Morgunblaðið - 04.10.1987, Blaðsíða 43

MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 4. OKTÓBER 1987
43
LETTARISAGA
Bókmenntir
Erlendur Jónsson
NÝ SAGA. Tímarit Sögufélags.
1. árg. 109 bls. Ábyrgðarmaður:
Eggert Þór Bernharðsson. Sögu-
félag, 1987.
Sögufélagið hefur lengi sent frá
sér ársritið Sögv sem hefur farið
sístækkandi með árunum í réttu
hlutfalli við fjölgun sagnfræðinga
og aukin umsvif félagsins. Nú hefur
gamla Saga sprengt utan af sér
rammann og Ný Saga hafíð göngu
sína. Er þetta nýja rit verulega frá-
brugðið hinu gamla, bæði að efni
og þó ekki síður að útliti. En Ný
Saga er, hvað snið og frágang varð-
ar, í stíl við önnur tímarit sem gefin
eru hér út þessi árin og vinsælda
njóta; myndskreytt, glæsileg; og létt
— að svo miklu leyti sem efnið gef-
ur tilefni til. Rit af þessu tagi keppa
um útbreiðslu og athygli þessi árin
og gera því hvort tveggja til að höfða
til hins almenna lesanda: að hampa
frægðarpersónum — fólki sem talað
er um og allir kannast við og
skírskota þannig til þess sem allir
vita deili á; og taka fyrir málefni sem
forvitni vekja þá stundina. Ný Saga
getur að sönnu ekki fylgt þeim út í
æsar hvað þetta varðar þar eð hún
hlýtur að flytja, eðli málsins sam-
kvæmt, efni sem varðar liðna tíð.
En jafnvel þess háttar efni má reifa
svo að það höfði til samtímans og
veki forvitni með þeim sem lifa fyrir
andartakið.
Ný Saga stefnir á þau mið að því
er best verður séð. Því hefur ritið
leitað til Indriða G. Þorsteinssonar
svo dæmi sé tekið. Hann á hér stutt-
an þátt sem hann nefnir „Eigi skal
höggva". Indriði er í hópi snjallari
dálkahöfunda og vanur að segja álit
sitt á hveiju sem er. í þætti sínum
fer hann í sjónhending yfír íslands-
söguna og skemmtir lesendum með
sínu kjammikla orðfæri. Leiðsögn
hans er fróðleg en þó fyrst og /remst
upplífgandi — vegna stílsins! Ég ræð
það af orðum Indriða að hann hall-
ist að Herúlakenningu Barða
Gumundssonar. Djörf þótti kenning
sú þegar Barði setti hana fram fyrir
hér um bil hálfri öld. En býsna lífseig
hefur hún orðið eigi að síður. Ætli
ástæðan sé ekki meðal annars sú
að hún fellur svo vel að sjálfsmynd
þeirri sem Islendingar vilja gera sér:
það er að vilja hvorki vera Skandín-
avar né hluti neinnar annarrar
heildar, heldur sér og einir, sjálfum
sér líkir og engum öðrum; stakur
þjóðflokkur sem leiddist í Noregi og
hélt því til lands sem var nógu langt
frá öðru byggðu bóli?
Indriða er tamara að skrifa um
dægurmál sem brenna á vörum þá
stundina en fræðileg málefni sem
útheimta grúsk og yfirlegu. En hann
hefur alltaf eitthvað til málanna að
leggja, hvað sem hann tekur fyrir.
Og þótt hann nú hverfi þama í ald-
ir aftur skiptir hann hvorki um rás
né bylgjulengd en tálar mjeð þeirri
rödd gem allir kannast við. Og þann-
ig næt hann einatt til lesenda: að
hann ræðir um hvaðeina eins og það
sé óðru meira áríðandi þann daginn;
komi hveijum og einum við og sé
þess eðlis að á því verði að hafa ein-
hveija skoðun.
Meðal annars efnis í þessari Nýju
Sögu nefni ég þátt Heimis Þorleifs-
sonar, Á Heimdalli 1898 -r varð-
gæsla og veisluhöld. Líkast til telst
það ekki lengur tilfinningamál, og
enn síður dægurmál, en í hinum
fyrstu þorskastríðum við Breta varð
gömlum sjómönnum, og raunar öll-
um sem létu sig þjóðarhag varða,
tíðrætt um slælega framgöngu Dana
meðan þeim bar að gæta landhelg-
innar íslensku. Sagt var að þeir
hefðu þá eytt meiri tíma í landlegur
með dansleikjum og veisluhöldum
en til gæslu með ströndum fram sem
þeim var þó trúað fyrir. Og það sem
verra var: það hefði allt verið með
ráði gert og vísvitandi — til að
styggja ekki breska heimsveldið sem
dröttnaði á höfunum og keypti
danska svínakjötið! í þætti Heimis
kemur fram að hið fyrrtalda átti að
Indriði G. Þorsteinsson
minnsta kosti við rök að styðjast.
Danir eru (svo maður sletti dönsku)
selskapsmenn miklir og kunna að
meta hvaðeina sem til munaðar og
gleðskapar horfir; mat og drykk
jafnt sem fagrar konur. Og íslensk-
um höfðingjum mun að sínu leyti
hafa þótt ekki lítil tilbreyting í komu
þessara borðalögðu fyrirmanna. En
einkennisbúningar voru þá í heiðri
hafðir í samræmi við vald þeirra sem
báru þá! Þegar þessu er nú loks öllu
ljóstrað upp sannast hið fomkveðna
að sjaldan lýgur almannarómur. Hið
síðar talda, að Danir hafi viljandi
lokað augunum fyrir landhelgis-
brotum Breta, verður síður á þá
borið.
Sú er sögð ætlun forráðamanna
þessarar Nýju Sögu að hafa í ritinu
fasta þætti þar sem menn geti skipst
á skoðunum um fræðileg efni. Þess
konar þættir kunna að verða bæði
fróðlegir og áhugaverðir en þeir eiga
öðru fremur að ná til hins breiða
hóps almennra lesenda.
Sagnfræðingar (með prófi) munu
nú orðið skipta tugum ef ekki hundr-
uðum! Ritstjórar þessarar Nýju Sögu
eru hvorki fleiri né færri en níu tals-
ins. Og áhugamenn um söguleg
málefni eru ótrúlega margir. Þeir
fyrirflnnast í öllum starfsgreinum
og á öllum aldri. Þess hefur Sögufé-
lagið fengið að njóta á undanfömum
árum. Hvort þessi Nýja Saga á eftir
að ná út fyrir raðir þeirra og kom-
ast á vinsæidalistann, það er að segja
í hendur hins óbreytta lesanda sem
leitar eftir afþreyingu og umræðu-
efni til að drepa tímann og teljast
viðræðuhæfur í sinn hóp — það er
svo annað mál. Það mun reynslan
ein leiða í ljós.
Stýrikerfið
MS-DOS
Góð þekking á stýrikerfinu MS-DOS erforsenda þess
að geta notað PC-tölvur með góðum árangri.
Á námskeiðinu erfarið rækilega í allar helstu skipanir
kerfisins. Sérstaklega er farið í notkun harðra diska.
Lelðbelnandl:
Oskar B. Hauksson,
verkfræðingur
Tími: 7.-9. október kl. 13-17.
VR og BSRB styðja sína félaga til þátttöku á námskeiðinu.
Innritun í símum 687590 og 686790.
Tölvufræðslan
Borgartúni 28

wíiá %
Al:
besta stað
við Bæjarhraun.
Ein glæsilegasta sérverslun landsins sinnar tegundar
í stórglæsilegu nýju og helmingi stærra húsnæði.
Þar bjóðum við flest til að innrétta heimilið
— allt eftir þínum óskum.
Gólfteppi
Gólfdúka
Hreinlætistæki
Blöndunartæki
Gólfflísar
Yeggflísar
Parket {
Málningarvörur
ofl.ofl.

Ekki eru allar ferðir til fjár
en ferð í Fjörðinn borgar sig.

BÆJARHRAUN 16 HAFNARFIRÐI SIMI 53140

& g
■IL