þaðan og tekin stefnan á Dyngju- fjöll, en ferðalangarnir ferðuðust á vélsleðum. Farið var um Dyngju- fjalladal og þaðan á Trölladyngju og ekið upp á liana. Trölladyngja mun vera 1450 og 1500 metra á hæð. Þaðan var svo haldið í Öskju og komið við í Drekagili. Síðan var haldið í Herðubreiðarlindir og gist í Þorsteinsskála s.l. nótt við ágætan aðbúnað. Lagt var af stað heimleiðis kl. 8 í morgun og komið til byggða kl. 16. Þeir sem þátt Framhald af bls. 35 + 960.000.000.000 stk. dósir úr ýmsum efnum. + 2.000.000.000 stk. ónýt bfladekk. + 140.000.000 stk. bflahræ. og á sérhverri sekúndu myndu streyma + 180.000.000 I af skólpi í fljót, ár ok læki. Hér að framan hefir verið vakin athygli á fáeinum dæmum þess, hversu fyrirhafnarlítið erð að þenja „velferðarhugsjónina" ad absurdurn. Létt verk að vísu, en síður en svo löðurmannlegt, sérstaklega þegar þess er gætt, hversu margir vel vitibornir og hámenntaðir menn um allar jarðir hafa ánetjast henni, og ennfremur með hliðsjón af þeirri raunalegu staðreynd, að ennþá hefir fjöldi þeirra ekki sýnt teljandi iðrunarmerki. Á „velferðar"-prakkara og at- kvæðafeng þeirra er ekki orðum eyðandi. Slíkur vinstrisöfnuður lætur sig líf- og náttúruríki engu varða, hann hugsar — ef hann hugsar — aðeins um stundar- hagsmuni — — og getur aldrei fengið bata. En hirtingu hlýtur hann að fá. Ekki er ólíklegt, má raunar telja afar sennilegt, að einnig þeim sé t.d. fyrir alllöngu kunnugt um, ÞAÐ EF ALUR JARÐARBÚAR TÆKJU AÐ NOTA JAFNMIKLA ORKU Á ÞESSARI STUNDU OG BANDARfKJAMENN HAFA GERT UNDANFARIÐ, ÞÁ YRÐU, SAMKVÆMT TRUVERÐ- UGUSTU ÚTREIKNINGUM, ALLAR JARÐBUNDNAR OG ÞEKKTAR ORKULINDIR IIEIMS ÞURRAUSNAR FYRIR ÁRSLOK 1979. + 360.000.000.000 t pappírsrusl á ári. + 560.000.000.000 stk. brotnar flöskur o.þ.h.. + 960.000.000.000 stk. dósir úr ýmsum efnum. Skrifstofa Arnarflugs lokuö vegna jaröarfarar Sk'rifstofa Arnarflugs verður lokuð í dag, 4. apríl, frá kl. 1—5 vegna jaröarfarar Vilhjálms Vilhjálmssonar flugmanns. — Aldarminning Þóra Framhald af bls. 39 að skógræktarsjóði Djúpmanna- félagsins og verði fyrsta verkefnið að girða landið, sem faðir okkar á sínum tíma gaf til minningar um konu sína, móður okkar. Bréf þeirra Æðeyjarhjóna var lesið upp á árshátíðinni og frum- kvæði þeirra lofað mjög. Þegar á þessu kvöldi bárust sjóðnum aðrar stórgjafir og var hugur manna til Djúpsins auðsær. Allar verða þessar gjafir þakkaðar af stjórn Djúpmanna- félagsins, en við bræður, eiginkon- ur okkar, börn og barnabörn, þökkum sérstaklega þann mikla heiður sem minningu foreldra okkar var sýnd af þeim, er nefndu nöfn þeirra í sambandi við gjafir sínar og biðjum þeim og þeirra fjölskyldum blessunar í bráð og lengd. Reykjavík, 4. apríl 1978. Runólfur J. Elínusson Guðmundur Elínusson. Einhvers staðar kom það fram í fjölmiðli, að GE taldi mikil tormerki á aö strandferðaskipin flyttu gáma fyrir Eimskip og krefst það athugasemdar. í efri lestum skipanna nr. 1 og 2 er 3,68 m. hæð undir lestahlerum á 126 m2 flatarmáli í hvoru skipa, en hæð Eimskipafélagsgámanna er aðeins 2,44 m. og stæðisflatarmál 7,42m2. Hitt er syo rétt, að eigi að nota lyftibúnaö strandferðaskipanna sjálfra, þá ræður ekki nema þungavinnubóm- án við fullhlaöna gáma nefndrar tegundar, og er flatarmál undir lestarhlerum í lest nr. 1 68,4 m2. En auövitað væri einnig hægt að taka svona gám'a á hiö opna framþilfar og með allt að 5 tonna þunga á vinnusviði krana. En hve víöa á strandhöfnunum er yfirleitt aðstaða til móttöku og tilfærslu á 10 — 20 tonna flutningaeiningum, og hvernig myndu tæki í þessu sambandi renta sig? Hvernig er hægt að samrýma það að keppa að svona flutningaeiningum og nota flóabáta, svo sem Djúpbátinn og Drang. til að brúa þjónustubil á milli viökomuhafna Esju og HeMu, eins og GE hefir talfært aö gera? I því sambandi ber einnig að líta á frystirúm Esju og Heklu, sem eru mjög nauðsyn- leg í strandferðunum, en ekki fyrir hendi í flóabátunum. E.t.v. reiknar GE með því aö hinar „frumstæðu hafnir", sem hann ei.nhvers staðar nefnir svo, þurfi ekki á frystirúmum að halda. — Heræfingar í Noregi Framhald af bls. 18 mönnum kynni að takast að eyðileggja hernaðarmikilvæg mannvirki strax í upphafi átak- anna. Á þessu ári eru 350 ár liðin frá stofnun norska hersins. Á þeim tíma hafa Norðmenn marga hildi háð, bæði á landi, sjó og einnig í lofti. í upphafi þessa tímabils voru Englending- ar og Svíar verstu óvinirnir, en síðar voru það Þjóðverjar undir stjórn Hitlers en nú eftir styrjaldarlok Sovétrússar. Á tímabilinu frá 1900-1918 voru Norðmenn sterkir, hernaðarlega, og það svo mjög,.. að hvorki Svíar né aðrar þjóðir lögðu til „atlögu" við þá. Norð- menn „brutust" þá undan yfir- ráðum Svía, en slíkt reyndist aðeins fært vegna þess að þeir treystu á her sinn. Frá 1918-1940 „afvopnuðust" Norðmenn meira og minna og þegar Þjóðverjar réðust á landið vorið 1940, yarð litlum vörnum við komið. Árás Þjóðverja kom sem bein afleiðing hinna lélegu varna, sem árásaraðilanum var vel kunnugt um. Með öðrum orðum, Norðmenn hafa fengið að vera í friði þegar þeir hafa verið sterkir, hernaðarlega, en lélegar varnir hafa boðið árásarhættunni heim. Meðal almennings í Noregi kemur fram vaxandi áhugi á landvörnum, og Norðmenn vilja ekki að atburðirnir frá vorinu 1940 endurtaki sig. Innganga kvenna í herinn ber vitni þess að ungt fólk af báðum kynjum lætur varnir landsins til sín taka, en út frá því verða möguleikar á að fjölga í hern- um. — Saga til næsta bæjar Framhald af bls. 17. 2000 kg. og eru gerðir fyrir um 18 tonna burðarpol, þungi þannig samtals með fullri hleðslu kringum 20 tonn. — Hafa þessir 20-tonna gámar nokkuð sézt á Hafnarbökkum hér í Rvík, en Eimskip hefir aðallega notað gáma með hálfri nefndri stærð 8x8x10 fet, sem vega tómir kringum 1000 kg. og munu ætlaðir fyrir um það bil hálfa hleðslu miöað við hina. Ekki lét GE ákveðið í Ijós, hvaða stærð og gerð gáma hann teldi henta í strandferðunum í framtíðinni, en ég þóttist skilja, að hann hugsaði sér gáma a.m.k. ekki minni en gáma Eimskipafélagsins, til þess að strand- ferðaskipin væru hlutgeng í hringrás flutningaviðskipta á heimsmarkaði. Margar hliðar tæknivæðingar Nýlega las ég athyglisverða grein, sem birtist í Noregs Handels og Sjöfartstidende 11/10 1977 eftir M. Markussen skipstjóra, sem hefir a.m.k. síöustu 15 árin eða lengur starfað sem hagsýsluráðgjafi á sviði flutninga- tækni. Hefir hann sótt ráöstefnur vítt um lönd og haldiö fyrirlestra og skrifað fjölda blaðagreina um fag sitt, og geymi ég ýmsar sem úrklippur. i nefndri blaöagrein, sem ber á íslenzku fyrirsögnina: Gámar eru dýr munaður leggur höfundur, eins og hann hefir gert í mörg ár í ræðu og riti, ríka áherzlu á, aö hófsamlega stórar flutningaeiningar hafi víðast reynzt gefa langbezta rekstrarútkomu. Hann ráðleggur að hafa sem flestar vörur, sem þannig verði fluttar, aðeins á pöllum með bindingu á þá, ef þörf krefur. og svo tilsvarandi meðfærilegar einingar af ýmsum varningi, svo sem úr málmi, tré eða gerviefnum, og undir þetta telur hann geta fallið 80—90% þess varnings, sem yfirleitt sé fluttur meö skipum. í umræddri grein segir M.M. m.a. svo í ísl. þýðingu: „Gámastefnan hefir aðeins stuðlað að því að: 1. gera stóru skipafélögin stærri, 2. gera fáar stórar hafnir stærri. Gámastefnan hefir yfirleitt verið skaöleg mörgum hinum minniháttar skipafélögum, minniháttar höfnum og minniháttar vörusendendum og vöru- móttakendum. Hin mörgu litlu fyrirtæki vítt um lönd eiga í miklum erfiðleikum að útvega sér viðeigandi krana. lyftivagna, dráttarvagna, aftanívagna o.s.frv., hafa verkefni fyrir þessi tæki og kosta á viðunandi hátt viðhald hins margþætta vélabúnaðar. Gámaeiningin er undantekningalítið of stór fyrir hina algengu framleiðslu, geymslu og dreifingu." Um verö vörugáma. sem þekktir eru hérlendis, vil ég upplýsa þaö, að fyrsta hundraðið að 3-ja rúmm. gámum, sem Skipaútgerðin lét smíöa hér heima, kostaði að mig minnir kr. 1,620,000 eöa kr. 16.200 stk., en tilboð um smíol snemma árs 1976 var komið upp í kr. 120.000 á stk. En fyrir einu ári eða svo fékk ég upp gefið hjá Eimskipafélaginu, að hinir Ijósu trefja- efnisgámar þess af stærðinni 8x8x10 fet hefðu kostað 5,236 þýzk mörk stk. sem með núverandi gengi sýnist koma upp á nál. kr. 650.000 á stk. ; Vöruhafnagjöld og flutninga- aöferöir Það er alkunna, aö mikill halli er á rekstri ferjuskip*anna tveggja, sem gerð eru út hér suð-vestanlands. Hækkuðu skuldir þessara skipa við ríksábyrgðasjóð sem hér greinir á árinu 1977: Akraborg 82,2 millj. kr. Herjólfur 207.0 millj. kr. auk beinna rekstrarstyrkja úr ríkis- sjóði, 25 millj. kr. til Akraborgar og 31,7 millj. kr til Herjólfs: En.þrátt fyrir hina slæmu rekstrarútkomu ferjuskip- anna. njóta þau samkvæmt fyrirmæl- um samgönguráðuneytisins mikilla fríðinda í því, samanborið við önnur skip. t.d. strandferöaskipin Esju og Heklu, að engin vöruhafnagjöld eru reiknuö af bílum, sem ferjurnar flytja né af vörum í þeim eða á. Til að gefa hugmynd um hverju þetta munar í rekstrar- og viðskiptaaöstöðu. skal það nefnt. að fari t.d. 22.000 kg vörubíll að brúttóþunga með farmi af öli og/eöa gosdrykkjum með Esju eöa Heklu frá Rvík til Patreksfjarðar, myndu vörugjöld til hlutaðeigandi hafna nema. jafnt fyrir tonnið í bílnum sjálfum og farminum, samanlagt fyrir báöar hafnirnar kr. 54.780 eöa kr. 2490 á tonniö samkvæmt taxta. eftir 35% hækkun, sem mér er tjáö að gengiö hafi í gildi 1. marz s.l. Sömu vörugjöld myndu gilda fyrir þennan flutning milli Rvíkur og a.m.k. margra annarra hafna, og skal nefna ísafjörö, Reyðarfjörö o.s.frv. Nefnd vörugjöld innifela ekki flutning bílsins aftur til baka. Fyrir slíkan bíl, sem fer hlaöinn eöa tómur með ferjuskipunum, er hins vegar ekki greitt neitt vörugjald til hlutaðeigandi hafna, og er þó vitað að sérstök hafnamannvirki fyrir hundruð millj. kr. með núverandi verölagi hafa verið gerð fyrir ferjurnar án þess slíkt komi inn á rekstrarreikninga þeirra eða hafi áhrif á áðurnefndar greiðslur úr ríkisábyrgðasjóði. En margt er skrýtið í henni veröld, og út á nefnd fríðindi ferjuskipanna, sem þó standa sig jafnilla rekstrarlega og raun ber vitni. þótt um sé að ræða aöeins stuttleiöasiglingar tengdar aöalsamgöngumiðstöð landsins, þá hefir GE tekiö aö gæla við þá hugmynd að láta sem mest af vörum standa á h)ólum um borð í skipum í hinum lengri strandferöum. M.a. hefir komið fram, aö GE hefir látið sér til hugar koma aö flytja hlaðna sementstankbíla meö umræddum strandferðaskipum milli lands- fjórðunga til lækkunar flutningskostn- aöar. Hann hugsar sér einnig aö láta Skipaútgerðina flytja 30 þús. tonn af sementi og 20 þús. tonn af áburði að mestu með annarri stykkjavöru og í sömu ferðum skipa. sem áherzla er lögð á aö verði helzt alltaf á ákveðnum vikudögum og klukkutímum á ákveðn- um áætlunarhöfnum. — Hugmynda- flugið er mikiðM Ut af sementstankbílum, vil ég upplýsa, aö þeir bílar sem hér eru aðallega notaðir. vega sjálfir meö farmgeymi í kringum 15 tonn, og er endurnýjunarverð nú taliö 35 millj. kr. Flutningsgeta er 22—25 tonn í ferð, þannig að meö hleðslu vega bílarnir 37 — 40 tonn. Fyrir þrábeiðni Vestmannaeyinga var svona bíll í örfá skipti (sjalfsagt hafnagjaldafrítt) sendur meö Herjólfi frá Þorlákshöfn til Eyja. En Svavar heitinn Pálsson forstjóri Sementsverk- smiðjunnar tjáði mér, að það að leggja til svona bíl. þó ekki væri nema rúmlega einn sólarhring fyrir aðeins eina hleöslu. næöi kostnaðarlega engri átt. En hvað þá um eina hleðslu í margra daga ferö? Eg vil því segja við ráðamenn, aö langi þá til að taka rekstrarhallametiö af Vestmannaeyjaferjunni, þá skuli þeir taka að flytja allar vörur á bílum í hinum meiri háttar strandferðum hér við land. FarÞegaflutningar í gámum Fyrr í þessari grein er því lýst hve mikiö farþegarými var í farþegaskipum þeim, sem þjónuöu landsmönnum í um þaö bil 20 ár eftir síöari heimstyrjöld- ina. og eitthvað mun GE hafa velt því fyrir sér. aö óviðfelldið væri. ao einu skipin í aðalstrandferðum, 3 ný skip. ef smíðuð yrðu eftir hans eigin fyrirlagi samkvæmt norskri fyrirmynd, gætu ekki skotið nokkrum farþegum á milli hafna á mannsæmandi hátt. Hefir GE í þessu sambandi komið fram með þá frumlegu hugmynd að flytja farþega í gámum í lest, og virðist hann álíta. aö þetta liggi nokkuð vel við. Á veturna þurfi fólk lítt á skipaferðum að halda milli staða, og samrýmist þaö vel hagsmunum strandferðaskipanna, sem hafi þá yfirleitt vel nýtt lestarými, en á sumrin muni lestarými oftast illa nýtt og sé þá tilvalið aö gefa fólki kost á að feröast í þar til gerðum gámum í lest. Menn hnjóta samt um þaö. að ekki viröist í umræddum skipum gert ráð fyrir neinum herbergjum fyrir þjó'nustufólk farþega. og er því haldrð, að GE hafi fengið þá hagræöingarhug- mynd frá ráöherranum, sem ber ábyrgð á honum, að hafa sjálfvirka fóðrun og brynningu fyrir farþega í gámunum. Bráðsnjöll virðist þessi hugmynd, og er hér meö lagt til að smíðaður verði fyrst einn tilraunagámur og taki þeir sér far í honum ráðherrann og skósveinn hans í kynnisferö með strandferðaskipi kringum land. Á höfnum fái þeir svo tækifæri til að viðra sig og tjá lýönum hversu dásamlegt sé að ferðast á þennan hátt. Lýkur hér sögu að sinni. Guöjón F. Teitsson

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.