Morgunblaðið - 03.12.1996, Side 10

10 ÞRIÐJUDAGUR 3. DESEMBER 1996
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Alþingi fjallar um lagafrumvarp sem gerir það refsivert að hafa barnaklámefni í vörslu sinni
5.438 atriði tengd
bamaklámi fundust
á alnetinu í sumar
Tæknilega er hægt að fínna þá sem dreifa
klámi á alnetinu en á ráðstefnu Bama-
hjálpar Sameinuðu þjóðanna, sem haldin
var í Stokkhólmi í sumar um kynferðislega
misnotkun bama í ágóðaskyni, kom fram
að við leit á alnetinu hefðu fundist 5.438
efnisatriði sem tengdust bamaklámi.
ALÞINGI hefur nú til meðferðar
frumvarp til laga sem gerir það
refsivert að hafa í vörslum sínum
ljósmyndir, kvikmyndir eða annað
efni sem sýnir börn á kynferðisleg-
an eða klámfenginn hátt. Þegar eru
í gildi lög sem gera framleiðslu og
dreifingu alls klámefnis refsiverða
en með frumvarpinu er ætlunin að
gera lög þannig úr garði að einnig
verði hægt að refsa þeim sem hafa
barnaklámefni í vörslu sinni; kaup-
endunum sem skapa eftirspurn eft-
ir þessari framleiðslu.
Oljóst virðist hins vegar hvort
eða á hvaða hátt það frumvarp sem
nú er til meðferðar skilgreinir vörslu
þess barnaklámefnis sem aðgengi-
legt er á alnetinu þótt lög taki lík-
lega yfir dreifingu klámefnis um
veraldarvefinn.
Á fyrrgreindri ráðstefnu Barna-
hjálpar Sameinuðu þjóðanna og
ýmissa samtaka kom fram í könnun
sem gerð var á vegum umboðs-
manns barna í Noregi að klámefni
á alnetinu væri þrennskonar. I
fyrsta lagi klámbúðir, sem sumar
hafa barnaklám á boðstólum og
selja efni á ljósmyndum og mynd-
böndum þeim sem gefa upp
greiðslukortanúmer. Þá komst hinn
norski umboðsmaður barna að því
að á alnetinu er vefur þeirra sem
sækjast eftir kynferðislegu sam-
neyti við böm og loks spjallrásir
slíkra manna.
Fram hefur komið að það voru
vísbendingar um að maðurinn sem
nú er í haldi á Akureyri væri tíður
gestur á slíkri spjallrás sem ýttu
rannsókninni sem stendur yfir
nyrðra úr vör.
Umræður um alnetið og barna-
klám hafa farið fram víða í Evrópu
undanfarið, ekki síst í kjölfar mál-
anna sem komið hafa upp í Belgíu.
Framkvæmdastjórn Evrópusam-
bandsins hefur m.a hvatt ríkis-
stjórnir aðildarríkjanna og samtök
fyrirtækja í tölvuiðnaði og foreldra
til að taka saman höndum í barátt-
unni gegn bamaklámi. Ekki hefur
verið gerð tillaga um nýja löggjöf
um alnetið heldur hefur fram-
kvæmdastjórnin nefnt lausnir á
borð við siðareglur og alþjóðlegt
samstarf um að framfylgja núver-
andi lögum og notkun búnaðar sem
getur síað efni á alnetinu.
Allir merktir sinni tölvu
í frásögn Morgunblaðsins frá 31.
ágúst af ráðstefnu Barnahjálpar
Sameinuðu þjóðanna um kynferðis-
lega misnotkun barna og niðurstöðu
hins norska umboðsmanns barna,
sem fyrr var vísað til, kemur fram
að alnetið sé ekki samansafn nafn-
lausra notenda því allir, sem fara
út á alnetið, séu merktir tölvu sinni
og að það þurfi töluverða þekkingu
til að sleppa undan því auðkenni.
Þó em til nokkrir staðir á alnet-
inu sem kallaðir em „remailing
system" og miðla alveg nafnlausum
skilaboðum. Upphaflegur tilgangur
slíkrar þjónustu var t.d. að gera
fólki í löndum eins og Burma, Kína
og fleirum, þar sem mannréttindi
em ekki virt, fært að eiga alþjóðleg
samskipti án þess að eiga yfir höfði
sér að stjómvöld „hleruðu" þau
samskipti. Rekstraraðili stærstu
„remailing system" þjónustunnar á
alnetinu, sem rekin var í Finnlandi,
tilkynnti um lokun hennar í sumar
eftir að í ljós kom að hún hafði
verið skálkaskjól glæpamanna sem
reyndu að hylja slóð sína.
Islensk lög
í íslenskum hegningariögum er
að finna ákvæði þar sem hegðun
þeirra sem misnota börn og dreifa
hvers kyns klámefni er gerð refsi-
verð. 210. grein hegningarlaganna
mælir fyrir um sektir, varðhald eða
fangelsi í allt að 6 mánuði gegn
þeim sem bera ábyrgð á því að
hvers kyns klámefni, jafnt bama-
klám og annað, birtist á prenti.
Sömu refsingu varðar að búa til eða
flytja inn í útbreiðsluskyni, selja,
útbýta eða dreifa á annan hátt
klámmyndum, klámritum eða slík-
um hlutum, hafa þá opinberlega til
sýnis og að láta efni af því tagi af
hendi við unglinga yngri en 18 ára.
Hagsmunir fórnarlambanna,
barnanna, em verndaðir í 212. grein
hegningarlaganna þar sem allt að
12 ára fangelsi er lagt við því að
hafa samfarir eða kynferðismök við
barn yngri en 14 ára en önnur
áreitni varðar fangelsi í allt að 4 ár.
„Grófan“, klámfenginn hátt
Núna er hins vegar til meðferðar
fmmvarp sem hefur það að mark-
miði að leggja refsingu við því að
eiga og hafa í vörslum sínum ljós-
myndir, kvikmyndir eða annað efni,
sem sýnir börn á kynferðislegan eða
klámfenginn hátt.
Snarpar umræður urðu um þetta
frumvarp í vor þegar Bryndís Hlöð-
versdóttir, alþingismaður mótmælti
því að frumvarpið, eins og það leit
þá út, áskildi að um væri að ræða
íjósmyndir, kvikmyndir eða annað
efni, sem sýni börn á grófan klám-
fenginn hátt. Frumvarpið var lagt
fram að nýju í haust og kveður nú
á um að refsivert sé að hafa í vörsl-
um sínum ljósmyndir, kvikmyndir
eða annað sem sýnir börn á kyn-
ferðislegan eða klámfenginn hátt.
Eftir sem áður er þó óbreytt í þessu
frumvarpi, að sögn Bryndísar Hlöð-
versdóttur, önnur málsgrein en þar
er áskilið að refsað verði fyrir að
hafa í vörslum sínum myndir sem
sýni á grófan, klámfenginn hátt
börn í kynferðislegum athöfnum
með hlutum eða dýrum.
Frumvarp þetta hefur nú farið í
gegnum fyrstu umræðu á Alþingi
og hefur allshetjarnefnd þingsins
það nú til meðferðar. Ekki náðist í
gær tal af Sólveigu Pétursdóttur,
formanni nefndarinnar, en Bryndís
Hlöðversdóttir sagðist telja líklegt
að málið kæmi úr nefnd og til ann-
arrar umræðu fljótlega.
Um það hvernig þetta frumvarp
og íslensk refsilög almennt taki á
klámefni á alnetinu sagði Bryndís
að í þeim efnum yrði sennilega
vænlegast til árangurs að leggja
áherslu á þá sem dreifa efninu.
Klassísk Iögfræðilegt hugtak á borð
við það að hafa efni í vörslum sínum
hafa ákveðna merkingu sem óvíst
er, að mati Bryndísar, að hægt
verði að tengja alnetinu. Hún segir
að skoða þurfi sérstaklega og ítar-
lega hvemig hægt verði að ná yfir
þau mál.
Fræðsla lögreglu
og dómstóla
Kristín Jónasdóttir, formaður
Barnaheilla, segir að samtökin
gagnrýni eftir sem áður að áskiln-
aður um grófan, klámfenginn hátt
hafi ekki verið með öllu fjarlægður
úr frumvarpinu en að öðru leyti
fagni þau þessu frumvapi.
„Eitt af því sem við höfum lagt
til í umsögn við frumvarpið er að
lögregluyfirvöld og dómstólar fái
stuðning og fræðslu í þessum efnum
á erlendri grund. Við teljum nauð-
synlegt að þessu frumvarpi fylgi
sérstakur stuðningur yfirvalda
þannig að þeir sem eiga að fram-
fylgja lögunum fái sérstaka fræðslu
um réttindi bamsins; áhrif afbrot-
anna á börn og einnig að t.d. lög-
reglumenn fái þjálfun í að leita að
þessu efni, t.d. á alnetinu."
Kristín sagði að í Bandaríkjunum
styddust lögreglumenn t.d. í málum
af þessu tagi við hóp borgara sem
léti vita með skipulögðum hætti ef
þeir rækjust á barnaklámefni. „Eitt
af því sem þarf að gera til þess að
við getum komið í veg fyrir þetta
er að það verði hægt að tala opin-
berlega um þessa hluti og efla ár-
vekni hins almenna borgara gegn
þessu. Við verðum öll að rísa upp
og segja: „Þetta viljum við ekki,“
segir Kristín Jónasdóttir.
Aflýsti aðventukvöldi
undir fölsku flag’g’i
ÓÞEKKTUR maður hringdi til
Ríkisútvarpsins á sunnudaginn og
las inn auglýsingu þar sem að-
ventukvöld í Víðistaðakirkju var
afboðað vegna veikinda. Maðurinn
sagðist vera sóknarnefndarmaður
og gaf upp nafn og heimilisfang
í Grafarvogi.
Sigurður Helgi Guðmundsson
sóknarprestur segir að enginn á
vegum kirkjunnar hafi kannast
við nafnið og að engar fyrirætlan-
ir hafi verið um að aflýsa samkom-
unni. Auglýsingin var lesin upp
rétt fyrir klukkan sjö, en leiðrétt-
ing birtist skömmu eftir kvöld-
fréttir. Samkoman hófst klukkan
hálfníu.
„Þetta hafði sem betur ekki
mikil áhrif á kirkjusóknina, því það
var fullt hús hjá okkur,“ segir Sig-
urður Helgi. „Ég veit samt af
mörgum sem ætluðu að koma en
hættu við vegna auglýsingarinnar.
Hvað býr að baki hringingunni
veit ég ekki en það er alvarlegt
mál að hægt sé að gera svona.
Við eigum eftir að athuga til hvaða
ráða við grípum, en einhvern veg-
inn þarf að taka á þessu.“
Morgunblaðið/Kristinn
Styrkir til
æskulýðsmála
GUÐRÚN Ágústsdóttir forseti
borgarstjórnar, klippti á borða
þegar nýja verslunarmiðstöðin í
Rimahverfi var opnuð á sunnudag.
I tilefni opnunarinnar afhentu
Lions- klúbburinn Fjörgyn í Graf-
arvogi og Verslunin Rimaval 170
þúsund krónur til styrktar ungl-
ingastarfi í hverfinu. „Þetta er
samstarfsverkefni og rennur allur
ágóði af pokasjóði óskiptur til
æskulýðsmála í Grafarvogi," sagði
Snorri Hjaltason byggingameist-
ari. Er þetta í fyrsta sinn sem af-
hending fer fram og fékk Skóla-
hljómsveit Grafarvogs 50 þúsund
krónur og Félagsmiðstöðin í Rima-
skóla fékk 120 þúsund krónur.
Alþjóðlegt fyrirtæki selur
íslendingum gistingu erlendis
Um 20-25 hafa
keypt sér búsetu-
retta
NÝTT fyrirtæki, GCI íslandi ehf.,
hefur selt 20-25 Reykvíkingum rétt
til tímabundinnar búsetu [ hótelíbúð-
um á Suður-Spáni. GCI íslandi hóf
starfsemi fyrir viku og hefur um 120
manns þegar verið boðið í ferðakynn-
ingu hjá fyrirtækinu að sögn Terry
Bissell framkvæmdastjóra þess.
Boðin er aðild að félagsskap sem
kallast „Sunset Beach Club“ og
kaupir viðkomandi rétt til að dvelja
á hóteli við Benalmadena strönd á
Suður-Spáni um lengri eða skemmri
tíma að sögn framkvæmdastjórans.
Þeir sem gera kaupsamning við GCI
öðlast síðan sjálfkrafa rétt til þess
að skipta um dvalarstað, kjósi þeir
það, í gegnum annað fyrirtæki sem
nefnist RCI. Segir Terry Bissell að
RCI bjóði dvöl á 3.000 stöðum í 80
þjóðlöndum. Ekki er hægt að skipta
beint við RCI að hans sögn.
GCI íslandi er hluti af GCI Inter-
national sem rekur skrifstofur í
Tævan, Hong _ Kong, Singapúr,
Spáni og nú á íslandi. Fyrirtækið
annast markaðssetningu á búsetu-
rétti, með samningi við RCI, en sel-
ur ekki aðra ferðaþjónustu. RCI er
sjálfstætt fyrirtæki, hefur starfað
frá 1974, er með höfuðstöðvar í
Indianapolis í Bandaríkjunum og
Spam
rekur 60 skrifstofur víðs vegar um
heiminn; segir Bissell jafnframt.
GCI Islandi er með tveggja ára
leigusamning á húsnæði í borginni
og segist Terry Bissell ekki geta
fullyrt um hversu lengi fyrirtækið
verður starfandi hér í núverandi
mynd. Sem stendur eru 35 starfs-
menn á skrifstofunni, allt íslending-
ar. „Þegar fyrirtækið hefur lokið
markaðssókn sinni munum við
starfrækja þjónustuskrifstofu hér
fyrir þá sem gert hafa kaupsamn-
ing,“ segir hann. Bissell segir enn-
fremur aðspurður að markmiðið sé
að ná samningum við 3-4% reyk-
vískra fjölskyldna.
Viðskiptavinir GCI eru valdir í
framhaldi af símaúrtaki og boðið
að koma á 90 mínútna kynningu
hjá fyrirtækinu. Terry Bissell segir
markhópinn hjón á miðjum aldri,
sem hafi meira ráðrúm til íjárhags-
legra skuldbindinga af þessu tagi.
Verð á búseturétti fer eftir, dvalar-
og árstíma, stærð íbúðar og stað-
setningu og getur verið í kringum
300.000 krónur að sögn Bissells.
Samningurinn gengur í erfðir og
einnig er hægt að selja búseturétt-
inn eða lána kjósi viðkomandi það,
að hans sögn.