Morgunblaðið - 25.02.1994, Síða 22

22
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUt)AGUR 25. FEBRÚAR 1994
Færeyjabanki
Brottvikn-
ing vegna
svikamáls
Þórshöfn. Frá Grækaris D. Magnuss-
en, fréttaritara Morgunblaðsins.
FYRRVERANDI banka-
stjóri í Færeyjabanka, sem
að undanförnu hefur verið
deildarstjóri í stofnuninni,
og öðrum deildarstjóra í
bankanum var í gær vikið
úr starfi timabundið. Astæð-
an er sú að yfirvöld hafa
borið fram ákæru á hendur
mönnunum vegna meintra
fjársvika á kostnað ríkis-
sjóðs Færeyja, lánasjóðs
fiskiskipa í Danmörku og
danska iðnaðarráðauneytis-
ins.
Mennimir er sagðir hafa átt
þátt í svikum í tengslum við
fjármögnun á Skálafelli, tog-
ara sem smíðaður var í Skála
Skipasmiðju.
Fyrrverandi aðalbanka-
stjóra bankans, Hans J. Laurs-
en, sem er nú deildarstjóri í
einu af dótturfélögum Den
Danske Bank, hefur einnig
verið vikið tímabundið úr
starfi í Danmörku vegna máls-
ins. Mennimir þrír em allir
sakaðir um að hafa farið á bak
við bankaráðið.
Dan Klein, aðalritstjóri æsi-
fréttablaðsins Eyjatíðinda, var
á þriðjudag dæmdur í 40 daga
fangelsi fyrir óhróður um Joen
H. Andreasen dómara. Rit-
stjórinn á ennfremur að greiða
dómaranum sem svarar
200.000 ísl. krónum í miska-
bætur.
w
PANTIÐ TiMANLEGA
FYRIR FERMINGARNAR
ATH! Hringapantanir
úr Argos
4-6 vikur
Venjulegar pantanir
1-3 vikur
Pöntunarsfmi
Jeltsín Rússlandsforseti flytur stefnuræðu sína á rússneska þinginu
Þiiigmemi láti af hefnd-
arþorstanum og sættist
Kveðst andvígur stækkun NATO og „einhliða tilslökunum“ í varnarmálum
Moskvu, Bonn. Reuter.
BORÍS Jeltsín, forseti Rússlands, flutti í
gær fyrstu stefnuræðu sína á nýju þingi
landsins og hvatti þingmennina til láta af
„hefndarþorstanum" og sættast til að geta
starfað saman að hagsmunamálum þjóðar-
innar og byggt upp öflugt Rússland. Forset-
inn sló á strengi föðurlandsástar, gagn-
rýndi hugmyndir um að veita Austur-Evr-
ópuríkjum aðild að Atlantshafsbandalaginu
(NATO) og lýsti yfir því að Rússar myndu
ekki fallast á fleiri „einhliða tilslakanir" í
varnarmálum.
Jeltsín minntist þó ekki sérstaklega á þá
ákvörðun dúmunnar, neðri deildar þingsins,
að veita þeim sem stóðu fyrir valdaránstilraun-
unum í október síðastliðnum og í ágúst 1991
sakaruppgjöf í trássi við vilja forsetans. „Innan
beggja fylkinganna eru menn sem eru blindað-
ir af löngun til að hefna sín á hugmyndafræði-
legum. andstæðingum sínurn," sagði Jeltsín.
„Hatur og hefndarþorsti verður þó aðeins til
þess að alvarleg vandamál Rússlands versna
enn frekar.“
Andvígur óheftum markaðsbúskap
Stefnuræða Jeltsíns tók 50 mínútur og hann
sagði meðal annars að forgangsverkefni sitt á
árinu yrði að byggja upp öflugt ríkisvald og
stemma stigu við glæpum.
Forsetinn áréttaði ennfremur þann ásetning
sinn að beita sér fyrir frekari efnahagsumbót-
um og hann sagði að stjórnin myndi áfram
leggja áherslu á að stemma stigu við verð-
bólgu. Hann tók þó fram að lina þyrfti þjáning-
ar almennings vegna markaðsumbótanna.
„Helsta úrlausnarefni okkar er að tryggja að
markaðsumbæturnar verði ekki of dýru verði
keyptar fyrir almenning.“
„Verstu mistökin sem við myndum gera væri
að bjóða Rússum falska kosti; annaðhvort að
snúa aftur til miðstýrðs efnahags eða taka upp
alfqalsan markaðsbúskap sem yrði algjörlega
laus við ríkisafskipti," sagði Jeltsín meðal annars.
Reuter
Þingið ávarpað
BORÍS Jeltsín, Rússlandsforseti, hélt í gær
stefnuræðu sína á þingi landsins.
Stækkun NATO skapar nýjar hættur
Jeltsín lagði ríka áherslu á að Rússland
væri „ekki gestur í Evrópu, heldur fullgildur
aðili að evrópska samfélaginu og ber hags-
muni þess fyrir bijósti“. „Rússar eru andvígir
því að fleiri Evrópuríki fái aðild að Atlantshafs-
bandalaginu en ekki Rússland. Þetta er leið
sem skapar nýjar hættur fyrir Evrópu og gjör-
vallan heiminn."
Forsetinn lofaði ennfremur að vernda hags-
muni rússneskra minnihlutahópa í öðrum fyrr-
verandi lýðveldum Sovétríkjanna.
Fór dúman út fyrir valdsvið sitt?
Vjatsjeslav Kostíkov, talsmaður Jeltsíns,
sagði við fréttamenn að forsetinn myndi ekki
bregðast við ákvörðun dúmunnar um sakar-
uppgjöf fyrr en hann hefði rætt málið til hlítar
við lögfræðiráðgjafa sína. Júrí Batúrín, þjóða-
röryggisráðgafi Jeltsíns, sagði þó að forsetinn
kynni að frnna lagalegan grundvöll til að
hnekkja samþykktinni. Hann sagði að forsetinn
einn hefði rétt til veita einstökum mönnum eða
hópum sakaruppgjöf en dúman gæti hins veg-
ar veitt almenna sakaruppgjöf, einkum fyrir
glæpi gegn ríkinu eða til handa pólitískum
föngum. Dúman hefði náðað hóp manna, upp-
reisnarforingja sem bæru ábyrgð á dauða 140
manna, og hefði því farið út fyrir valdsvið sitt.
Ríkissaksóknari Rússlands, Alexej Kazann-
ík, gaf til kynna að hann myndi fara eftir
samþykkt dúmunnar og hann vefengdi ekki
rétt hennar í þessu máli. Hann sagði að hann
myndi bjóðast til að falla frá málsókninni gegn
uppreisnarmönnunum þegar sakaruppgjöfin
yrði birt. Ekki er enn vitað hvenær það verður.
Heinrich Vogel prófessor, einn af helstu
sérfræðingum Þýskalands í málefnum Rúss-
lands, sagði í gær að samþykkt Dúmunnar
væri „stríðsyfirlýsing“ á hendur Jeltsín og
stuðningsmönnum hans. „Ég óttast að láti
hann þá komast upp með þetta sé hann í raun
að tilkynna afsögn sína,“ sagði hann. „Þetta
eru menn sem reyndu að ræna völdunum og
steypa leiðtoganum með ofbeldi og áskorun til
lýðsins á götunum. Það er allsendis óviðunandi
að þessir menn fái að ganga lausir.“
gl KERFISÞRÓUN HF.
FÁKAFEN111 - SfMI 688055
Aldrich Ames sagður ábyrgur fyrir dauða tíu Sovétmanna
Sendinefnd frá CIA ræðir
við Rússa vegna málsins
Ajíoskvu, New York. Reuter.
BUIST er við að sendinefnd háttsettra starfsmanna Bandarísku leyni-
þjónustunnar (CIA) haldi bráðlega til Rússlands til að ræða mál CIA-
mannsins Aldrich Ames, sem handtekinn var um helgina, sakaður um
njósnir fyrir Rússa. Andrej Kozyrev, utanríkisráðherra Rússa sagði
í gær að málið ætti að vera í höndum leyniþjónusta landanna, engin
ástæða væri til að tengja það sljómmálum. Ames er sakaður um að
vera ábyrgur fyrir dauða tíu manna er njósnuðu fyrir Bandaríkin.
Itar-Tass fréttastofan hefur það
eftir „áreiðanlegum heimildum" að
CIA-nefndin muni ræða við starfs-
menn rússnesku leyniþjónustunnar á
næstu dögum. Er jafnvel talið að
Bandarílqamennimir vilji halda til
Moskvu nú þegar, þrátt fyrir að yfir-
maður rússnesku leyniþjónustunnar
sé staddur erlendis og ekki væntan-
legur fyrr en eftir fáeina daga.
Kozyrev utanríkisráðherra sagði
í gær að njósnamál á borð við þetta
kæmu oft upp, jafnvel hjá banda-
mönnum á borð við ísraela og
Bandaríkjamenn. Lögðu rússnesk
og bandarísk yfirvöld áherslu á mál
Ames ætti ekki að spilla fyrir sam-
skiptum þjóðanna.
Kom upp um 10 Rússa
Bandaríska alríkislögreglan
(FBI) hefur sakað Ames um að
hafa svikið að minnsta kosti tíu
Sovétmenn í hendur sovéskra yfir-
valda á þeim níu árum sem hann
njósnaði fyrir þau. í frétt The New
York Times segir að fólkið hafí síð-
ar verið tekið af lífi.
Meðal þeirra sem Ames kom upp
um, voru tveir fyrstu starfsmenn
sovéska sendiráðsins í Washington,
sem unnu fyrir Bandaríkjamenn,
svo og háttsettur sovéskur gagn-
njósnari í Moskvu.
CBS-sjónvarpsstöðin sagði frá
því að í forsetatíð Ronalds Reagans
hefði Hvíta húsið óskað eftir því
að CIA léti rannsaka njósnastarf-
semina í Sovétríkjunum eftir að
gagnnjósnararnir tóku að hverfa.
Sú rannsókn fór aldrei fram.
Aldrich Ames
Rannsókn flugslyssins í Amsterdam 1992
Gallaðar festingar orsökin?
Haag. Reuter.
GALLAÐAR festingar í hreyfli eru taldar líklegasta orsök flugslyss-
ins í Amsterdam í október 1992 en 43 fórust í því. Flugöryggisnefnd
Hollands sagði í lokaskýrslu sinni um málið að samband milli flug-
manna vélarinnar og flugumferðarstjóra hefði ekki verið sem skyldi
og báðir hefðu greinilega þurft á meiri þjálfun að halda.
Slysið varð þegar slokknaði á
tveimur af fjórum hreyflum Boeing
747-vöruflutningavélar ísraelska
flugfélagsins E1 A1 skömmu eftir
flugtak og vélin brotlenti á fjölbýlis-
húsi. Telur nefndin að innri hreyfill
á stjórnborða hafi losnað vegna
málmþreytu og rifið ytri hreyfilinn
með sér. Stjómendur vélarinnar
hafí því haft afar takmarkaða stjórn
á vélinni og því hafi lending verið
nær útilokuð.
Hvorki E1 A1 né Boeing telja sig
vera ábyrg en hafa engu að síður
boðið fórnarlömbum slyssins og
aðstandendum hinna látnu bætur.