Morgunblaðið - 22.08.1999, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 22.08.1999, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 22. ÁGÚST 1999 27 o.s.frv. Það þýðir að til notkunar við meðferð geta þessar upplýsingar nýst nær alls staðar í heiminum." Þórður fór með veggspjaldið til kynningar á ameríska réttarfræða- þingið sem haldið var í Orlando í febrúar síðastliðnum. Hann kynnti það einnig á Evrópuþingi í tannrétt- ingum, sem haldið var í Strassborg nú í sumar. Eitt fyrirtæki á heims- markaði með tannlæknavörur hefur nú boðið veggspjaldinu í enskri þýð- ingu rými á vefsíðu sinni, svo tann- læknar geti nálgast þetta alþjóðlega hjálpargagn við störf sín, því ekkert veggspjald þessu skylt virðist hafa verið gefið út til dreifingar frá því að ameríska tannlæknafélagið gerði það fyrir um hálfri öld. Áframhald eftir 22 ár Þórður ákvað að kanna hvernig rannsóknarhóp sínum frá 1972-73 hefði farnast 22 árum síðar og sendi árið 1995, ásamt samstarfsmönnum sírium, spurningalista til að grennsl- ast fyrir um hverjar langtímaafleið- ingar tannskekkju hefðu orðið á líf fólksins. Hann fékk til liðs við sig samkennara sína og fyrrum nem- endur við tannlæknadeild Háskóla Islands, lektorana Björn R. Ragn- arsson, sérfræðing í rótfyllingum, Karl Orn Karlsson, sérfræðing í bit- fræði, og Sigurjón Arnlaugsson, sérfræðing í tannholdssjúkdómum, auk dr. Eiríks Arnar Arnarssonar, sálfræðings og dósents við lækna- deild HÍ. I upphaflegu könnuninni 1973 tóku 1.641 þátt; af þeim fund- ust í þjóðskrá 1.518 einstaklingar og af þeim svöruðu spurningalistanum 78%, sem sýnir, eins og oft hefur verið bent á, hve íslenskar aðstæður henta vel til faraldsfræðilegra rann- sókna. Auk þess að spyrja um óþægindi frá tönnum og kjálkum og ýmsa þætti, sem varða tennur fólks, á meðan á skólagöngu stóð, útlit tannanna nú og tennur og útlit al- mennt, var spurt um ótta eða fælni fólks við að fara til tannlæknis. Af þeim sem svöruðu komu þar að auki um 70% (830 eða rúmlega helming- ur upprunalega hópsins) til skoðun- ar á stofu þrem árum seinna, 1998, eða 25 árum eftir fyrstu rannsókn- ina. Þar var meðal annars leitað eft- ir andlits- og kjálkaverkjum, tann- skemmdum, tannholdssjúkdómum og bitskekkjum, auk þess sem spurt var um tannhirðu og reykingavenj- ur, sem og lýsisnotkun. Fyrir þá, sem tannlæknaótti hafði greinst hjá, voru Iagðar ýmsar spurningar til þess að meta betur hvort um eig- inlega fælni væri að ræða og þá einnig til að freista þess að finna or- sakir hennar. Binda miklar vonir við niðurstöðurnar Þórður segir að í könnuninni 1973 hafi komið í ljós að tannskekkja væri mjög algeng hér á landi. „74-85% barna reyndust hafa tann- skekkju og þurftu að mínu mati um 50% drengjanna á tannréttingum að halda en 40% stúlknanna. Hlutfall þeirra barna sem hafa gengist undir tannréttingameðferð hér á landi er 25-30% sem er svipað því sem er á hinum Norðurlöndunum. En það sem gerir úrtakshóp könnunarinnar frá '73 sérstakan er að honum stóðu ekki tannréttingar til boða í sama mæli og seinni kynslóðum, þar sem einungis tveir sérfræðingar í tann- réttingum voru hérlendis á þeim tíma og upplýsingar því til um alla þátttakendur ómeðhöndlaða. Þess vegna er nú hægt að afla gagna um langtímaafleiðingar tannskekkju hér á landi. Um allan hinn vestræna heim hefur fjöldi sérfræðinga í tannréttingum aukist svo mjög á undangengnum árum og meðferð- arúrræði orðið betri, að ómögulegt verður um alla framtíð að finna ómeðhöndlaðan viðmiðunarhóp hér eftir, þar sem æ fleiri fá bót meina Þórður Eydal Magnússon ásamt doktorsnema sínum, Berglindi Jóhannsdóttur, sérfræðingi i tannréttingum, og eftirmanni sínum í starfi, Árna Þórðarsyni, lektor og sérfræðingi í tannrétt- ingum við tannlæknadeild Há- skóla íslands. sinna eftir því sem fjöldi sérfræð- inga eykst. Við bindum því miklar vonir við úrvinnslu verkefnisins, að það skýri vel áhrif langtímaafleið- inga tannskekkju á andlits- og kjálkaverki, sjálfsímynd og tann- læknaótta auk þess að skýra tengsl þessara þriggja þátta hvers til ann- ars." Fram að þessu hafa Þórður og fé- lagar aðallega verið að vinna upp- lýsingar um tíðni úr þeim gögnum sem fyrir liggja. Eftir er að bera upplýsingar saman til að sjá fylgni á milli afmarkaðra þátta. Aðeins er búið að gera þetta að litlu leyti. Þórður vinnur nú að því að færa gögnin úr rannsókninni 1972-73 í tölvutækt form svo hægt sé að bera þær saman við upplýsingarnar úr könnununum frá 1995 og 1998. Tíu af hundraði óttaslegin Fyrstu niðurstöður frá póst- könnuninni 1995 hafa t.d. sýnt að um 10% þátttakenda höfðu haft andlits- og kjálkaverki innan mán- aðar frá skoðuninni, einnig að um 10% voru haldin tannlæknaótta auk þess sem marktaekt samhengi var greint milli beggja þessara þátta og sjálfsímyndar. Þeir sem haldnir eru tannlæknaótta reynd- ust hafa marktækt færri tennur í munninum en þeir óttalausu og sjálfsímynd þeirra sem notið höfðu tannréttinga úr hópnum, sem var nærri fimmti hver maður, hafði tekið stórum framförum. Niður- stöður athugunarinnar á tann- læknaóttanum eru jafnframt þær að af þeim tæpum 10% þjóðarinn- ar, sem eru haldin slíkum ótta, er u.þ.b. fimmti hluti þeirra, eða rúm- lega 2%, haldinn tannlæknafælni, sem lýsir sér þannig að fólk frestar för til tannlæknis fram í rauðan dauðann eða sleppir henni alveg, þótt það viti að engin raunveruleg hætta sé fyrir hendi. Óttinn við tannlækna reyndist hindra og hafa neikvæð áhrif á líf hinna fælnu, þeir fengu oftar höfuð-, andlits- og tannverki en ófælnir og mun fleiri þeirra sem haldnir eru tannlækna- ótta segja útlitið valda þeim örðug- leikum í samskiptum við annað fólk en hinna sem ekki þjást af óttan- um. Vonast rannsakendur til þess að í framtíðinni verði hægt á grundvelli þeirra þátta, sem ein- kenna hóp hinna fælnu, að leita uppi í yngstu bekkjum grunnskóla þá sem líklegastir séu til að falla í gryfju óttans og bjóða þeim fyrir- byggjandi þjónustu. r i i Það er til mikils að vinna hjá Sjúkrahúsi Reykjavíkur Á Sjúkrahúsi Reykjavíkur vinnur samstilltur og metnaðfullur hópur fólks þar sem einstaklingar og starfshópar fá að njóta sín í starfi við aðUynningu sjúklinga og fjölskyldna þeirra. Nú leitum við að hjúkrunarfrjeðuigum, sjukraliöum og starftföiki sem vill koma til liðs við okkur á einu stærsta sjúkrahúsi landsins. Við bjóðum fjölbreytt og krefjandi en jafnframt skemmtileg og gefandi verkefni við allra hæfi í góðu starfsumhverfi. Á Sjúkrahúsi Reykjavíkur eru nýjar hugmyndir og framfarir í hjúkrun mikils metnar. Hér fær starfsfólk tækifæri til endurmenntunar og við bjóðum aðstöðu til rannsókna og þróunarvinnu. Einnig eru námskeið fyrir þá sem ekki hafa starfað lengi í faginu. Fjölbreytt félagslíf gerir starf við Sjúkrahús Reykjavíkur enn áhugaverðara. Hafðu samband við okkur ef þú vilt vinna með okkur á metnaðarfullu sjúkrahúsi þar sem þú hefur tækifæri til að vinna þig upp í starfi. Það er til mikils að vinna. Upplýsingar geftur KaröHna SwinsdóHir i stíma S25 1121. SJÚKRAHÚS REYKJAVÍKUR
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.