Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 20

Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 20
álags á kaupgjald var afnumin. Þó munu allra lægstu launin fylgja áfram vísitölunni, en þau voru jafnframt hækkuð um 4,5% og urðu um 700 þúsund verkamenn aðnjótandi hennar. 6. Halli jjárlaga minnkaður: Aætlaður halli fjárlaga fyrir árið 1959 var áður en hinar nýju aðgerðir komu til um 40 milljarðar ísl. kr., en var nú skorinn niður um helming. 7. Nýir shattar og brottnám skattaívilnana: Skattaívilnanir til landbúnaðarins voru minnk- aðar og nýir neyzluskattar lagðir á m. a. kaffi, te, tóbak, vín, áfengi, og eru þeir taldir nema um 10 milljörðum ísl. króna. Einnig er gert ráð fyrir nýjum eyðsluskatti, sem jafnað skal á með tilliti til íburðar og ytri ásýndar velmegunar. Þannig er t. d. gert ráð fyrir að hækka upp skatt- skyldar tekjur manna eftir ákveðnu mati, ef þeir eiga bifreið, lystisnekkju, reiðhest, sumar- bústað, hafa þjónustufólk o. s. frv. Þessi var árbíturinn, sem De Gaulle bar á borð frönsku þjóðarinnar að morgni mánudags- ins 29. desember, og heiti hans á matseðlinum var „Vérité et sévérité". Eftir er að sjá, hvernig hann íellur í franskan smekk. Vegurinn milli rauðrar eyðimerkur og svartra írumskóga „I körðum og eríiðum keimi, )>ar sem kelg- um menningarverðmætum okkar, kristnum og kúmanistískum, er ógnað, verðum við að skapa Frakklandi nýjar stofnanir sam- boðnar klutverki Jiess og ábyrgð." Pinay um hina nýju sljóriiar- skrá Frakklands. Minnugir svörtuskóga fjármálaspillingar Sta- vinsky-tímabilsins og eyðimerkurgöngu hinnar rauðu alþýðufylkingar þeirra Blums og Torez, hafa Frakkar nú valið meðalveginn, enda ekki seinna vænna a. m. k. að dómi Pinays, sem segir: „Ef við hefðum ekki tekið þessa ákvörðun um að endurskipuleggja steí'nu landsins í fjár- málum, efnahagsmálum og peningamálum, hefðu skuldir þjóðarinnar rokið upp úr öllu valdi og yfir hefði vofað gjaldþrot, sambærilegt við það hrun, sem gekk yfir sumar þjóðir Mið-Evrópu fyrir 30 árum." Frakkar hafa nú kynnzt því, hvað felst í orð- unum „sannleikur og strangleiki". Sannleikurinn þýðir, að hulunni hefur verið svipt af innviðum fransks efnahagslífs, og strangleikinn felur í sér afnám niðurgreiðslna, verðbóta, styrkja, skatta- ívilnana og vísitöluuppbóta að viðbættum nýj- um sköttum. Þessar aðgerðir hafa vafalaust í för með sér kjararýrnun, a. m. k. um stund. Eftir er nú að vita, hvernig alþýða manna bregzt við. Það er talið nokkuð víst, að ekki hafi nokk- ur önnur stjórn í Frakklandi þurft að lögbjóða nema sem svaraði eins og einum tíunda hluta af þessum efnahagsráðstöfunum, til þess að búið hefði verið að boða til allsherjarverkfalls innan sólarhrings frá gildistöku laganna. Reynir nú á vinsældir De Gaulles og traust þjóðarinnar til félaga hans, því undir þróun verðlags- og kaup- gjaldsmála á næstu mánuðum er komið, ekki aðeins, hvort tilraun Pinays til viðreisnar frönsk- um fjármálum heppnast, heldur verður jafn- framt skorið úr um örlög De Gaulles og ríkis- stjórnar hans. Frakkar hafa samþykkt stefnu De GauIIes, og nú verða þeir að greiða fyrir hana, en vilja þeir innleysa víxilinn? Verðlag mun hækka í Frakklandi um 3—4 stig vegna þess að hætt er að greiða vísitöluna niður, og aðrar verðhækk- anir geta einhverjar orðið, enda þótt frjáls inn- flutningur eigi með aukinni samkeppni að hamla þar í móti. Hins vegar má verðlag ekki hækka meir en sem nemur 8% í heild, ef tilraunin á að takast. Mikið veltur því á, að verklýðsfélögin hrindi ekki af stað nýjum reipdrætti verðlags og kaupgjalds. Þá er og áríðandi, að niðurfærslan gangi ekki heklur svo langt, að hjól verðhjöðn- unar og samdráttar fari að snúast svo hratt, að um of dragi úr framkvæmdum og af hljótist al- varlegt atvinnuleysi. Heimspekingurinn Salvador de Madariaga hefur sagt: „Sönn frjálslyndisstefna ein getur vísað veginn, sem liggur milli hinnar rauðu eyði- merkur og hinna svörtu frumskóga." Frakkar hafa valið leið hinnar frjálslyndu stefnu í efna- hagsmálum. Ollum unnendum frelsis er því mik- ið í mun, að tilraun þeirra megi takast, því að ef frjálslynda efnahagsstefnan sýnir hæfni sína til bess að skapa þjóðimum öryggi og góð lífs- kjör, þá mun hún hafa meira aðdráttarafl fyrir enn óráðnar þjóðir og móta íreinur val þeirra á þjóðfélagsformi og hagkerfi, heldur en sósíal- istísk röksemdafærsla í formi langdrægra ílug- skeyta og tunglskota getur áorkað. Um það mun sagan hafa síðasta orðið. 20 F H J A L S V B U Z L U N

x

Frjáls verslun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.