Morgunblaðið - 03.04.1998, Blaðsíða 28

28 FÖSTUDAGUR 3. APRÍL 1998
MORGUNBLAÐIÐ
ERLENT
Lögfræðingar Clintons segja úrskurð dómarans hinn eina rétta
Taldi að lagalegan grund-
völl fyrir málshöfðun skorti
PAULA Jones höfðaði mál á hendur Bill Clinton
Bandaríkjaforseta og bar honum á brýn að hafa
áreitt sig kynferðislega á hótelherbergi í Little
Rock í Arkansas 1991 er hann var ríkisstjóri þar
og hún lágt settur ríkisstarfsmaður. I úrskurði
sem Susan Webber Wright, dómari í málinu,
kvað upp á miðvikudag, segir, að Jones hafí ekki
tekist að leggja fram gögn er renndu stoðum
undir málsókn vegna kynferðislegrar áreitni.
„Þótt vissulega megi lýsa meintri hegðun
ríkisstjórans, hafí hún átt sér stað, sem rudda-
legri og meiðandi, verður jafnvel ekki ráðið af
hallkvæmustu túlkun málskjala að lagalegur
grundvöllur sé fyrir ákæru fyrir kynferðislega
árás,“ segir m.a. í niðurstöðu Wright.
Robert Bennett, lögmaður forsetans, sagði að
niðurstaðan væri „augljóslega sú eina rétta“, og
kvaðst telja að Wright dómari ætti hrós skilið
fyrir að hafa sýnt það hugrekki að komast að
réttri niðurstöðu þrátt fyrir ailt það „pólitíska
andrúmsloft" er væri í kringum málið.
„Paula hefur í fjögur ár gert það sem engin
önnur kona hefur haft hugrekki tfl,“ sagði Susan
Carpenter-McMillan, ráðgjafi Jones. „Hún hefur
verið látin gjalda þess dýru verði. Skyndilega
hefur dómarinn ákveðið að hún fái ekki að leita
réttar síns fyrir dómstólum."
I yfirlýsingu frá lögmannastofunni er fór með
mál Jones sagði að ef niðurstöðu Wright yrði
ekki hnekkt með áfrýjun yrði aldrei ljóst hver
hefði sagt sannleikann og hver hefði logið. „Við
erum að athuga niðurstöðu réttarins og íhugum
þá kosti er frú Jones eru færir.“ Segir í yfírlýs-
ingunni að líklegt megi telja að niðurstöðunni
verði áfrýjað, þótt ekki hafí verið tekin endanleg
ákvörðun þar um.
Rutherford-stofnunin, sem hefur fjármagnað
málsókn Jones, sagði í yfirlýsingu að niðurstöð-
unni yrði „samstundis áfrýjað til áttunda um-
dæmisáfrýjunardómstóls" og áfram yrði haldið
tilraunum til að rétta hlut Jones, jafnvel þótt
leita þyrfti til Hæstaréttar Bandaríkjanna.
Starr sagði að niðurstaða Wright breytti engu
um rannsókn sína á meintu misferli forsetans og
henni yrði haldið áfram.
Mikill meirihluti telur nóg komið
Niðurstöður skoðanakönnunar, er gerð var
nokkrum klukkustundum eftir að máli Jones var
vísað frá dómi, benda til þess að mikill meirihluti
Bandaríkjamanna telji að hætta eigi rannsókn-
um á meintu framhjáldi forsetans. Sextíu og sjö
af hundraði þeirra, er spurðir voru, töldu nóg
komið. Er sams konar könnun var gerð 20.-22.
mars sl. taldi 61% að láta ætti af rannsóknum.
Þrjátíu og einn af hundraði segir nú að rann-
sóknir á meintu misferli forsetans ættu að halda
áfram. 63% sögðu niðurstöður Wright „góða fyr-
ir Bandaríkin", 24% töldu svo ekki vera. Vin-
sældir forsetans eru nú nánast hinar sömu og í
mars, 67% styðja hann, en voru 66% í mars.
Washington Post sagði í forystugrein í gær að
þótt blaðið hefði talið að sumir þættir máls Jones
hefðu verið þess eðlis að dómstóll hefði átt að
skera úr um þá hefði engu að síður verið ljóst að
sterk rök hefðu hnigið að því að dómari vísaði
málinu frá. Sá kostur sé reyndar við niðurstöðu
Wright að hún ætti að gera Starr auðveldara um
vik að sinna rannsókn sinni.
New York Times sagði í forystugrein að með
því að binda enda á málið með svo skjótum hætti
hefði Wright gefið lögspekingum og ef til vill
áfrýjunardómstóli kost á að ræða það hvort hún
hafí túlkað lögin af sanngirni. Hægt sé, með
skynsamlegum rökum, að vera ósammála þeirri
túlkun hennar, að jafnvel þótt Clinton hefði hag-
að sér svo sem Jones fullyrðir þá hafí ekki verið
um að ræða kynferðislega áreitni í skilningi lag-
anna.
Blaðið kveðst engu að síður sannfært um að
dómstóllinn hafi sýnt Jones fyllstu virðingu, mál
hennar hafi verið flutt af eindrægni og lögmenn
forsetans hefðu ekki notið neinna sérstakra for-
réttinda.
Ástralía
Tekist á
um rétt-
indi frum-
byggja
Canberra. Reuters.
JOHN Howard, forsætisráðherra
Astralíu, er talinn taka mikla póli-
tíska áhættu með þvi að reyna að
þröngva frumvarpi um landarétt-
indi ástralskra frumbyggja í gegn-
um þingið. Frumvarpið hefur mætt
mikilli andstöðu og í gær sakaði
Gareth Evans, íyrrverandi utan-
ríkisráðherra Howard um kyn-
þáttahatur vegna þess hvemig tek-
ið hefði verið á málinu. Er talið að
það kunni að verða til þess að boð-
að verði til kosninga.
Andstæðingar Howards á þingi
hafa krafíst þess að gerðar verði
breytingar á frumvarpinu en
stjómmálaskýrendur telja að það
kunni að verða til þess að draga
mjög úr stuðningi við hægristjórn
hans í dreifbýlinu. Eiga margir von
á því að Howard ákveði að leysa
þingið upp og boða til kosninga í
ágúst eða síðar en hann hefur stað-
fastlega neitað þvi.
Lagafmmvarp stjómar Howards
er tilraun til að koma til móts við
bæði landeigendur og frumbyggja,
sem hafa tekist hart á um aðgang
að landi í eigu hins opinbera, sem
bændur hafa leigt og ræktað, jafn-
vel kynslóð fram að kynslóð. Með
frumvarpinu á að reyna að tryggja
frumbyggjum ákveðinn aðgang að
þessu landi en það kemur hins veg-
ar að mestu leyti í veg fyrir að þeir
geti gert kröfu til þess.
Frumbyggjar segja fmmvarp
stjómar Howards einkennast af
kynþáttahatri og að það svipti þá
réttindum til lands sem þeim hafí
verið tryggð í dómi hæstaréttar frá
1996. Landeigendur em heldur
ekki sáttir og segja frumvarpið
grafa undan yfirráðum þeirra yfír
býlunum, með því að tryggja fmm-
byggjum aðgang að um 80% lands.
Kenna landeigendur íbúum stór-
borganna um og segja þá reiðu-
búna að verða við kröfum fmm-
byggja vegna þess að það stefni
heimilum þeirra ekki í hættu.
BILL Clinton var kampakátur er hann ræddi við fréttamenn í Senegal í gær.
Reuters
Norður-Irland
*
Ovissa
um sam-
komulag
Reuters, The Daily Telegraph.
ALVARLEG snurða virðist
hlaupin á þráðinn í friðarvið-
ræðunum á Norður-írlandi og
sagði Bertie Ahem, forsætis-
ráðherra Irlands, að djúp-
stæður ágreiningur væri við
bresk stjómvöld um lykilat-
riði væntanlegs samkomulags.
Eftir að hann átti þriggja
klukkustunda fund með Tony
Blair, forsætisráðherra Bret-
lands, í fyrrakvöld sögðu þeir
„meiri vinnu nauðsynlega“ til
þess að koma á friði á N-ír-
landi.
Ahern sagði áður en hann
hélt til fundarins með Blair í
Downingstræti 10 í London
að „ágreiningsefnin væm stór
og ekki hægt að fela þau“.
Hann bætti við: „Ég veit ekki
hvort okkur tekst að komast
yfir þetta.“ Að fundinum lokn-
um gáfu ráðherramir út sam-
eiginlega yfirlýsingu þar sem
sagði að nokkur árangur hefði
náðst, en báðir viðurkenndu
að enn bæri í milli. Bretar
gerðu b'tið úr ágreiningnum.
Deilt um
stofnanir
Bresk og írsk stjómvöld
standa að friðarumleitunum
og er ætlunin að friðarsamn-
ingur verði tilbúinn 9. apríl.
Síðan verði almenn atkvæða-
greiðsla um hann á írlandi og
N-írlandi í maí. Ahem gaf í
skyn að tillögur um stofnanir
sem störfuðu beggja vegna og
hefðu framkvæmdavald væra
helsti ásteytingarsteinninn.
Ef ætlunin væri, að þær yrðu
aðeins „kjaftasamkomur"
væri hann ekki reiðubúinn til
samningaviðræðna.
Lögregla á írlandi greindi
frá því í gær að hún hefði
fundið sprengju í bifreið sem
verið var að flytja frá Dublin
til Englands og gert hana
upptæka. Um hefði verið að
ræða eina stærstu sprengju
sem nokkru sinni hefði fundist
og hefði hún greinilega verið
verk andstæðinga breskra yf-
irráða á N-írlandi.
Stíórnlagadómstóllinn í Þýzkalandi vísar frá kærum vegna EMU
Bonn. Reuters.
ÞÝZKI stjómlagadómstóllinn vís-
aði í gær frá tveimur kæmm, sem
ætlað var að hindra að Þýzkaland
gæti með löglegum hætti orðið
stofnaðili að Efnahags- og mynt-
bandalagi Evrópu (EMU) um
næstu áramót.
Dómstóllinn, sem er æðsti dóm-
stóll Þýzkalands með aðsetur í
Karlsmhe, sagði í úrskurði sínum,
sem hafði verið beðið með eftir-
væntingu, að báðar kæmrnar væra
„greinilega tilhæfulausar".
Theo Waigel, fjármálaráðherra
Þýzkalands, fagnaði úrskurði dóm-
stólsins og sagði í ræðu fyrir þing-
inu í Bonn, sem hóf umræður um
myntbandalagsáformin í gær, að
gagnrýnendur EMU hefðu beðið
„algjöran ósigur".
Að annarri kæmnni, sem vísað
var frá, stóðu fjórir háskólapró-
Waigel lýsir
yfír ósigri EMU-
gagnrýnenda
Gagnrýndi Schröder
fessorar, sem í umræðunni um
þetta umdeilda mál hafa verið kall-
aðir „fjórmenningaklíkan". Þeir
studdu kæmna með þeim rökum
að stjómmálamenn hefðu gengið á
svig við hin efnahagslegu skilyrði
sem sett vora í Maastricht-sátt-
málanum fyrir stofnun EMU og að
henni ætti að fresta vegna þess að
hin væntanlega sameiginlega Evr-
ópumynt, evróið, verði veikari
gjaldmiðill en þýzka markið.
En dómararnir átta í stjómlaga-
dómstólnum vom ósammála þessu.
Þeir sögðu að það væri verkefni
ríkisstjórnar og þings - ekki dóm-
stóla - að ganga úr skugga um að
myntbandalagið yrði byggt á
traustum grunni.
Kohl segir allar fyrirstöður
úr vegi
Veikt evró
slj ómarskrárbrot
Veikt evró myndi að þeirra sögn
brjóta í bága við þýzku stjórnar-
skrána, sem kvæði á um réttindi
borgaranna til stöðugs gjaldmiðils.
Helmut Kohl, kanzlari Þýzka-
lands, sagði við upphaf þingum-
ræðna um EMU-áformin, að nú
væm allar fyrirstöður úr vegí fyrir
því að myntbandalaginu yrði
hleypt af stokkunum 1. janúar
næstkomandi.
„Við höfum gætt að öllu því sem
þarf til að tryggja að evróið verði
í
(
l
I
■
r
!
a
í:
í
stöðugur gjaldmiðill,“ tjáði kanzl-
arinn þingheimi. Atkvæðagreiðsla
fer fram um EMU-áformin í báð-
um deildum þýzka þjóðþingsins 23.
og 24. apríl næstkomandi, og er bú-
izt við því að yfirgnæfandi meiri-
hluti muni styðja þau.
L
Gagnrýnisraddir í garð EMU-
áformanna í Þýzkalandi eru þó
engan veginn þagnaðar. Kohl
beindi spjótum sínum í þingræð-
unni í gær að Gerhard Schröder,
kanzlaraefni Jafnaðarmanna-
flokksins, fyrir að ala á tortryggni
kjósenda í garð myntbandalagsins.
Og Reimut Jochimsen, meðbmur
bankaráðs þýzka seðlabankans
Bundesbank, sagði í gær að mynt-
bandalag með mjög breiðum hópi
stofnaðildarríkja gæti „endað með
ósköpum11, þar sem nokkur tilvon-
andi EMU-ríkja hefðu ekki enn
komið ríkisfjármálum sínum í nógu
gott lag. Einkum væri há skulda-
staða Belgíu og Ítalíu áhyggjuefni í
þessu sambandi, en heildarskuldir
hins opinbera í þessum ríkjum era
yfír 120% af vergri landsfram-
leiðslu á ári.
I
[
!
I
L