Frjáls verslun


Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 36

Frjáls verslun - 01.04.1959, Blaðsíða 36
Tlaraldur Árnason, ráðunautur: SPi vnnu h zoad Grein þessi var samin sem úlvarpserindi og var ilutt í búnaðarþætti hinn 5. janúar sl. Höfundurinn varS góðiúslega við beiðni Frjólsrar Verzlunar um að ió aS birta hana. Margir halda því fram, að íslendingar séu gáf- aðri en allar aðrar þjóðir og duglegri til hvers konar vinnu. Ekki skal ég leggja hér neinn dóm á það, hvort Islendingar eru skynsamari eða duglegri en annarra þjóða menn. Hins vegar virðist skynsem- inni stundum vera misjafnlega bcitt og að sumir fari nokkuð sparlega með dugnaðinn. Undanfarin ár hafa hinar ýmsu atvinnustéttir liáð allmæðusamt kapphlaup við verðlagið. Menn hafa heimtað hærra kaup til að mæta hækkandi vöruverði, og til þess að ná sömu kjörum og ein- hver önnur stétt, eða helzt betri kjörum. Verðbólgan hefur verið skrúfuð upp af meira kappi en forsjá. Stundum virðast kröfur um sam- ræmingu kaup og kjarasamninga stafa meira af öfund en nauðsyn. Ofundin er sennilega nokkuð rík í okkur Islendingum, þó að hennar sé sjaldan get- ið, þegar hælzt er um vegna gáfna eða annarra kosta. Flestir eru vafalaust orðnir þreyttir á þessu ei- lífa kapphlaupi kaupgjalds og vöruverðs, að minnsta kosti er mikið talað um að stöðva verð- bólguna. Væri óskandi, að slíkt gæti tekizt án þess, að atvinnustéttirnar teldu nauðsyn á verkföllum. Flestir hafa komizt að raun um, að ekki verður eytt meira en því, sem aflast. Atvinnuvcgirnir greiða flestir í laun það, sem þeir þola og sumir meira. Margir halda því fram, að íslendingar séu mjög duglegir til allrar vinnu. Þó held ég að megi full- yrða, að atorkunni sé ekki alltaf bcitt scm skyldi, og ekki alltaf á réttan hátt. Viðurkennt mun það vera, að ekki verði komizt hjá einhverri kjararýrnun almennt, nema til komi aukin og bætt afköst við hvers konar vinnu í land- inu. Víða cr unnið mjög vel en á mjög fáum stöðum svo vel, að ekki sé hægt að bæta þar um, annað hvort að auka afköstin eða vinnugæðin, nema hvort tveggja sé. Fólki er það oft ekki ljóst, að með því að vinna vel fyrir vinnuveitandann, er það í raun og veru að leggja inn handa sjálfu scr fyrir framtíðina. Með því, að hagur vinnuveitandans batni, verða mögu- leikarnir betri á, að hann geti borgað meira kaup. Fæstir skilja þó þýðingu bættra vinnubragða Og aukinna afkasta ncma fá borgað jafnóðum fyrir það, sem þeir láta í té umfram venjulegar lág- markskröfur. Ákvæðisvinna tíðkast nú í æ fyllri mæli bæði hér og erlendis. Þegar ákvæðisvinna er unnin, er borgað eftir afköstum. Ýmist eru mæld og borguð vinnuafköst hvers einstaklings eða hcils vinnu- flokks. Menn fá goldið aðeins fyrir það, sem þeir láta í té og viiðist það réttlátt, enda mælist það vel fyrir hjá flestum, sem á annað borð eru frískir og sæmilegir vinnumenn. Fyrir nokkrum árum unnu saman við rafsuðu á Keflavíkurflugvelli tveir amerískir rafsuðumenn og nokkrir íslenzkir. Ameríkanarnir unnu í ákvæðis- vinnu og afköstuðu tvisvar til þrisvar sinnum meira en íslendingarnir, scm voru í venjulegri tímavinnu. Reynt var að fá íslendingana til að vinna betur og eftir nokkurt þóf gengust þeir inn á að reyna, enda áttu þeir að fá aukagreiðslu fyrir allt, sem þeir unnu umfram meðalafköst, og var þetta reiknað út á hverjum degi. Afköstin mcira en tvöfölduðust á einni viku. Fyrir nokkrum árum var tekin upp ákvæðis- vinna á skurðgröfum Vélasjóðs. Síðan hafa meðal- afköst á gröfu meira en tvöfaldazt, og þó hcfur aðstaða til skurðgraftar frekar versnað. Af þessum dæmum og fjölda mörgum öðrum, sem ég hirði ekki að skýra frá hér, er ljóst að vinnuafköst er hægt að auka gífurlega í flestum 36 PBJALS VERZLUN

x

Frjáls verslun

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls verslun
https://timarit.is/publication/282

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.