Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 17

Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 17
til þess að hagnýta sér hvorttveggja og fram- fylgja skoðunum sínum, og það eru mannkostir, sem geta orðið Frökkum mikilsvirði í glímunni við erfið vandamál nánustu í'ramtíðar. Við beð sjukrar móður „I>að er leiðitilegt, að svo mikill maður skuli vera svo illa uppaluin." TaUeyrand um Nayóleon Það syrti ört að í landi sólkonungsins. Efna- Jiagsmálin urðu æ torleystari, og utanríkismálin voru á góðum vegi með að hlaupa í óleysan- legan hnút. Hallinn á ríkisbúskapnum varð mik- ill árið 1956, en árið 1957 varð halli íjárlaga þó enn meiri. Á árinu 1956 tókst ríkinu að aí'Ja sér ríflegra lána til langs tíma til þess að jafna hall- ann, en árið 1957 reyndist þessi leið ekki fær, og varð að grípa til þess óyndisúrræðis að stór- auka yfirdrætti hjá Frakklandsbanka. Allt árið 1957 var því verðbóJgan í fullum gangi. Frá júní 1957 til janúar 1958 hækkaði vísitaJa heildsölu- verðs um 13,3%, og framfærslukostnaður jókst á sama tíma um 14,2%. Utanríkisverzlunin var óhagstæð og reynt var að halda innflutningi í skefjum með höftum. I byrjun árs 1958 greiddist þó nokkuð úr i'jár- málavandræðunum, og var það m. a. í'yrir til- verknað el'nahagsaðstoðar frá O.E.E.C. og Al- þjóða gjaldeyrissjóðnum. Vegna þessa og verð- hjöðnunarstefnu ríkisstjórnanna dró úr verð- bólgunni fyrri hluta 1958, og fjárhagur ríldsins fór batnandi, en engu síður voru utanríkisvið- skiptin þó áfram mjög öndverð og stórlega slvorti enn á allt efnaJiagslegt jafnvægi í Jandinu. Þótt heldur vænkaðist liagur Frakka á sviði efnahagsmálanna, keyrði um þverbak í stjórn- málunum og þá fyrst og fremst á sviði utanríkis- og nýlendumála, og þar kom að því, að segja mátti um ástandið eins og Robert Schuman orð- aði það á sínum tíma: „Þetta eru ekki stjórn- mál, lieldur stríð." — Uppreisn hersins í Alsír var bein ógnun um stríð og lieima í Frakldandi voru stjórnmálamennirnir tvístígandi og sund- urþykkir og í svipuðu hugarástandi og Herriot, er hann friðmæltist við Poincaré og sagði: „Við megum ekki rífast yfir sjúkrabeði móður okk- ar." Ástandið var í sjálfu sér taJsvert áþekkt því, þegar rómversku legíónirnar gerðu upp- reisnir í skattlöndunum, marséruðu til llóma- borgar, tóku völdin af ráðlausum senötum og dubbuðu sigursæla generála til keisara. — Nú stóð De Gaulle við sitt Rubicon-fljót, og ten- ingunum var kastað, þegar franska þingið sam- þykJíti 1. júní 1958 með 329 atkvæðum gegn 224 að veita honum stuðning sem íorsætisráð- lierra. Mynd De Gaulles liafði um árabil varpað slíugga sínum á franskar stjórnir og beint eða óbeint orðið mörgum þeirra að falli. Að vissu leyti hefði De Gaulle getað sagt eitthvað svipað og Talleyrand varð að orði, þegar Lúðvík XVIII. spurði hann, Jivernig liann hefði farið að því að steypa direktóríatinu af stóli og síðan Napó- leon: „Herra minn, ég gerði ekkert til þess; það er bara eitthvað óslíýranlegt í mér, sem færir öllum stjórnum, sem forsmá mig, ógæfu." Það er svo önnur hlið á sama máli, að ýmsir stjórn- málamenn Frakklands geta sjálfsagt hugsað sér að heimfæra fleiri spakmæli hins vísa Talleyr- ands upp á De GauIIe, eins og t. d. þau, er hann eitt sinn hreytti út úr sér um leið og hann strunz- aði af fundi NapóJeons: „Það er Jeiðinlegt, að svo mikill maður skuli vera svo illa uppalinn," því að valdataka De Gaulles er óneitanlega mjög berhögg í garð þess anda, sem uppeldi „hinna miklu skóla" er ætlað að skila nemendum sínum í veganesti. Þeir voru báðir liershöfðingjar, Napóleon og Georg Washington, og báðir hlutu að nokkru í krafti lierfrægðar sinnar æðstu völd þjóða sinna. Napóleon náði völdum með tilstyrk hers- ins og hélt þeim fyrir atbeina hersins og var steypt af stóli með liervaldi. Georg Washington lilaut aftur á móti að eigin sögn „veraldarinnar mestu verðlaun: viðurkenningu og ást frjálsrar þjóðar." En svarið við spurningunni um örlög og árangur hins 68 ára hershöfðingja, er nú hefur hlotið æðstu völd Frakklands, geyma þau blöð sögunnar, sem enn hefur ekki verið flett. Sannleikurinn og strangleikinn „Heiðarleiki og festa er allt og sunil, sem ég get lofað; víð það mun ég standa, hvort sem ferðin verður lengri eða skemmri, og enda þótt ég verði yfirgefinn af öllum." Georg Washington, er hann var kjörinn forseti. Á þeim átján mánuðum, sem De Gaulle gegndi forsetaembætti á árunum 1945—46, fór fjár- málastjórn Iandsins engu síður úrhendis en hjá FliJALS VERZLUN 17

x

Frjáls verslun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.