Morgunblaðið - 21.08.1993, Blaðsíða 1

56 SIÐUR LESBOK/C
STOFNAÐ 1913
187.tbl.81.Arg.
LAUGARDAGUR 21. AGUST 1993
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Finnska stjórnin kynnir fjárlögin
Ríkisútgjöld
skorín niður
Helsinki. Reuter.
FINNSKA ríkisstjórnin kynnti í gær fjárlög næsta árs en þar
er gert ráð fyrir verulegum niðurskurði á opinberum útgjöld-
um og nokkurri skattahækkun. Yonast stjórnin til, að vextir
muni lækka í kjölfarið og það aftur verða til að draga úr
gífurlegu atvinnuleysi í Finnlandi. Það var 20,4% í júlí.
Gert er ráð fyrir að skera niður
opinber útgjöld um 10 milljarða
marka, sem svarar til tveggja pró-
senta af vergri þjóðarframleiðslu,
og heildarskattheimtan eykst um
tvö prósentustig, fer í 48%. Framlög
ríkisins til sveitarfélaga og atvinnu-
leysisbóta lækka verulega og stefnt
eV að því að lækka launakostnað
hins opinbera um 6,5%. Ef þetta
gengur eftir mun ríkissjóðshallinn
lækka töluvert og búist er við já-
kvæðum greiðslujöfnuði á næsta ári.
Mikill samdráttur
„Þessar tillögur ættu að greiða
fyrir frekari vaxtalækkunum og
auka þar með eftirspurn og fram-
leiðslu," segir í fjárlagafrumvarpinu
en á síðustu tveimur árum hefur
þjóðarframleiðsla í Finnlandi
minnkað um 11%. Er búist við 2,5%
samdrætti á þessu ári, 1% vexti á
næsta ári og meira síðar þegar
aukinn útflutningur í kjölfar mikilla
gengislækkana skilar sér betur.
Jeltsín sagt til syndanna
BORÍS Jeltsín, forseti Rússlands, vitjaði vinnustaða í
Moskvu í gær í tilefni af því, að tvö ár eru liðin frá því
að nokkur hópur fyrrverandi frammámanna reyndi að
ræna völdunum. Sagði hann, að umbótastefna hans
hefði 'valdið því, að verslanir væru nú fullar af vörum,
Reuter
nýjum ávöxtum og grænmeti, en ólíkt því, sem var í
tíð kommúnista, þá var enginn knúinn til að klappa
fyrir forsetanum. Þess í stað benti fólk honum á, að
vörurnar væru svo dýrar, að venjulegir launþegar gætu
ekki keypt þær.
Reuter
í takt við tímann
RAONI Txucaramae, leiðtogi
Kayapo-indíána í Brazilíu, heldur
fast í foma siði síns fólks eins
og sjá má á myndarlegri neðri-
vörinni en hann fúlsar samt ekki
við tækniundrum nútímans. Hér
er hann í sambandi við ættflokk-
inn um farsíma.
Sáttasemjarar leggja fram málamiðlunartillögu um skiptingu Bosníu
Múslimar óánægðir en
aðrir segiast sammála
Gefinn 10 daga frestur til að bera tillöguna undir þing þjóðarbrotanna
Genf. Reuter.
MÚSLIMAR í Bosníu gagnrýndu í gær málamiðlunartillögu
Rockall á Fær-
eyj agrunninu?
Kaupmannahöfn. Frá Sigrúnu Davídsdóttur, fréttarítara Morgunblaðsins.
FÆREYSKA landgrunnið og landgrunnið í kringum Kockall eru
jarðfræðilega ein heild og þess vegna geta Færeyingar gert tilkall
til þess og þeirra olíulinda, sem þar er að finna. Er þetta niðurstaða
danskra vísindamanna, sem unnið hafa að rannsóknum á þessu svæði.
Dönsku rannsóknunum er að vísu
ekki lokið en þessar niðurstöður
hafa þegar verið kynntar færeysku
landsstjórninni. I október næstkom-
andi munu fulltrúar hennar og
bresku stjórnarinnar hittast til að
ræða þessi mál og hvar draga skuli
línuna á milli landanna en sam-
kvæmt breskum rannsóknum er
olíu að finna á grunninu. Er jafnvel
um skiptingu Iandsins milli þjóðarbrotanna en sáttasemjar-
ar í friðarviðræðunum í Genf gáfu fulltrúum þeirra 10
daga til að kynna hana og bera upp á þjóðþingunum. Leið-
togar Serba og Króata í Bosníu og forsetar Serbíu og
Króatíu lýstu hins vegar strax yfir stuðningi sínum við til-
löguna. Sáttasemjararnir skoruðu í gær á Evrópubandalag-
ið að taka að sér stjórn borgarinnar Mostar í Bosníu með
sama hætti og Sameinuðu þjóðirnar munu stjórna Sarajevo
semjist um frið.
„Við höfum í höndunum nokkuð,
sem kalla má erfiða málamiðlun,
en hún getur ef til vill bundið enda
á stríðið," sagði Radovan Karadzic,
leiðtogi Serba í Bosníu, „og guð
hjálpi okkur ef hún verður ekki
samþykkt." Karadzic kvaðst vita,
að hart yrði tekist á um tillöguna
á þingi Bosníuserba en kvaðst
vona, að hún næði í gegn. Mate
Boban, leiðtogi bosnískra Króata,
sagði tillöguna þá einu, sem lokið
gæti átökunum í landinu, og
Slobodan Milosevic, forseti Serbíu,
og Franjo Tudjman, forseti Króat-
íu, sögðust mundu styðja mála-
miðlunina heilshugar.
Erfiður kostur
talið, að lindimar þar geti verið
mjög gjöfular og því er eftir miklu
að slægjast fyrir hvoratveggju,
Breta og Færeyinga.
Eiginleg olíuleit getur ekki hafist
fyrr en skorið hefur verið úr um
miðlínu milli Færeyja og Bretlands
en sagt er, að olíufélögin séu í við-
bragðsstöðu.
sagði
létt,“
hann.
Samkvæmt
tillögunni
verður um að
ræða stjórn-
skipulegt sam-
band með smá-
ríkjunum
þremur en
skiptingin er í
megindráttum
sú sama og
Serbar og Króatar hafa áður lagt
til. Auk meginsvæðis múslima fá
þeir þijá skika í austurhluta Bosn-
Izetbegovic
íu og er aðeins einn þeirra tengdur
meginsvæðinu en til hinna verður
að fara eftir vegum á serbnesku
landi.
Mostar undir sljórn EB?
Króatar í suðurhluta landsins
krefjast þess, að Mostarborg, sem
Króatar og múslimar hafa byggt
að jöfnu, verði höfuðborg þeirra
en þeir Owen lávarður og Thorvald
Stoltenberg, sáttasemjarar í deil-
unni, hafa beðið Evrópubandalagið
að taka við stjórn borgarinnar í
einhvern tíma eftir undirritun
friðarsamninga.
Talsmaður Bosníustjórnar og
Alija Izetbegovicýforseta landsins,
sagði hins vegar, að múslimar
væru ekki ánægðir. „Samkvæmt
þessarí tillögu munu Serbar ekki
láta af hendi það land, sem þeir
hafa tekið, auk þess sem umsátrinu
um Sarajevo hefur ekki verið af-
Berklar í sókn
Atlanta. Reutor.
BERKLAVEIKIN er aftur í sókn á Vesturlöndum. Varð fyrst
vart vjð fjölgun tilfella í Bandaríkjununi en nú einnig í Vestur-Evr-
ópu. I skýrslu bandarísku sjúkdómavarnastofnunarinnar segir,
að flest bendi til, að vaxandi útbreiðsla sjúkdómsins sé tengd
alnæmisfaraldrinum.
Snemma á öldinni unnust mikl-
ir sigrar á berklaveikinni á Vest-
urlöndum og tilfellunum hélt
áfram að fækka alveg fram undir
síðustu ár. Á ofanverðum síðasta
áratug stöðvaðist þó sú þróun og
nú eru berklar aftur í sókn. Sem
dæmi má nefna, að berklatilfelli
í Bretlandi voru 12.496 1974 en
5.732 1987. Arið 1991 voru þau
6.028. Fjöldi tilfella getur auðvit-
að breyst frá ári til árs en víst
þykir, að þeim er hætt að fækka.
Ekki er alveg ljóst hve mikinn
þátt alnæmið á í auknum fjölda
berklatilfella en þó má sjá, að þar
sem mest er um það, er einnig
mest um ný berklatilfelli.