Morgunblaðið - 10.11.1999, Blaðsíða 6

6 MIÐVIKUDAGUR 10. NÓVEMBER 1999
MORGUNBLAÐIÐ
Danir taka við formennsku
í Norðurlandasamstarfínu
Dönsk áhersla
á norðurheim-
skautið
Stokkhólmi. Morg’unblaðid.
DANIR hyggjast leggja áherslu á
norðurheimskautssamstarfið á því
ári, sem í hönd fer í Norðurlanda-
samstarfmu, þar sem þeir taka við
formennskunni af Islendingum.
Pessu lýsti Poul Nyrup Rasmussen,
forsætisráðherra Dana, yfir í stefnu-
ræðu sinni á þingi Norðurlandaráðs í
Stokkhólmi í gær.
I ræðu sinni lýsti Davíð Oddsson
forsætisráðherra yfir ánægju með
áframhaldandi áherslu á norður-
svæðin og vestur-norræna svæðið,
um leið og hann rakti þau mál, sem
þokast höfðu áfram undir íslensku
formennskunni. Forsætisráðherr-
arnir hafa meðal annars ákveðið að
setja á fót fimm manna nefnd vísra
manna undir forystu Jóns Sigurðs-
sonar, bankastjóra Norræna fjár-
festingabankans.
í samtali við Morgunblaðið sagði
Davíð Oddsson að Islendingum
hefðu tekist ákveðnir hlutir á for-
mennskutímabilinu. Þar væri eink-
um að nefna að áhersla á norðvest-
lægu svæðin hefði skilað sér. Athygl-
in hefði í vaxandi mæli beinst að haf-
inu, auðlindum þess og umhverfi
norðursins. í öðru lagi hefði verið
haldið áfram að draga úr hindrunum
á vegi þeirra, sem flytjast milli
Norðurlandanna og í þriðja lagi hefði
verið komið á fót nefnd vísra manna
til að koma með frekari hugmyndir
um þróun norræns samstarfs.
Nefndin, sem Jón Sigurðsson
stýinr, hefur að sögn Davíðs fengið
frjálsar hendur til að koma með
flæðishugmyndir um norrænt sam-
starf. I almennu umræðunum í gær
varð nefndin umræðuefni, þar sem
meðal annars Sighvatur Björgvins-
son þingmaður spurði Davíð hvort
nefndarskipunin nú væri íyrsta
skrefið í átt að frekari uppstokkun í
norrænu samstarfi, líkt og átt hefði
sér stað fyrir fimm árum, þegar tek-
in var upp nýskipan í Norðurlanda-
ráði, meðal annars í kjölfar hug-
mynda frá nefnd, sem Matthías A.
Mathiesen, fyrrum ráðheira, stýrði.
Davíð sagði engin slík áform á
prjónunum. Ætlunin væri aðeins að
leita eftir frekari hugmyndum um
norrænt samstarf og ómögulegt væri
að segja til um hvort þær ættu eftir
að gefa tilefni til frekari breytinga.
Það er orðinn fastur liður eins og
venjulega á Norðurlandaráðsþing-
um að rætt sé um hvort Norður-
löndin eigi að beita sér saman innan
ESB og þá hversu mikið. Meðan
Finnland, Noregur og Svíþjóð voru
enn utan ESB, en stefndu á aðild,
voru það tíð rök fyrir aðild að á
þann hátt gætu þessi þrjú lönd og
Danmörk náð betri árangri innan
ESB.
Eftir að Finnland og Svíþjóð gerð-
ust aðilar hafa ráðherrar landanna
yfirleitt heldur færst undan því að
láta líta svo út að löndin standi sam-
an að málum innan ESB. Þessi efni
koma stöðugt til umræðu á Norður-
landaráðsþingum og þá eins nú, en í
þetta skiptið voru forsætisráðherrar
ESB-landanna þriggja óvenju ósam-
stiga um norrænar áherslur.
Göran Persson forsætisráðherra
aftók í umræðunum í gær að löndin
gætu beitt sér frekar í sameiningu
en þegar væri. Þeim hefði tekist að
koma mikilvægum norrænum
áherslum að í Amsterdam-sáttmál-
anum, einkum baráttunni gegn at-
vinnuleysi, án þess að standa saman
að tillögum um þau mál. í ávarpi
sínu sagði Paavo Lipponen, forsætis-
ráðherra Finna, að samstarf nor-
rænu ESB-landanna væri þegar
mikið og gott. „Náið samstarf er
sjálfsagt, en löndin verða að beita
sér fyrir því evrópska," sagði
Lipponen.
Poul Nyrup Rasmussen tók annan
pól í hæðina er hann sagði að nauð-
syn væri á að koma norrænu sam-
starfi í ESB í fastari skprður og
gera það metnaðarfyllra. í samtali
við Morgunblaðið nefndi hann
einnig mikilvægi þess að auka nor-
rænt samstarf innan Sameinuðu
þjóðanna, þar sem Norðurlöndin
væru til dæmis þau lönd, er hlut-
fallslega létu mest af hendi rakna til
þróunarsamstarfs.
A norrænum vettvangi fá Islend-
ingar og Norðmenn gjarnan þá
spurningu hvort þeir finni ekki til
einangrunar utan ESB. Þegar
Kimmo Kiljunen spurði Davíð Odds-
son í þessa veruna í gær sagði Davíð
að hann fyndi ekki til neinnar
hörmulegrar einangrunar þótt ís-
lendingar og Noregur væru ekki í
ESB, eins og Kiljunen lét liggja að.
Án þess að vanmeta þann mikla ár-
angur, sem náðst hefði í ESB minnti
hann á að bæði ísland og Noregur
uppfylltu öll skilyrði um ESB-aðild
og aðildin að evrópska efnahags-
svæðinu tryggði þeim öll mikilvæg-
ustu atriðin í ESB.
Tilboð
vikunnar
ÆVISAGA EINARS BENEÐIKTSSONAR
II. bindi ævisögu þessa merka
skálds, athafna- og lífslistamanns
eftir Guðjón Friðriksson.
The Conran Octopus
Decorating Book
kr. Verð áður 4.980 kr.
Making faces
Gildir til miðvikud. 17. nóv 1999
Nýjar bækur
daglega
V í.vTriundsson

FRETTIR
SCANPIX
Þing Norðurlandaráðs er haldið í Stokkhólmi og láta íslendingar af formennsku í Norðurlandasamstarfinu.
Kio Briggs krefst 27 milljóna króna í skaðabætur
Greinargerð vænt-
anleg innan viku
HÆSTARÉTTARLÖGMENNIRNIR Jón Steinar Gunnlaugsson og
Jakob Mpller segja að jafnvel þótt Bretinn Kio Briggs yrði sakfelldur
í Danmörku hefði það engin áhrif á skaðabótamál hans gegn íslenska
ríkinu. Briggs, sem var sýknaður í Hæstarétti í sumar af ákæru um
innflutning á rúmlega 2.000 e-töflum til íslands, var handtekinn sl.
sunnudag í Sönderborg á Jótlandi vegna tæplega 800 e-taflna. ís-
lensk stúlka var einnig handtekin og úrskurðuð í gæsluvarðhald.
„Þetta hefur engin áhrif á mál
Briggs hér á landi,“ segir Jón Stein-
ar Gunnlaugsson. „Ég get ekki sagt
neitt til um hvort skaðabótakrafan
sé líkleg eða ólíkleg til þess að ná
fram að ganga en atvikið í Dan-
mörku á ekki að hafa minnstu áhrif á
það. Liti atvikið afstöðu manna til
málsins er það vísbending um það að
þeir eru ekki að tala um skylda hluti.
Málið er það að hvert brot skoðast
sem sjálfstæður atburður. Það hefur
heldur engin áhrif á kröfu sem hann
kann að vera með uppi hér um
skaðabætur vegna gæsluvarðhalds
að ósekju,“ segir Jón Steinar.
Jón Steinar segir að allir menn eigi
að njóta sambærilegrar réttarvemd-
ar. I réttarkerfinu sé ekki farið út í
karakterdóma. Það kunni að vera að
erlendis sé lagt meira upp úr karakt-
erþáttum sakborninga en hérlendis
séu lagareglur sem eigi jafnt við alla.
Stóra fíkniefnamálið
Beðið um
áframhald-
andi gæslu-
varðhald
BEÐIÐ verður um áframhald-
andi gæsluvarðhald yfir fjórum
einstaklingum sem handteknir
voru vegna stóra fikniefnamáls-
ins og úrskurðaðir í gæsluvarð-
hald 11. september sl., að sögn
Kolbrúnar -Sævarsdóttur, lög-
fræðings hjá lögreglunni í
Reykjavík.
Samtals era ellefu manns í
haldi vegna málsins, þar af tíu
að kröfu fíkniefnadeildar lög-
reglunnar í Reykjavík og einn
að kröfu efnahagsbrotadeildar
ríkislögreglustj óra.
Gæsluvarðhaldsúrskurður
fjórmenninganna fjögurra
rennur út í dag; einn á að
óbreyttu að losna úr haldi á
fimmtudag og annar á föstudag,
einn 22. nóvember næstkom-
andi, einn 24. nóvember, tveir 1.
desember og einn 8. desember
næstkomandi.
19 tilboð
í Borgarfjarð-
arbraut
TILBOÐ vegna Borgarfjarðar-
brautar voru opnuð í fyrradag.
Tilboð bárust frá 16 fyrirtækj-
um, þar af þrjú frá Héraðsverki
ehf. á Egilsstöðum.
Kostnaðaráætlun verkkaupa
var kr. 219.966.907 og voru
flest tilboðanna sem bárust
lægri en sú upphæð, þrjú tilboð
vora þó hærri en kostnaðará-
ætlun.
Lægsta tilboðið barst frá
Ingileifi Jónssyni ehf. Svína-
vatni upp á 134.494.000 krónur.
Þá gerðu Vöruflutningar LG í
Borgarnesi tilboð upp á
153.827.000 krónur.
Að sögn Vegagerðarinnar má
búast við að val á verktaka liggi
fyrir um næstu mánaðamót.
Ný ákvæði í skaðabótalögum
„Maðurinn hefur ekki verið sak-
felldur í Danmörku. Hann var
ákærður í refsimáli hér og sýknaður
þar sem ekki hafði komið fram full-
nægjandi sönnun um það að hann
hafi vitað að hann var með e-töflur í
farangri sínum,“ segir Jakob Moller,
hæstaréttarlögmaður og formaður
Lögmannafélags Islands.
Jakob bendir á að lögum um
skaðabætur hafi verið breytt nýlega.
I lögum segir að bætur megi taka til
greina ef rannsókn hefur verið hætt
eða sakborningur verið dæmdur
sýkn. „Þó má fella niður bætur eða
lækka þær ef sakborningur hefur
valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum
sem hann reisir ki'öfu sína á,“ segir í
lögunum. Jakob segir að það sé á
grundvelli þessarar greinar sem
Briggs fari í skaðabótamál við ís-
lenska ríkið. Meta verði það mál
sjálfstætt og óháð sakamálinu og það
tengist ekki atburðunum ytra.
„Hins vegar kynnu að menn að
telja sig hafa ástæðu til að halda, ef
hann verður sakfelldur í Danmörku,
að hann hafi í raun og veru líka flutt
e-töflur vitandi vits til íslands. Það
sem skiptir máli þar er að dómstól-
arnir komust að þeirri niðurstöðu að
fyrir því væri ekki fullnægjandi
sönnun. Ákæruvaldinu tókst ekki að
sanna það að hann hefði gert það vit-
andi vits. Síðara refsimál í Dan-
mörku, jafnvel þótt hann yrði sak-
felldur þar, breytir engu um þá nið-
urstöðu sem er komin í málinu sem
var rekið hér,“ segir Jakob.
Kio Briggs kom til íslands með
leiguflugi frá Benidorm síðsurnars
1998 og starfaði hann sem dyravörð-
ur á diskóteki. Hann var handtekinn
við komuna til landsins 1. september.
Fundust í fórum hans rúmlega 2.000
e-töflur, sem er mesta magn e-taflna
sem lagt hefur verið hald á í einni
sendingu. íslendingui' búsettur í
Benidorm, Guðmundm- Ingi Þórodds-
son, sagði til Briggs og kvaðst hann
fyrir dómi hafa gert samninga við
lögregluna þess efnis að segja til
Bretans gegn vilyrði um að hans eigin
sakamál fengju vægari meðferð.
Þessu hefur lögreglan vísað á bug.
Briggs hélt ávallt fram sakleysi sínu
og sagði að pakka með e-töflunum
hefði verið laumað í tösku sína. Fram-
burði Guðmundar Inga var vikið til
hliðar í Héraðsdómi.
11. mars síðastliðinn var Briggs
dæmdm' í 7 ára fangelsi í Héraðsdómi
Reykjavíkur. Þótti dóminum sem
telja yrði að Briggs hefði vísvitandi
og í ágóðaskyni flutt eiturlyftn inn í
landið til þess að þeim yrði dreift hér-
lendis. Dómi Héraðsdóms var áfrýjað
til Hæstaréttar sem ómerkti þann
dóm og vísaði heim í hérað til löglegr-
ar meðferðar. Að mati Hæstaréttar
laut framburður Guðmundar Inga að
atvikum sem máli hefðu getað skipt
um skýringu á atferli Briggs og þeim
verknaði sem honum var gefinn að
sök. Héraðsdómi hafi borið að leggja
mat á trúverðugleika ,og þýðingu
framburðarins og taka rökstudda af-
stöðu til hans eftir því mati.
Sýknaður í Hæstarétti
Briggs var úrskurðaður í farbann á
meðan dómur gengi í máli hans fyrir
Héraðsdómi. 30. júní sL sýknaði Hér-
aðsdómur Reykjavíkur Briggs af
ákæru um stórfelldan innflutning á
fíkniefnum. Fulltrai ríkissaksóknara
áfrýjaði strax málinu til Hæstaréttar
og lagði fram kröfu um farbann uns
dómur félli í Hæstai'étti. Héraðsdóm-
ur samþykkti farbannskröfuna og
staðfesti Hæstiréttur hana 2. júlí sl.
Hæstiréttur dómtók málið 14. júlí.
17. júlí staðfesti Hæstiréttur sýknu-
dóm Héraðsdóms Reykjavíkur.
Dómurinn klofnaði í afstöðu sinni.
Tveir dómarar af fimm, þeir Arnljót-
ur Bjömsson og Hrafn Bragason,
töldu að sekt Briggs væri sönnuð
þannig að hún væri hafin yfir alian
vafa. Meirihlutinn, Pétur Kr. Haf-
stein, Haraldur Henrysson og Hjört-
ur Torfason, taldi hins vegar að
sýkna bæri Briggs með tilliti til
sönnunaraðstæðna. 19. júlí síðastlið-
inn staðfesti Helgi Jóhannesson,
hæstaréttarlögmaður og verjandi
Briggs, að gerð yrði skaðabótakrafa
á hendur ríkissjóði en Briggs sat í
gæsluvarðhaldi og var í farbanni í
níu mánuði meðan á rannsókn máls-
ins stóð. Krefst hann 27 milljóna
króna í skaðabætur frá ríkissjóði.
Rekstur skaðabótamálsins er hafinn
og mun ríkislögmaður skila greinar-
gerð um málið 16. nóvember nk.