Morgunblaðið - 05.09.1978, Blaðsíða 38

Morgunblaðið - 05.09.1978, Blaðsíða 38
38 MORGUNBLAÐIÐ. ÞRTÐJUDAGUR 5. SEPTEMBER 1978 ÓLAFUR t F. ÓLAFSSON, fyrrverandi forstjóri, lézt föstudaginn 1. septamber að Hátuni 12. Fyrir mína hönd og barna hans. Valgerour Martemsdóttir. t Maöurinn minn og faöir okkar, JÓNAS ÁSGRÍMSSON, rafvirkjameiatari, Skeioavogi 71, er látinn. Hanna Kristiinsdóttir og börn. t ÁRMANN SIGURBJÖRNSSON, Akurgerði 6, Akraneei, veröur jarösunginn frá Norötungukirkju fimmtudaginn 7. september kl. 1:30. Elíaabet Sigurbjömsdóttir, t Utför eiginmanns mins, LOFTS GUÐMUNDSSONAR, Rithöfundar, fer fram frá Fossvogskirkju í dag, þriöjudaginn 5.9. kl. 3 síödegis. Fyrir hönd aðstandenda, Tala Klemensdóttir. t Eiginmaöur minn, faðir, tengdafaöir, afi og langafi CÆSAR BENJAMIN MAR veröur jarösunginn frá Fossvogskirkju miövikudaginn 6. september kl. 1.30. Jóhanna Mar, Elíaa Mar, Sigurður Mar, Óskar Mar, Vilborg Sigurðardðttir, Kristín Mar Smith, William J. Smith, barnabðrn og barnabarnabörn. t Utför móður okkar og tengdamóöur MARGRÉTAR HALLDÓRSDÓTTUR fri Hjallalandi, Alftamýri 50. verður gerð frá Fossvogsklrkju í dag kl. 13.30. Þóra Þorleifsdöttir, Hörður Porleifsion, Laufey Porleifsdöttir, Nanna Þorleifsdéttir, Guðlaug Þorleífsdóttir, Leifur Þorleifsson, Helgi Jóhannesson, Hulda Tryggvadóttir, Albert Þorbjörrsson, Helgi Ingvar Guðmundsson, Óskar V. Friðrikssoh, Marta Pilsdðttir. Lokað vegna jaröarfarar frá 12 á hádegi í dag. Loftur Guðmundsson fáein minningarorð Ástkær bróðir minn t og móöurbróðir. JÓN KRISTINN VIGFÚSSON, sem andaðist Fossvogskirkju 25. ágúst á Borgarspítalanum miðvikudaginn 6. september kl. veröur jarösunginri frá 3. Valgeröur Vigfúsdóttir, Krtstbjorg Jðnsdðttír. Eiginkona mín, t móöir okkar, tengdamóöir og amma, AÐALHEIÐUR ANTONSDÓTTIR, Fróöasundi 3, Akureyri, sem andaðist aö heimili sínu þriðjudaginn 29. ágúst s. . verður jarösett frá Akureyrarkirkju miövikudaginn 6. sept. kl. 13.30. Þeir sem vildu minnast hennar er bent á Kvenfélag Akureyrarkirkju eða líknarstofnanir. Lorenz Halldðrsson, börn, tengdabörn, barnaborn og barnabarnabarn. Fjörutíu og sex ár eru nú liöin frá því að fundum okkar Lofts Guðmundssonar bar fyrst saman. Ég var þá unglingur nýlega fermdur og hafði lokið lögboðnu námi í barnaskóla, en óvíst var, hvort orðið gæti af frekara námi, þar eð enginn unglinga- eða gagnfræðaskóli var í þorpinu, þar sem ég átti heima, og þar við bættist að í landinu voru þá miklir krepputímar, sem drápu flest í dróma fátæktar og kyrrstöðd. Peningar sáust varla, að minnsta kosti höfðu unglingar þá ekki undir höndum, og fátt þekktist þá af þeim lífsgæðum, sem nú þykja sjálfsögð í svokölluðu velferðar- þjóðfélagi okkar tíma. Sjálfsagt þótti, að stálpaðir unglingar reyndu að verða sér úti um einhverja atvinnu á sjó eða landi og létta þannig undir með for- eldrunum í hinni erfiðu lífsbar- áttu, sem þá var hvarvetna háð. Um frekari skólagöngu en nokk- urra ára barnaskólanám var varla að ræða á þeim árum nema með einstökum undantekningum, þó að hugur margra námfúsra unglinga stefndi til þeirrar áttar. Þeir fáu, sem hugðu á slíkan frama sem langskólanám var í augum al- mennings, og búsettir voru úti á landi, urðu að fara til Reykjavíkur eða Akureyrar til framhaldsnáms, og fyrir fátæka unglinga, sem ekki áttu ættingja eða vini að á þessum stöðum, er stutt gætu þá á námsbrautinni, virtist sú leið með öllu lokuð. Ýmiss konar hugleiðingar og áform um frekara nám voru mér ofarlega í huga eins og fleirum um þessar mundir, en úrræðin í þeim efnum virtust vissulega ekki blasa við. Þó voru veikar vonir um, að við krakkarnir fengjum með haustinu einhverja tilsögn í helstu námsgreinum, svo sem íslensku og reikningi og ef til vill einu eða tveimur tungumálum, ef kennarar barnaskólans sæju aumir á okkur og gætu komið þeirri kennslu við. En þeir voru fáir og aðstaða til náms örðug á ýmsan hátt. Þarna var þó alltaf örlítil von, sem vert var að halda í í lengstu lög. Sem ég stóð á Stokkseyrarhlaði í hópi nokkurra leikfélaga og kunningja mildan, sólbjartan haustdag árið 1932, varð mér skyndilega starsýnt á snyrtilega búinn ungan mann, sem vatt sér út úr einni verslun þorpsins og skundaði framhjá okkur strákun- um í átt til litla, gamla skólans, er stóð þarna skammt frá. Ekki var það vegna þess, að ókunni maður- inn væri meiri öðrum mönnum að vallarsýn eða að nokkru leyti sérkennilegur í háttum sínum eða framkomu, að athygli mín beindist ósjálfrátt að honum, heldur hins, hve framandlegur, næstum út- lendingslegur hann var á að líta. Hann var fremur lágur vexti, en þrekinn og knálegur, hreyfingarn- ar frjálslegar jafnvel íþrótta- mannslegar, svipurinn festulegur og einbeittur. Höfuðlagið var dálítið sérkennilegt, hárið dökkt og liðað og skipt upp frá miðju enni. En það, sem mér fannst athyglisverðast við manninn, þeg- ar hann gekk framhjá og kastaði á okkur kveðju, voru augun. Þau voru dökk og dreymandi og mjög gáfuleg. Mér kom í hug, að þetta hlyti að vera einhver menntamað- ur, kannski listamaður, t.d. mál- ari, sem væri að huga að skemmti- legum fyrirmyndum í þessu litla sjávarplássi, eða þá skáld eða rithöfundur. Við nánari umhugsun fannst mér líklegast, að þessi ókunni maður hlyti einna helst að vera skáld. Einmitt svona fannst mér að þau ættu að vera. Ég komst brátt að raun um hver ókunni maðurinn var. Þetta var nýr kennari, sem ráðinn hafði verið að barnaskólanum. Loftur Guðmundsson hét hann og fór gott orð af hæfileikum hans og kunn- áttu. Hann var nýkominn frá útlöndum, en þar hafði hann dvalist um skeið og forframast á ýmsan hátt, m.a. hafði hann lagt stund á íþróttir og lokið íþrótta- kennaraprófi frá sænskum lýð- skóla. Tungumálamaður var hann sagður góður og ritfær vel. Ýmis- legt fleira var talið að honum væri til lista lagt, og þótti þorpsbúum fengur að fá svo fjölhæfan og vel menntaðan kennara að skólanum. Það átti líka eftir að koma á daginn, að ekki hafði verið ofsög- um sagt af hæfileikum og þekk- ingu þessa unga og knálega kennara. Kennsla hófst í skólanum á tilsettum tíma um haustið, og svo fór, að við unglingarnir, sem lokið höfðum lögboðnu námi vorið áður, urðum einnig aðnjótandi kennslu nýja kennarans. Hann gekkst fyrir því ásamt öðrum kennurum skól- ans, að við fengum kennslu í ýmsum greinum á kvöldnámskeiði, sem stóð frá byrjun október- mánaðar til áramóta, en þá hófst stritvinnan við vertíðarstörfin, og enginn tími var lengur aflögu til lestrar og náms. En á þessum stutta vetrartíma lærðum við unglingarnir ótrúlega mikið, enda lágu kennararnir ekki á liði sínu að fræða okkur og glæða náms- áhuga okkar, en við reyndum af fremsta megni að tileinka okkur þá fræðslu, sem okkur var í té látin þennan skamma tíma. Fleira var það þennan vetur, sem Loftur Guðmundsson innti af höndum ungmennum þorpsins til þroska og ánægju en bóklegu kennsluna eina. Hann hófst ötul- lega handa við íþróttakennslu bæði í skólanum og utan hans, og þrátt fyrir erfiða aðstöðu og ónógan tækjakost, náði hann umtalsverðum árangri í kennsl- unni. Ungum mönnum sem og þeim, er fulltíða voru orðnir, gaf hann líka kost á að iðka glímu, og urðu margir til þess að æfa þá þjóðlegu og skemmtilegu íþrótt. Þennan vetur var oft líf í tuskun- um í skólanum og gamla sam- komuhúsinu, þegar æskulýður þorpsins gekk þar til náms og íþróttaiðkana af kappi og gleði Sporið, Grímsbæ. t Útför móður minnar, tengdamóöur, ömmu, langömmu, systur og mágkonu ÞORGERÐAR SVEINSDÓTTUR, Hrlngbraut 88, sem andaöist 31. ágúst aö Elliheimilinu Grund, fer fram frá Fossvogskirkju 7. sept. kl. 15.00. Sigurdís Stemundsdóttir, Jöel Sigurðsson, Dðra Joelsdóttir, Ólafur Guðmundsson, Snorri Joelsson, Ásgerður Magnúsdðttir, Jðel Jóelsson, Gerður Jóelsdóttir, barnabarnabörn, Ingibiðrg Sveinsdðttir, Jðhannes Ó. Guðmundsson. undir forystu hins unga og áhuga- sama kennara. Vorið eftir hófst nýr þáttur í kennslu Lofts. Hann hófst handa um sundkennslu og framkvæmdi hana í sjávarlóni einu austan við þorpið. Var þar allgóð aðstaða til sundiðkana, en kaldsamt þótti sumum í fyrstu að synda í sjónum. Það vandist þó brátt, og náðu flestir dágóðum árangri í sund- menntinni þær fáu vikur, sem námskeiðið stóð. Fræknastur allra var að sjálfsögðu kennarinn, enda vel þjálfaður íþróttamaður og sundmaður góður. Enginn stóð honum á sporði í þeirri grein, þó að nokkrir ungir menn, sem fengið höfðu einhverja tilsögn áður, væru sæmilega liðtækir sundmenn. Loftur synti fram og aftur í lónunum eins og selur og lét kuldann ekki á sig fá. Það fannst okkur strákunum þá vera hámark karlmennsku og hreysti og dáð- umst mjög að slíku afreki. Með fordæmi sínu og ágætri tilsögn fékk hann marga til þess að leggja rækt við þessa nytsömu íþrótta- grein, og munu sumir þeirra, er þarna lærðu að fleyta sér, síðar á ævinni hafa átt þeirri kunnáttu líf sitt að þakka. Því miður varð dvöl Lofts á Stokkseyri skemmri en skyldi. Haustið 1933 kvaddi hann litla þorpið á ströndinni, þar sem hann hafði átt margar ánægjulegar stundir og starf hans var mikils metið. Veit ég, að mörgum þótti sjónarsviptir að brottför hans og hefðu gjarnan kosið, að dvöl hans þar hefði orðið lengri. En hugur hins unga ma/ins stefndi nú til annarra átta og meiri afreka. Leið Lofts lá nú til Vestmannaeyja, en þar gerðist hann kennari við barnaskólann og starfaði við hann óslitið næstu tólf árin. Var hann þar vel látinn sem kennari, en ekki munu Vestmannaeyingar síður hafa kunnað að meta framlag hans til ýmiss konar menningarmála og skemmtistarfsemi í bæjarlífinu. Var oft til Lofts leitað í þeim efnum, og var hann jafnan boðinn og búinn að veita þar liðsinni sitt, enda færari á því sviði en flestir aðrir. í Vestmannaeyjum lágu leiðir okkar Lofts aftur saman nokkrum árum eftir að hann fluttist frá Stokkseyri. Gafst mér þá tækifæri að endurnýja við hann gömul kynni og njóta kennslu hans og leiðsagnar við undirbúning inn- tökuprófs í Kennaraskólann haustið 1939. Nokkrum árum síðar urðum við svo samstarfsmenn við barnaskólann í Eyjum í nokkur ár. Heimsótti ég hann þá oft og þá varð mér ljóst af ýmsu því, er hann sýndi mér og las úr óprentuðum ritverkum sínum, að mér hafði ekki missýnst, þegar ég sá hann fyrst á Stokkseyrarhlaði og þótti hann skáldlegur ásýndum. Hann var skáld, og því átti þjóðin eftir að kynnast á næstu árum og áratugum. Árið 1945 urðu enn þáttaskil í ævi Lofts Guðmundssonar. Hann fluttist þá búferlum frá Vest- mannaeyjum til Reykjavíkur og átti þar heima til dauðadags. Um líkt leyti og hann fluttist frá Eyjum lét hann af kennslustörf- um, en helgaði sig eingöngu blaðamennsku og ritstörfum upp frá því, enda munu þau störf hafa verið honum hugstæðust, þó að kenr.slustörfin færu honum einnig vel úr hendi. Um tuttugu ára skeið var hann blaðamaður, lengst af við Alþýðublaðið, og leysti þau störf af hendi með prýði. Á þeim árum, sem Loftur var blaðamaður, birt- ust öðru hvoru í Alþýðublaðinu gamanþættir og skopkvæði eftir hann, og höfðu margir gaman af þeim pistlum, en græskulaus gamansemi og skop var ríkur þáttur í skapgerð Lofts og setti mark á mörg ritverk hans. Jafn- framt erilssamri blaðamennsku innti hann af höndum yfirgrips- mikil og fjölþætt ritstörf. Hann frumsamdi og þýddi fjölda bóka um hin fjölbreyttustu efni. Hann samdi viðamikil skáldverk og viðtalsbækur, leikrit og kvik- myndahandrit, ljóð og dægurlaga- texta svo og fjölmarga gaman- þætti fyrir útvarp og leiksvið. Einnig samdi hann nokkrar ágæt-

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.