Morgunblaðið - 13.08.1997, Síða 12

12 MIÐVIKUDAGUR 13. ÁGÚST 1997
MORGUNBLAÐIÐ
FRÉTTIR
Eigandi Flugþjónustunnar á Reykjavíkurflugvelli ómyrkur í máli um ástand flugvallarins
Ástand vallarins
hrekur erlenda
flugmenn frá
Mikil flugumferð milli Evrópu og Vesturheims fer um
íslenska flugstj órnarsvæðið og árlega lenda á Reykjavík-
urflugvelli 1.100 til 1.200 flugvélar á leið sinni yfír
hafíð. Jóhannes Tómasson ræddi við Svein Bjömsson
hjá Flugþjónustunni sem segir að hækkuð lendingar-
gjöld og viðhorf stjómvalda í Reykjavík ýti undir að
þessi umferð flytjist til Keflavíkur.
m
Morgunblaðið/Arnaldur
SVEINN Björnsson er hér á spjalli við kanadíska flugmenn áður
en þeir leggja upp í næsta áfanga.
„ÁSTAND Reykjavíkurfiugvallar er orðið svo
bágborið að flugmenn sem hafa haft hér við-
komu í áraraðir eru farnir að snúa frá og telja
völlinn ekki lengur boðlegan fyrir nýjar og við-
kvæmar vélar,“ segir Sveinn Björnsson, eig-
andi Flugþjónustunnar á Reykjavíkurflugvelli.
Hefur fyrirtækið um árabil þjónað erlendum
flugvélum sem fara um völlinn, 1.100 til 1.200
á ári hveiju, og segir Sveinn að þeir hafi sum-
ir snúið sér til Keflavíkur af fyrrgreindum
ástæðum.
„Við höfum af þessum sökum ekki fengið
hingað þá aukningu í flugumferð sem orðið
hefur í íslenska flugstjórnarsvæðinu á síðustu
árum. Þarna er meðal annars um að ræða
góða viðskiptavini sem hafa komið hingað
margoft og kannski nýlega endurnýjað flugvél-
ar sínar. Þeir veigra sér við því að leggja á
þær að lenda á flugbrautunum. Það hefur held-
ur ekki hjálpað að lendingargjöld voru hækkuð
á sínum tíma rúmlega 40% umfram Keflavíkur-
flugvöll, þar sem greiddir eru 7 dollarar fyrir
tonnið en 10 í Reykjavík. Þetta var gert með
því yfirlýsta markmiði að ýta þessari umferð
héðan og með því voru yfirvöld að koma til
móts við þá aðila, meðal annars innan stjórn-
sýslu borgarinnar, sem stöðugt vinna að því
að fá þessa starfsemi flutta til Keflavíkur."
Sveinn Björnsson segir að almennt ástand
flugbrautanna valdi þessu, þær séu ósléttar og
geti því verið varasamar fyrir litlar vélar. Seg-
ir hann sárt að þurfa að horfa á eftir þessum
vélum annað. „Við þetta tapar flugvöllurinn
tekjum og allir sem þjóna þessum vélum, far-
þegum þeirra og flugmönnum. Þar á ég við
hótel, veitingastaði, leigubíla, verslanir og aðra
slíka aðila því það gefur auga leið að flugvél
sem hefur hér viðkomu, kannski með 5, 10,
20 manns innanborðs, þarf á talsverðri þjón-
ustu að halda.“
Alhliða þjónusta við
flugumferð um hafið
Flugþjónustan er meira en þriggja áratuga
gamalt fyrirtæki, var stofnuð af föður Sveins,
Birni Pálssyni, sem stundaði sjúkra- og leigu-
flug í áraraðir. Þegar Sveinn tók við fyrirtæk-
inu snemma á áttunda áratugnum ákvað hann
fljótlega að hefja þjónustu við erlendar flugvél-
ar sem höfðu hér viðkomu á leið sinni yfir hafið.
„Við höfðum lengi aðstoðað einkaflugmenn,
feijuflugmenn og aðra atvinnuflugmenn og þá
tíðkaðist ekki að rukka fyrir greiðann,“ segir
Sveinn. Starfsemin síðustu tvo áratugina hefur
eingöngu snúist um þessa þjónustu allt árið
og hefur Sveinn með sér tvo aðra starfsmenn.
Var orðið tímabært vegna legu flugvallarins
að staðið væri að þjónustunni á formlegan og
ábyrgan hátt.
Flugvélar sem hafa viðkomu í Reykjavík
þurfa á margs konar upplýsingum og þjónustu
að halda sem Flugþjónustan sér um að út-
vega: Gerðar eru flugáætlanir sem sendar eru
til flugstjómarsvæða sem leiðin á að liggja um,
fengin er veðurspá og veðurkort, útvegað elds-
neyti, séð um tollafgreiðslu og innheimtu lend-
ingargjalda, útveguð viðgerðarþjón-
usta ef bilanir koma upp og síðan
þarf að útvega flugmönnum og far-
þegum gistingu, þ.e. sjá um að panta
herbergi og aðra þjónustu sem þeir
kunna að óska eftir. Hefur Sveinn
í því skyni samið við Hótel Loftleiðir um að
halda nokkrum herbergjum alla daga ársins
þar til séð verður undir kvöldið hversu margir
munu gista. Flugþjónustan er orðin vel þekkt
beggja vegna Atlantshafsins og Sveinn segir
að flugheimurinn sé ekki svo stór að menn
þekki vel tii þessara helstu staða sem straumur-
inn liggur um og þeir sem hafi staðið sig vel
í þjónustu við flugvélar fái áfram viðskipti.
Var fyrirtækið metið meðal þeirra sex bestu á
sínu sviði í könnun bandaríska tíma-
ritsins Aviation International News
í vor meðal flugmanna.
Sveinn er sjálfur með flugréttindi
og samstarfsmenn hans eru einnig
flugmenntaðir. Segir hann að hin
margvíslegu samskipti við erlendu flugmennina
krefjist þess að starfsmenn Flugþjónustunnar
beri skynbragð á hvaðeina er viðkemur flugi.
„Starfið er mjög fjölbreytt og skemmtilegt
og það koma upp alls konar mál til úrlausnar:
Bilanir og þá þarf að fá flugvirkja, það þarf
að útvega afísingu og hreinsun á vélunum að
vetrarlagi og þar fram eftir götunum," heldur
Sveinn áfram og segir afar gott samstarf milli
flugrekenda á Reykjavíkurflugvelli. „Þá er ekki
síður góð samvinna við starfsfólk
Flugmálastjórnar og Veðurstofunnar
sem útvegar okkur veðurpakka hve-
nær sem á þarf að halda.“
Allt er til bráðabirgða
Aftur er horfið að ástandi Reykjavíkurflug-
vallar og framtíð hans og Sveinn hefur ýmis-
legt um þau mál að segja: „Allir flugrekendur
hér við völlinn búa við þær slæmu aðstæður
að hér er allt gert til bráðabirgða. Við fengum
aðeins bráðabirgðaleyfi fyrir þessu húsi undir
starfsemina og hvenær sem er get ég búist
við að þurfa að flytja fyrirtækið. Það gildir um
flesta aðra hér, t.d. íslandsflug sem varð að
útvega sér bráðabirgðahús fyrir nýja flugaf-
greiðslu. Ég hef stundum sagt í gamni að ekk-
ert húsnæði sé eins varanlegt og bráðabirgða-
hús og það hefur sannast á Reykjavíkurflug-
velli. Hér er ekkert framtíðarskipulag til, ný
flugstöð hefur verið á teikniborðinu frá því
elstu menn muna en ekkert gerist. Þetta er
ömurlegt ástand og stendur allri starfsemi fyr-
ir þrifum á þessum flugvelli allra landsmanna,
sem svo oft vill gleymast."
Sveinn er líka á því að umræðu um hættu
af flugumferðinni sé fyrst og fremst haldið
uppi af þeim aðilum sem vilja völlinn burt, svo
og þeim sem vilja fá starfsemina til sín. „Vitan-
lega stafar einhver hætta af flugi eins og öllum
öðrum samgöngum en það hefur einmitt verið
sýnt fram á það í nýlegri skýrslu að hætta af
flugumferð sé í lágmarki hér. Og ég tel að
innanlandsflug myndi hreinlega leggjast af ef
það verður flutt til Keflavíkur, því ferðatíminn
myndi lengjast um of.
Hér þarf fyrst og fremst að endurbæta flug-
brautimar, lengja austur-vestur brautina um
nokkur hundruð metra út í Skeijafjörð og að
mínu viti snúa henni örlítið meira í suður-norð-
ur því þannig má beina miklu meiri umferð
af norður-suður brautinni á þá braut. Síðan
þarf að helja framtíðar uppbyggingu á aðstöðu
við völlinn. Gera þarf flugrekendum kleift að
bæta húsakost sinn, reisa flugskýli því við erum
oft í vandræðum með að koma vélum í skjól
t.d. að vetrarlagi og þegar gera þarf við og
þannig mætti áfram telja." Þegar mest var
höfðu 1.450 erlendar flugvélar viðkomu hér.
Sveinn segir að nálega helmingurinn sé það
sem kallað hefur verið feijuflug en önnur
umferð sé almennt flug yfir hafið á margs
konar flugvélum, skrúfuvélum og þotum. Mun
minni umferð er að vetrinum en þá koma hér
við kringum 70 vélar á mánuði að meðaltali.
Hann segir einnig að þeir starfsmenn finni
mjög fyrir því hve þessum erlendu gestum finn-
ist Reykjavík falleg og eftirsóknarverð.
Lokaður þotum að næturlagi
Sveinn segir að nú sé flugvöllurinn lokaður
þotum til lendingar frá kl. 23.30 til 7 að morgni
en þessi regla var sett fyrir meira en áratug.
Segir hann oft koma fyrir að erlendar smáþot-
ur verði að snúa frá ef þær eru á ferðinni að
næturlagi. Miklar framfarir hafi orðið í gerð
þotuhreyfla síðan og þeir séu mun hljóðlátari
en áður, jafnvel hljóðlátari en hreyflar venju-
legra skrúfuvéla. Því væri réttara að setja vell-
inum reglur um hávaða eins og gert er erlend-
is en ekki banna fiug ákveðinna vélategunda.
Og Sveinn er sannfærður um að halda eigi
flugstarfsemi áfram af fullum þrótti í Reykja-
vík: „Það á að efla flugstarfsemina hér. Það
myndi skapa auknar tekjur bæði fyr-
ir hið opinbera og þá íjölmörgu sem
veita flugvélum, flugmönnum og far-
þegum þeirra þjónustu. ísland er vel
staðsett, liggur í þjóðbraut flugum-
ferðar yfir Atlantshaf og það ætti
að vera keppikefli Reykvíkinga að
halda þessari umferð hér. Ef við gerum það
ekki munu atvinnutækifærin og tekjumar
renna annað.“
Auknar tekjur
af enn öflugri
starfsemi
Hefja verður
uppbyggingu
til framtíðar
Þóra Fischer fæðingarlæknir á Landspítalanum
Sónarrannsóknir veita
mikilvægar upplýsing’ar
SÓNARRANNSÓKNIR á með-
göngu veita mikilvægar upplýs-
ingar og eru skaðlausar að því er
fram kemur í samtali við Þóru Fisc-
her fæðingarlækni á Landspítalan-
um í framhaldi af umfjöllun um
meðgöngu og fæðingar í danska
blaðinu Jyllandsposten á sunnudag.
Undir yfirskriftinni Vafasamar
ómskoðanir er í blaðinu haft eftir
Einari Krag, í ráðgefandi nefnd á
vegum danska heilbrigðisráðuneyt-
isins, að miðað við upplýsingagildi
séu ómskoðanir á meðgöngu ofnot-
aðar. Hann segir að ómskoðun
gefi fyrst og fremst upplýsingar
um fæðingardag og hvort kona
gangi með tvíbura eða ekki. Því
sé ástæða til að hafa í huga hvort
ómskoðunin sé ómaksins verð.
Þóra segir að sónarskoðun á
meðgöngu sé talin skaðlaus. „Hér
skoðum við allar konur við 19 vik-
ur til að sjá hvort börnin eru eitt
eða fleiri, meta meðgöngulengd
enda er sónarinn nákvæmari en ef
farið er eftir tíðum konunnar, til
að staðsetja fylgjuna og skoða
fóstrið með tilliti til þess hvort á
því sjáist gallar. Á þessum tíma
finnast mjög margir alvarlegir fóst-
urgallar,“ segir hún.
Stundum fara konur í fleiri en
eina sónarskoðun. „Ef eitthvað er
talið að, t.d. að konunni blæðir, eru
konur skoðaðar á fyrstu tólf vikun-
um til að hægt sé að greina af-
brigðilegar þunganir, utanlegs-
þungun, fósturlát. Seinna á með-
göngu er sónarskoðun aðallega
gerð ef grunur leikur á að fóstur
vaxi ekki eðlilega. Með því móti
er hægt að láta konuna fæða áður
en bamið fer að líða skort,“ segir
Þóra og tekur fram að afar mikil-
vægar upplýsingar fáist við sónar-
skoðun.
í greininni segir Einar að oft
hafi komið fyrir að þegar talið hafi
verið að eitthvað væri að hafi ann-
að komið í ljós við fæðingu barns-
ins. Rannsóknin hafí því aðeins
valdið kvíða hjá hinni verðandi
móður. Þóra segir að slíkt eigi ekki
að koma fyrir ef góður tækjabúnað-
ur og tilskilin hæfni heilbrigðis-
starfsmanns koma saman.
Andlát
INGOLFUR S.
ÁGÚSTSSON
INGÓLFUR S. Ágústs-
son fyrrverandi rekstrar-
stjóri Landsvirkjunar lést
á heimili sínu 7. ágúst
sl. á 81. aldursári.
Ingólfur fæddist í
Reykjavík 2. júlí 1917,
sonur hjónanna Sigríðar
Pálsdóttur húsfreyju og
Ágústs Guðmundssonar
yfirvélstjóra. Hann lauk
stúdentsprófí frá
Menntaskólanum í
Reykjavík 1935 og prófi
í raforkufræði frá Kungl-
iga Tekniska Högskolan
í Stokkhólmi 1945.
Ingólfur starfaði að raforkumálum
á starfsævi sinni, fyrst sem deild-
arverkfræðingur hjá Rafmagnsveitu
Reykjavíkur 1945 til 1965. Hann var
ráðinn rekstarstjóri Landsvirkjunar
við stofnun fyrirtækisins 1965 og var
þar til 1984 þegar hann
lét af störfum fyrir aldurs
sakir. Ingólfur starfaði
einnig að laxeldismálum
og hafði lengi yfirumsjón
með klakstöðinni við Ell-
iðaár og seinna eldisstöð-
inni að Fellsmúla í Land-
sveit. Hann var sæmdur
riddarakrossi hinnar ís-
lensku fálkaorðu árið
1970 fyrir störf sín að
raforkumálum. Ingólfur
var heiðursfélagi Raf-
magnsverkfræðinga-
deildar Verkfræðinga-
félags íslands. Einnig var
hann heiðraður af Stangaveiðifélagi
Reykjavíkur fyrir störf sín að laxeld-
ismálum.
Eftirlifandi eiginkona Ingólfs er
Ásdís Einarsdóttir. Þau áttu fjögur
böm og eina stjúpdóttur.