Morgunblaðið - 27.04.1990, Side 20

20
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 27. APRÍL 1990
-4
Aðalfundur SH var haldinn í gær:
Flytja út um helming allra
firystra sjávarafurða héðan
HEILDARFRAMLEIÐSLA frystihúsa og frystiskipa inna SH var á
síðasta ári 93.090 tonn og jókst um 1,3% frá árinu áður. Þorskfram-
leiðsla var nánast sú sama bæði árin eða um 29.000 tonn. Heildarút-
flutningur frystra sjávarafúrða frá landinu árið 1989 var 191.000
tonn að verðmæti 29, 5 milljarðar. Þar af var útflutningur SH 95.900
tonn að verðmæti 13,8 miiyarðar eða tæplega helmingur frystra
afúrða og Qórðungur alls sjávarvöruútflutnings. Það er 21% aukning
á magni og 42% á verði talið í krónum miðað við árið 1988.
Morgunblaðið/Sverrir
„Bandarikjadeildin" á fúndinum. Vinstra megin eru Magnús Gúst-
afsson, forstjóri Coldwater og Pétur Másson, upplýsingastjóri, en
hægra megin er Róbert Guðfinnsson, sljórnarmaður í Coldwater og
aftan við hann innkaupastjórinn Ólafur Guðmundsson og gæðastjór-
inn Páll Pétursson.
Þessar upplýsingar komu meðal
annars fram í skýrslu formanns
stjórnar SH, Jóns Ingvarssonar, á
aðafundi félagsins í gær. Grálúðu-
framleiðsla jókst á síðasta ári úr
11.200 tonnum í 15.600 og nokkur
aukning varð einnig á ýsufrystingu.
Framleiðsla á karfa, ufsa og steinbít
dróst nokkuð saman svo og síldar-
frysting, en frysting loðnu og loðnu-
hrogna jókst. Af heildarframleiðslu
innan SH var hlutur frystiskipanna
15.100 tonn eða 16,3% og jókst um
2.300 tonn frá árinu áður. Af ein-
stökum aðilum innan SH framleiddi
Utgerðarfélag Akureyringa mest eða
rúm 9.400 tonn frystra afurða að
verðmæti 1,5 milljarður króna miðað
við útborgunarverð.
Af útflutningi SH á árinu fóru
85.100 tonn eða 89% til 6 landa. Til
Bandaríkjanna fóru 27.300 tonn,
19.000 til Japans, 13.200 til Frakk-
lands, 9.400 til Bretlands, 9.400 til
Vestur-Þýzkalands og 6.800 tonn til
Sovétríkjanna. Helztu breytingar á
útflutningi á árinu 1989 voru þær
að salan til Bandaríkjanna jókst um
3.500 tonn eða 15%, til Frakklands
um 5.400 tonn eða 69%, til Vestur-
Þýzkalands um 2.500 tonn eða 36%
og til Japans um 3.000 tonn eða
19%. Samdráttur varð í útflutningi
ti! Bretlands, sem nam 2.400 tonnum
eða 26% og til Sovétríkjanna um 300
tonn eða 4%. Fyrsta fjórðung þessa
árs dróst framleiðsla innan SH sam-
an um 1.900 tonn miðað við sama
tímabil í fyrra eða um 10%. Mestur
varð samdrátturinn í framleiðslu
loðnuafurða, en framleiðsla á þorsk-
Tffurðum dróst einnig saman. Út-
flutningur umrætt tímabil varð
22.000 tonn að verðmæti 3,7 millj-
arðar króna. Það er 9% samdráttur
í magni, en 23% aukning í verðmæt-
um, talið í krónum.
Coldwater seldi fyrir 12,2
milljarða króna
Á síðasta ári seldi Coldwater, dóttur-
fyrirtæki SH í Bandaríkjunum,
47.000 tonn af ýmsum afurðum fyr-
ir 200 milljónir dollara, 12,2 milljarða
króna og var það nánast óbreytt frá
árinu áður, bæði hvað varðar verð
og magn. Að verðmæti dróst sala
verksmiðjuframleiddrar vöru saman
um 8% en sala flaka jókst um 10%.
Sala þorskflaka var 14.600 tonn, sem
er aukning um fimmtung. Ennfremur
jókst sala ýsuflaka um 3% og karfa-
floka um 1%. Samdráttur í sölu ufsa-
flaka varð hins vegar 15%. Á árinu
varð hagnaður af rekstri Coldwater,
sem nam 1,6 milljón dollara, nærri
100 milljónum króna, en á síðasta
ári var fyrirtækið rekið með tapi.
Fyrsta fjórðung þessa árs var sala
fyrirtækisins 13.700 tonn að verð-
mæti 57,8 milljónir dollara, 3,5 millj-
arðar króna, sem er 2% aukning í
magni og 4,5% í verðmæti. Skortur
á þorskblokk og harðnandi sam-
keppni við Evrópu um framleiðslu
þorskflaka hafa að undanfömu leitt
til nokkurrar verðhækkunar á
Bandaríkjamarkaði. Margir spá enn-
frekari verðhækkun á þorskblokk
síðar á árinu, en birgðir eru nú tald-
ar um það bil helmingi minni en á
sama tím aí fyrra. Verð á þorsk-
blokkinni er nú 1,75 dollari á pundið
en allt upp í 2,05 í Evrópu.
Erfitt á ár í Bretlandi
Heildarsala Icelandic Freezing
Plants, dótturfyrirtækis SH í Grims-
by, nam 37,2 milljónum sterlings-
punda, 3,7 milljörðum króna, í fyrra
og var það 12% samdráttur frá árinu
áður. Þar af var sala verksmiðju-
framleíddrar vöru 13,4 milljónir
sterlingspunda, 1,3 milljarðar króna,
sala á flökum 12,8 milljónir sterlings-
punda, 1,3 milljarðar króna og sala
Brekkes 11 milljónir, 1,1 milljarður
króna. Rekstrarhalli á fyrirtækinu
nam 1,7 milljónum punda, 170 millj-
ónum króna, þrátt fyrir 3 milljóna
punda, 300 milljóna króna, hlutafjár-
aukningu.
Fyrsta fjórðung þessa árs nam
salan 3.300 tonnum að verðmæti 6,5
milljónir punda, 650 milljónir króna.
Það er 8% samdráttur að magni, en
•5% aukning verðmæta. Þetta tímabil
nam halli á rekstrinum 34.000 pund-
um, 3,4 milljónum króna. Afkoman
batnaði þó um 255.000 pund, 25,5
milljónir króna miðað við sama tíma
í fyrra og stóð reksturinn undir 85%
af fjármagnskostnaði þetta tímabil.
„Þessi umskipti má rekja til bættr-
ar afkomu í verksmiðjurekstri félags-
ins auk þess sem afkoma dótturfé-
lagsins Brekkes Foods batnaði veru-
lega og skilar nú hagnaði í fyrsta
skipti,“ sagði Jón Ingvarsson. „Það,
sem einkum skiptir máli varðandi
bætta afkomu verksmiðjunnar er
42% veltuaukning á verksmiðjufram-
leiddri vöru fyrstu þijá mánuði þessa
árs miðað við sama tíma í fyrra, en
sú sala hefur farið stöðugt vaxandi
síðastliðna 8 mánuði. Ennfremur
hefur tekizt að fá hærra verð hjá
ýmsum kaupendum og hefur það
skilað sér í bættri framlegð. Loks
ber að nefna að umtalsverð fram-
leiðniaukning hefur orðið í verk-
smiðjunni og hefur framleiðslukostn-
aður því lækkað nokkuð. Þess ber
að geta að sala á flökum dróst sam-
an á fyrsta ársfjórðungi um 36% í
magni og 26% að verðmæti. Marg-
háttaðar breytingar voru gerðar á
Brekkes. Þeim þáttum í starfsem-
inni, sem engum arði skiluðu var
hætt og starfsfólki þá sagt upp, hús-
næði félagsins var selt og starfsemin
sameinuð móðurfélaginu. Þessar
kostnaðarsömu, en nauðsynlegu að-
gerðir, leiddu til betri afkomu félags-
ins á fyrsta ársfjórðungi þessa árs.
Ósagt skal látið hvort niðurstaða
þessa eina ársfjórðungs gefi vísbend-
ingu um framhaldið eða hvort sölu-
aukning siðustu 8 mánaða sé varan-
leg. En við hljótum að vona að mikl-
ar fjárfestingar í vöruþróun og marg-
háttuðum öðrum aðgerðum að und-
anförnu fari nú að skila sér.
Hinn fyrsta maí næstkomandi læt-
ur Ingólfur Skúlason af starfi for-
stjóra. Hann hefur starfað við fyrir-
tækið frá 1985, fyrst sem aðstoðar-
framkvæmdastjóri og frá ársbyrjun
1988 sem forstjóri. Eg vil nota þetta
tækifæri til að þakka honum vel
unnin störf og óska honum velfarn-
aðar. Jafnframt vil ég bjóða Agnar
Friðriksson, sem ráðinn hefur verið
til að gegna stafri forstjóra, velkom-
inn til starfa.“
Söluaukning í Þýzkalandi
og Frakklandi
Heildarsala söluskrifstofunnar í
Hamborg jókst verulega miðað við
árið áður og nam 12.800 tonnum að
verðmæti 63 milljónir marka, 2,7
milljörðum króna, sem er 30% aukn-
ing að magni og 34% að verðmæti.
Fyrsta fjórðung þessa árs nam salan
3.600 tonn að verðmæti 15,5 milljón-
ir marka, 560 milljónir króna og er
það 9% aukning að magni og 21%
Jón rakti gang mála við undirbún-
ing frumvarps sjávarútvegsráðherra
um fiskveiðistjórnun. Þar hefði kom-
ið fram krafa frá fulltrúum fisk-
vinnslunnar þess efnis, að hún fengi
umráð yfir þriðjungi fiskveiðiheimild-
að verðmæti.
Söluskrifstofa SH í París seldi
13.900 tonn að verðmæti 190 millj-
ónir franka, 2 milljarða króna. Það
er 69% aukning í magni og 46% í
verðmæti.
Svipuð sala til Sovét
Samningar við Sovétríkin um við-
skipti ársins 1989 voru undirritaðir
í desember 1988. heildarmagn, sem
um var samið var 9.700 tonn og var
hluti SH af því 6.500 tonn. Reynt
var að ná viðbótarsamningi síðari
hluta árins, en þrátt fyrir ítrekuð
tilboð tókust samningar ekki. Fram-
leitt var upp í þennan samning á
fyrstu 6 mánuðum ársins að mestu
og var því framleiðslu á ufsa, karfa
og grálúðu beint inn á áðra mark-
aði. í desember síðastliðnum voru
undirritaðir samningar við Sovét-
menn fyrir yfírstandandi ár. Samið
var um 6.000 og var meðalhækkun
í erlendri mynt 5,3%. í febrúar síðast-
anna. „í fljótu bragði gæti virzt að
þarna væri mikið hagsmunamál fyrir
fiskvinnsluna í landinu. Og ekki skal
ég lítið úr því gera að svo geti verið.
Ég er hins vegar þeirra skoðunar,
að slíkur fiskvinnslukvóti væri líkleg-
liðnum tókst svo að semja um tæp
4.000 tonn á óbreyttu verði.
Góð reynsla af skrifstofimni
íTókýó
„Nú er um eitt ár liðið frá því
Sölumiðstöðin opnaði markaðsskrif-
stofu í Tókýó. Óhætt er að fullyrða
að reynslan af skrifstofunni þennan
stutta tíma sé góð. Það skiptir veru-
legu máli að geta verið í daglegu og
beinu sambandi við kaupendur,“
sagði Jón Ingvarsson.
„Útflutningur á skelflettri rækju
var um 1.180 tonn, árið 1989 og
dróst lítilega saman miðað við árið
áður eða um 3%. Verðlag var sveiflu-
kennt, hækkaði heldur framan af ári
á stærri rækju en fór síðan lækk-
andi. Verð á smærri rækju fór hins
vegar stöðugt lækkandi allt árið.
Útflutningur af hörpudiski var 610
tonn árið 1989 eða 50 tonnum minni
en árið áður. Á árinu átti sér stað
mikil breyting milli markaðssvæða
þar sem útflutningur til Frakklands
var 116 tonn, en hafði enginn verið
árið áður. Að sama skapi dró úr út-
flutningi til Bandaríkjanna. Verðlag
í Frakklandi var hærra heldur en í
Bandaríkjunum. Umtalsverðar
breytingar urðu í framleiðslu og út-
flutningi á humri á árinu. Heildarút-
flutningurinn var 435 tonn. Áherzla
var lögð á frystingu á heilum humri.
Til Evrópu voru seld 284 tonn af
heilfrystum humri og 151 tonn af
humarhölum til Bandaríkjanna og
Evrópu."
Aukinn útflutningur á laxi
Árið 1989 flutti SH út 220 tonn
af ferskum laxi auk 20 tonna af
öðrum laxaafurðum og silungi og er
þar um tvöföldun að ræða. Jón Ingv-
arsson segir að nú sé að baki mikið
og nauðsynlegt undirbúningsstarf á
þessu sviði, bæði hér heima og er-
lendis. Stjórnendur SH vænti þess,
að þetta starf muni skila árangri á
árinu í auknum útflutningi á þessum
tegundum, einkum til Banda-
ríkjanna, Frakklands og Japans.
Samhliða þessum útflutningi hafi
þráðurinn verið tekinn upp að nýju
með útflutningi á ferskum flökum
með flugi, einkum til Bandaríkjanna,
en hann hafi að mestu legið niðri
um nokkurt skeið. Það sem af sé
þessu ári, sé útflutningur á laxi, sil-
ungi og ferskum fiskflökum með
flugi þegar orðinn meiri en allt
síðasta ár.
ur til að skapa fleiri vandamál heldur
en hann leysti. Hætt er við að ef
aflaheimildum verður úthlutað víðar
en til skipa, yrði þess skammt að
bíða, að upp kæmu kröfur úr ýmsum
öðrum áttum um aflakvóta. Þar á
ég meðal annars við sjómenn, fisk-
vinnslufólk, sveitarfélög og aðra að-
ila í þjóðfélaginu, sem byggja myndu
kröfu sína á þeirri staðreynd að fiski-
miðin eru sameign þjóðarinnar. Ekki
er ólíklegt að- slíkar kröfur myndu
að lokum leiða til þess að sala veiði-
leyfa yrði hafin eða auðlindaskattur
settur á. Að mínu mati væri þá ver
að stað fari en heima setið," sagði
Jón.
Hann rakti síðan í stuttu máli
þróun frystiðnaðarins í tenglsum við
siglingar með ferskan fisk og sagði
að flestir viðurkenndu að rétt væri
óg skynsamlegt að nýta ísfiskmark-
Utvegsmenn réttmæt
ir handhafar kvótans
- segir Jón Ingvarsson, formaður stjórnar SH
JÓN Ingvarsson, formaður stjórnar SH, sagði í ræðu sinni við setn-
ingu aðalfúndar samtakanna, að hann teldi útvegsmenn réttmæta
handhafa kvótans. „Fiskur verður ekki sóttur úr sjó nema með skip-
um,“ sagði hann. „Því hlýtur það að vera nærtækast að tengja hand-
höfn veiðiheimilda við þá, sem skipin eiga. Enda byggja útvegsmenn
rétt sinn til kvótans meðal annars á því, að þegar öllum var frjálst
að stunda útgerð og engar sóknartakmarkanir voru í gildi, kusu
þeir sér þetta hlutskipti og því hljóti þeir nú að vera réttmætir hand-
hafar kvótans. Þetta sjónarmið tel ég eigi fúllan rétt á séf svo framar-
lega sem útvegsmenn fúllnægja þeim skyldum, sem óhjákvæmilega
fylgja þeim mikilsvirðu réttindum, sem þjóðfélagið veitir þeim. Þeim
ber því að haga ráðstöfun aflans með hag þjóðarinnar allrar í huga,
þannig að aðrir, sem einnig eiga rátt á fiskistofhunum, fái notið
þess réttar síns,“ sagði Jón.
það kostar aðeins
y\—~~~~ ~~t :-u==^--- ==