Morgunblaðið - 23.05.1999, Page 28

28 SUNNUDAGUR 23. MAÍ 1999
MORGUNBLAÐIÐ
Kvennaskólinn í Reykjavík á sér langa sögu, en í vor verður útskrifað úr skólanum í 125. sinn. Aðalsteinn Eiríksson er marg-
fróður um sögu skólans. Sigríður Dögg Auðunsdóttir ræddi við hann og einnig við núverandi skólameistara um stöðu skólans
á þessum tímamótum. Tveir nemendur skýrðu jafnframt frá gömlum hefðum í félagslífinu sem enn eru í heiðri hafðar.
EYRÚN
Magnús-
dóttir og
Gunnlaugur
Bjarki Snæ-
dal fyrir utan
elsta hluta
Kvennaskól-
ans í
Reykjavík,
en húsið var
byggt 1909.
Morgunblaðið/Kristinn
Stofnun
Kvennaskólans
gríðarlegt átak
STOFNUN skólans var
gríðarlegt átak í tvennum
skilningi, í fyrsta lagi voru
skólar í landinu ekki
margir og enginn skóli
fyrir konur“, segir Aðalsteinn
Eiríksson sem gegnt hefur stöðu
skólameistara Kvennaskólans í
Reykjavík en er í tímabundnu leyfi.
„Konur máttu ekki setjast í Latínu-
skólann þótt þær vildu. Stofnun skól-
ans var því afar mikilvæg fyrir þann
áfanga í réttindabaráttu kvenna."
Aðalsteinn segir að stofnun skól-
ans hafi verið hluti af bylgju sem var
löngu risin í Danmörku en kvenrétt-
indabarátta og kvennaskólar voru
reyndar orðin nokkuð gömul fyrir-
bæri þar. Einnig voru uppi raddir
um nauðsyn þess að losa um gömlu
latinuskólaböndin sem þóttu afskap-
lega stíf og trénuð. Þetta var því eins
konar vorbylgja í norrænu og evr-
ópsku skólastarfi sem Þóra Gríms-
dóttir amtmanns frá Möðruvöllum í
Eyjafirði hafði forgöngu um hér á
landi.
Þóra var gift Páli Melsteð sagn-
fræðingi sem var Latínuskólakenn-
ari og mikill áhugamaður um
fræðslumál. Hann hafði verið með
barnaskóla á Alftanesi. Eins hafði
Þóra ásamt fleirum rekið bamaskóla
í Reykjavík.
Kvennaskólinn í Reykjavík er
merkilegur fyrir margra hluta sakir.
Hann var fyrstur í röð nokkurra
kvennaskóla sem voru starfræktir
víða um land en það má segja að
hann sé sá eini sem ennþá lifir. „Það
er af því að hann var frá upphafi tví-
þættur“, útskýrir Aðalsteinn. „Hann
var annars vegar n.k. handmennta-
skóli, en á hinn bóginn var hann líka
bóknámsskóli og sá þáttur óx jafnt
og þétt alveg langt fram á þessa öld.
Ef til vill er baráttunni milli verk-
námsins og bóknámsins ekki alveg
lokið, verknámið er almennt í sókn
aftur.“
Reykjavik sérstakt
spillingarbæli
„Það var verulegt átak að koma
skólanum á laggimar af ýmsum
ástæðum", heldur hann áfram. “Það
var eilítið danskur svipur á honum í
upphafi en þjóðræknis- og sjálfstæð-
isbaráttan var í vissu hámarki um
þessar mundir. Reykjavík þótti líka
sérstakt spillingarbæli, ekki einungis
þótti hún of dönsk, heldur gróðrar-
stía hvers konar tilgerðar og ónátt-
úrulegra influttra siðvenja eins og að
ganga með hanska.“
Fjársöfnunamefnd skólans, sem
var m.a. skipuð landshöfðingja-
Morgunblaðið/Ásdís
„STOFNUN Kvenna-
skólans var afar
mikilvægur áfangi
í réttindabaráttu
kvenna" segir
Aðalsteinn Eiríksson
skólameistari.
Eplaball og
peysuföt
„Það eru náttúrlega þessar hefðir sem
hafa haldið sér frekar lengi,“ segir
Eyrún Magnúsdóttir, fráfarandi formað-
ur Keðjunnar, nemendafélags Kvenna-
skólans, þegar hún er spurð að því hvað
það sé sem geri félagslífið í Kvennó frá-
brugðið því sem gerist annars staðar.
Peysufatadagurinn er haldinn árlega
meðal þriðjubekkinga. „Ólíkt Versló",
segir Gunnlaugur Bjarki Snædal, ný-
kjörinn formaður Keðjunnar, „förum
við strákamir Iíka í gamaldags föt.“
„Og svo erum við með eplaball, „þá fá
allir epli!“ bætir Eyrún við og þau brosa
bæði. „Þetta er gömul hefð sem hefur
verið haldið við,“ útskýrir hún og Gunn-
laugur bætir þeirri skýringu við að þeg-
ar skólinn var heimavistarskóli fengu
stúlkurnar epli hjá skólastýrunni fyrir
jólin áður en þær fóru heim í jólafH.
Þau eru sammála um að það séu einmitt
þessar hefðir sem geri skólann að því
sem hann er. „Smæð skólans er náttúr-
lega hka rosalegur plús,“ bætir Gunn-
laugur við. „Hann er svo heimilislegur,
allir kannast við alla. Þær á skrifstof-
unni eru Iíka algjör draumur, ávarpa
mann með gælunöfnum og ef maður er
veikur þá segja þær manni að fara nú
að láta sér batna. Það er rosalega kósí
heimilisstcmmning og góður andi í skól-
anum. Það er líka úrval af mjög góðum
kennurum og hæfum.“
Öfundaður af
öllum stelpunum
Þegar Gunnlaugur er spurður hvort
haiin fái engar athugasemdir um að
vera strákur og vera í Kvennó fer hann
að hlæja, segir þær þá helst koma frá
einhveijum gömlum frænkum. „Það er
náttúrlega 1/3 hluti nemenda strákar,“
bætir hann við. „Eg held nú að strák-
arnir sem koma hingað séu frekar öf-
undaðir að hafa allar þessar stelpur í
kring um sig,“ skýtur Eyrún inn í og
þau hlæja bæði.
Þau eru sammála um að eitt það já-
kvæðasta við skólann sé hve hann er
framsækinn. „Skólinn er búinn að
marka sér ákveðna framtíðarsýn og er
bara að fylgja henni eftir,“ segir Gunn-
laugur. „Hann er að tölvuvæðast og
mikið að færa inn í kennsluna tölvu-
tækni og aðrar nútímalegar aðferðir."
Eyrún bætir því við, að þrátt fyrir að
haldið sé f ýmsar hefðir sé skólinn alls
ekki íhaldssamur. „Það er ekki þannig
að það sé verið að halda í hefðirnar
hefðanna vegna. Við höldum í skemmti-
legar hefðir en svo er auðvitað alltaf
verið að sækja fram og taka upp nýj-
ungar.“