Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 43

Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 43
Skrafað um verzlun fyrr á tímum Marteinn Þorsteinsson segir frá verzlun á Fá- skrúðsfirði á fyrstu áratugum tuttugustu aldarinnar. Mörgum lcscndum Frjálsrar Verzlunar mun Marteinn Þorsteinsson vel kunnur. Hann stundaði verzlun á Fáskrúðsfirði um nær hálfrar aldar skeið og rak sjálfur mikla verzlun og útgerð þar í þrjátíu ár. Fréttamaður blaðsins gekk fyrir nokkru á fund Marteins, og er eftirfarandi spjall hluti af lengra viðtali. „Hvenær byrjaðir þú að fást við verzlun?" „Ég var 25 ára þegar ég byrjaði að fást við þau störf. Ég stundaði sjómennsku frá fjórtán ára aldri, en fór á búnaðarskóla til Torfa í Ólafsdal, þegar ég var tuttugu og tveggja ára og var þar tvö ár. Fyrst eftir að ég kom austur aft- ur, stundaði ég búnaðar- störf, en svo atvikaðist það þannig, að Olgeir Friðgeirs- son, sem var verzlunarstjóri á Fáskrúðsfirði, vantaði mann í verzlunina, og bauðst mér starfið — og tók ég því. Olgeir var eins og ég sagði verzlunarstjóri verzlunar þeirrar, sem Örum & Wulf áttu á Fáskrúðsfirði. Örum & Wulf var danskt fyrirtæki, sem átti fimm verzlanir fyrir norðan og austan — á Húsavík, Þórshöfn, Vopna- firði, Fáskrúðsfirði og Berufirði." „Með hvað var verzlað þarna og hverjir voru helztu viðskiptavinirnir?" „Það var verzlað með allt milli himins og jarðar. Örum & Wulf átti stærstu verzlunina á Fáskrúðs- firði og fyrirtækið keypti framleiðsluna á fisk- og landbúnaðarvörum, en seldi í staðinn alls kyns vör- ur, bæði til neyzlu og til framleiðslunnar. Helztu viðskiptavinirnir voru útvegsbændurnir — en land- bændur skiptu þar töluvert líka." „Var danskurinn sanngjarn ! þessum viðskipt- um?" „Já, þegar komið var fram á þennan tíma, voru Marteinn Þorsteinsson verzlunarhættir dönsku kaupmannanna allt aðrir en lýst hefur verið frá dögum einokunarinnar. Álagningunni var stillt í hóf, og þeir gerðu eins vel við viðskiptamennina og þeir gátu. Þetta á að minnsta kosti við um það, sem ég kynntist hjá Örum & Wulf. A þessum árum fyrir fyrra stríðið áttu aldraðar konur fyrirtækið, og mér er nær að halda, að þær hafi aldrei rakað saman neinum gróða á rekstri þess, enda var þeim víst fyrst og fremst annt um öruggar tekjur frekar en miklar." „Áttuð þið ekki mikil viðskipti við útlendinga?" „Jú, þarna komu Fransmenn í stórhópum, en einnig Englendingar. Eg man eftir því að ég taldi einu sinni sextíu og fimm frönsk og níu ensk skip, sem lágu inni á höfninni. Þá voru útlendingarnir í miklum meiri hluta í þorpinu. Fransmennirnir hegðuðu sér yfirleitt vel og gerðu engum mein, en Englendingarnir voru ekki eins góðir viðskiptis og voru miklu uppivöðslusamari. Mér líkaði íilltaf vel við Fransmennina, þetta voru beztu náungar." „Hvernig gekk ykkur að tala við þá?" „Nú, það gckk einhvern veginn. Olgeir var t. d. góðitr frönskumaður, og það kom sér vel fyrir verzl- unina, því að samkeppnin milli vei'zlananna um við- skiptin við Fransmennina var hörð. Annars töluðu þeir mismunandi mállýzkur og skildu ekki alltaf hvorir aðra. Þarna kom t. d. oft franskt eftirlits- skip og þurftu yfirmenn þess að fá túlk til þcss að skilja suma frönsku sjóarana." „Hvað keyptu Fransarar helzt hjá ykkur og með hverju borguðu þeir?" „Þeir keyptu ýmislegt — nautakjöt og fleira mat- arkyns, en greiddu í vörum, mest í kcxi og brauði, færum og salti. Þessi viðskipti voru það mikil, að mig minnir, að á árunum 1902 til 1910 hafi ekkert salt verið keypt til Fáskrúðsfjarðar, nema það, sem Fransmenn seldu þar. Annars grciddu þeir líka stundum í frönkum. Þeir gengu náttúrulega eins og íslenzk mynt. Þessu þurftu búðarmennirnir öllu að breyta og voru því Iíka alvanir. Þá var frank- FRJALS VERZLUN 48

x

Frjáls verslun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.