Dagblaðið Vísir - DV - 12.08.1985, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 12.08.1985, Blaðsíða 15
DV. MÁNUDAGUR12. ÁGUST1985. 15 Menning Menning Menning Menning Gamall málsháttur meðal amerískra indíána segir, aö ekki sé til siös aö skoða upp í hest sem mað- ur fær að gjöf. Það er e.t.v. ekki sér- lega mikil háttvísi heldur að agnúast út í þá miklu lofgjörð til íslenskra lista, „Iceland Crucible", sem ágæt- ur Islandsvinur og fataútflytjandi, Tómas Holton, átti frumkvæði að og kostaði, þar eð hún var augljóslega samin í fullri einlægni og af hlýhug. Engu að s'íður vekur þessi uppá- koma ýmsar spurningar og efasemd- ir sem óheiðarlegt væri aö stinga undir stól. Eins og lesendur eflaust vita var „Iceland Crucible" þríþætt fyrir- tæki. Þekktur rússneskur ljósmynd- ari, Vladimir Sichov, var fenginn til að mynda fjölda íslenskra lista- manna eftir ábendingum Sigurðar A. Magnússonar rithöf undar. íslensk endurreisn Úrval þessara ljósmynda Sichovs, ásamt með sögulegu yf irliti Sigurðar um þróun í sex listgreinum á Islandi, var síðan gef ið út á bók í samráði við bókaforlagið Vöku. I annan stað var haldin sýning á ljósmyndum Sichovs aö Kjarvalsstöðum, bæði myndum sem notaðar voru í bókinni, og öðrum myndum af íslensku listafólki. Á þessari sýningu var loks sýnd stutt kvikmynd um gróskuna í íslenskum listum, eftir tvo þekkta bandaríska sérfræðinga í gerð heimildakvik- mynda. Allt var þetta byggt á þeim for- sendum aö hér uppi á Islandi ætti sér nú stað „Modern Artistic Renaiss- ance", hvorki meira né minna, en sá er undirtitill bókar þeirra Sichovs og Sigurðar. Nú dettur mér ekki í hug að mót- í deiglunni Um „lceland Crueible" mæla því að á Islandi sé mikið skrif- að, leikiö, málaö, músiserað, filmaö og þar fram eftir götunum. Þó get ég ekki að því gert, að ég f ór hjá mér við að heyra konu lýsa því fjálglega yfir í kvikmyndinni, að allir Islendingar væru listamenn. Nei, f jandakornið. Hótinu merkilegri Ég get vel skilið myndlistarmann- inn, vin minn, sem sagði viö mig biturri röddu að kvikmyndinni lok- inni: Hví finnst fólki sjálfsagt og eðli- legt að slá um sig með nafnbótinni „listamaður"? Hvers vegna fer það ekki eins frjálslega með nafnbótina „læknir" eða „lögmaður"? Það er nefnilega ekkert auðvelt að vera listamaður... Og þó svo að allir leigubílstjórar á íslandi væru að skrif a ljóð. og sögur á milli túra? Sú staðreynd væri því að- eins merkileg, ef þessir bílstjórar væru að skrifa góð ljóð og góðar sög- ur. Einhvers staðar virðast aðstand- endur „Iceland Crucible" hafa rugl- ast á magni og gæðum. Síðan má spyrja sjálfan sig, hvort listsköpun á Islandi sé hótinu merki- legri en listsköpun í mörgum ná- grannalöndum okkar. Ef við berum menningarlíf hér á landi saman við menningarstarfsemi í útlendum Menning Aðalsteinn Ingólf sson borgum, með sömu höfðatölu og Is- land, þá er enginn vafi á því að Is- land hefur vinninginn. Listir sem spegilmynd En þjóð og borg eru ekki sambæri- leg fyrirbæri. Þótt fáir séu, eiga Is- lendingar sér sérstaka menningar- lega vitund, sem borgarbúar í South- hamton eða Oðinsvéum hafa ekki, og sú vitund er jafnan hvati til afreka í listum. En ætti það aö koma útlend- ingum á óvart að á tslandi sé að finna fólk sem skrifar, leikur, filmar o.s.frv.? Væri það ekki fremur saga til næsta bæjar ef menn gerðu ekkert af þessu á Islandi? Að einu leyti eru aðstandendur „Iceland Crucible" þó á réttri leið. Listir eru spegilmynd þjóðar og mál til komið að kynna útlendingum þá hlið á Islendingum. Þá flökrar að mér aö skynsamlegar heföi mátt standa að slíkri kynningu. I kvik- myndinni er mikið talað um grósk- una í íslenskum listum en lítiö gert af því að sýna hvernig hún lítur út. I bókinni segir Sigurður skýrt og skil- merkilega frá ótal íslenskum lista- mönnum, en lesandinn getur hvergi sannprófað niðurstöður hans ekki einu sinni í þeim köflum þar sem fjallaö er um myndlist, leiklist og ljósmyndun. Stundum heppinn Eg er hræddur um að erfitt veröi að selja útlendingum íslenska menn- ingu út á andlitin á 170 íslenskum listamönnum, þótt gerðarlegir séu. Tækifæri til alvöru kynningar, í fjöl- breyttu riti með litmyndum af liststarfsemi og listaverkum, virðist hafa verið fórnað fyrir fyrirfram ákeðna heild, listrænar portrettljós- myndir" í svart/hvítu. Gallinn er sá að hinar „listrænu ljósmyndir" Sichovs eru því miður alls ekki nógu góðar, ef á heildina er litið. Hvernig er við öðru að búast, þegar 10—20 manns voru myndaðir á degi hverj- um? En eins og aðrir ljósmyndarar er Sichov stundum heppinn. Um það votta myndir hans af Vilborgu Dag- bjartsdóttur, Halldóri I.axness, Ind- riða G. Þorsteinssyni (með riffil fyr- ir ofan höfuöið...), Jakobinu Sigurðardóttur, Bríeti Héðinsdóttur, Asdísi Magnúsdóttur, Kristjáni Jóhannssyni og Jóni Gunnari Árna- syni & Rúrí. Langflestar ljósmyndir Sichovs eru svona la-la eins og sagt er, og þeir sem stækkuöu þær til sýn- ingar, og gengu frá þeim til prentun- ar í bókinni, hafa ekki gert ljós- myndaranum neinn greiða. Mat á mati I báöum tilfellum, og þá sér.stak- lega í bókinni, renna eðlilegir kontrastar út í gráma, auk þess sern skurður á mörgum myndanna orkar tvímælis. Ljósmyndirnar fá heldur ekki þann stuðning sem þær þarfnast frá útlitsteiknara, Torfa Jónssyni, og er því fremur lítið spennandi að fletta bókinni. Um val Sigurðar á listamönnum til ljósmyndunar, og ritgerðir hans um listirnar, ætla ég ekki að fjölyrða. Þótt menn fái ekki af sér mynd, ættu þeir ekki að örvænta, þvi Sigurður getur allra sem einhverju hafa komiö í verk í rit- gerðunum, og reynir þannig aö gæta ýtrustu sanngirni. Þó saknaði ég Kristjáns Karlssonar. Raunar er Sigurður yfirleitt svo sanngjarn á þessum vettvangi, aö hann veröur allt að því leiðinlegur. Stöku sinnum saknar maður vel útilátinna fordóma eða afdráttarlausra skoðana. . . Vitanlega geta menn svo haft eigin skoðanir á mati Siguröar og heimildamanna hans á einstökum verkum eða atburðum, en þar meö er mat hans ekki afskrifað. Listamaöur hér í bæ hefur t.d. deilt á bók Sigurð- ar f yrir það að honuin finnst sér ekki gert nógu hátt undir höfði i henni. Hann verður bara að taka því karl- mannlega. Hins vegar má deila á þá ákvörðun höfundar að sleppa alveg íslenskum arkitektúr. Auk þess fannst mér margir listamannanna á myndunum einum of gamlir til að vera enn í deiglunni. Vilji útlendingur búa sig undir ís- landsdvöl hefur hann saint gagn af þessari bók svo fremi sem hann gæt- ir þess að bragðbæta hana meö lif- andi list meöan hann er hérna. Al

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.