Morgunblaðið - 10.06.2001, Síða 4

FRÉTTIR
4 SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
ENGIN lög eða reglur banna fyrir-
tækjum að skoða tölvupóst og fylgjast
með tölvupósti starfsmanna sinna til
og frá fyrirtækinu. Persónuvernd í
Noregi hefur sett reglur þar sem
vinnuveitendum er óheimill aðgangur
að tölvupósti starfsmanna sinna án
samþykkis viðkomandi og taka regl-
urnar mið af bréfleyndarákvæðum
norsku hegningarlaganna. Þá verða
bresk fyrirtæki samkvæmt reglum
þar í landi að hafa lögmæta og rétt-
lætanlega viðskiptahagsmuni fyrir
því að fylgjast með tölvupósti starfs-
manna. Hér á landi hefur Persónu-
vernd ekki enn sett neinar slíkar regl-
ur.
Þetta kom fram erindi Gunnars
Sturlusonar hæstaréttarlögmanns
um persónuvernd í fjarskiptum, sem
haldið var á málþingi Lögmanna-
félags Íslands og Dómarafélags Ís-
lands um viðskipti og persónuvernd á
tölvuöld í fyrradag. Að sögn Gunnars
hefur það álitaefni æ oftar komið til
tals innan fyrirtækja hver réttarstað-
an sé varðandi meðferð
á tölvupósti sem er
sendur eða tekið við á
netföngum einstakra
starfsmanna fyrirtækja.
Í því sambandi hefur
mikið verið rætt um
hvort einhverjar tak-
markanir séu á aðgengi
fyrirtækja að efni tölvu-
pósts sem sendur er á
netföng starfsmanna
hjá fyrirtækinu.
Gunnar segir það
vera niðurstöðu sína að
fyrirtækjum sé heimilt
að skoða tölvupóst
starfsmanna að því
marki sem þeim er al-
mennt heimilt að skoða bréf sem
koma inn í fyrirtækið til starfsmanna
og eru stíluð á þá sem starfsmenn fyr-
irtækisins.
„Má líta til þess að verið er að
senda tölvupóstinn á netfang sem er í
eigu fyrirtækisins, enda bera mörg
netföng það með sér að vera fyrirtæk-
isins þar sem lénið er þess. Þess
vegna verða slík netföng tæplega álit-
in vera persónuleg netföng einstakra
starfsmanna.“
Stærri fyrirtæki
marki sér stefnu
Hins vegar segir Gunnar að líta
verði til þess að starfsmenn séu einn-
ig að fá send til sín ýmis
einkamál á þessi net-
föng og því hafi menn
deilt um heimild fyrir-
tækja til að skoða póst-
hólf starfsmanna. „Því
hefur verið hreyft að
ekki eigi að leyfa það
nema búið sé að opna
skeytið og ljóst að það
sé ekki persónulegt
skeyti. Ef hægt er að
sjá að skeytið er per-
sónulegs eðlis eigi fyr-
irtæki ekki að skoða
það. Þetta eru tak-
markanir sem menn
hafa verið að velta fyrir
sér.“
Þá segir Gunnar að skipt geti máli
hvort starfsmaður sé búinn að opna
tölvupóstinn sjálfur þegar vinnuveit-
andi skoðar hann, eða ekki. Sökum
þess að ekki nýtur við sérstakra
reglna um þessi mál telur Gunnar
nauðsynlegt fyrir stærri fyrirtæki að
marka sér ákveðna stefnu um með-
ferð tölvupósts sem fer um kerfi fyr-
irtækja. Þá sé jafnframt nauðsynlegt
að kynna starfsmönnum efni stefn-
unnar og þeirra reglna sem kunna að
verða settar.
„Í slíkum reglum mætti kveða á um
takmarkanir á heimildum starfs-
manna til að nota netföng fyrirtæk-
isins og kveða á um þann aðgang sem
fyrirtækið áskilur sér til að hafa að
tölvupósti sem sendur er til og frá ein-
stökum netföngum.“
Gunnar sagði að samkvæmt upp-
lýsingum frá Persónuvernd hefði
stofnunin ekki tekið slík mál til úr-
skurðar, enn sem komið er, og er
þetta því nokkuð ómótað svið hér á
landi. Persónuvernd í Noregi hefur
sett reglur sem banna fyrirtækjum
aðgang að tölvupósti starfsmanna á
grundvelli ákvæða um bréfaleynd í
145. grein norsku hegningarlaganna.
Hér á landi hefur Persónuvernd
lýst því að eftirlit með tölvupósti feli í
sér rafræna vöktun í skilningi laga og
þurfi að uppfylla ákvæði 7. gr. laga nr.
77/2000, og starfsmönnum þurfi jafn-
framt að vera kunnugt um vöktunina.
Nærri 80% bandarískra
fyrirtækja fylgjast með
Í erindi sínu sagði Gunnar að í ný-
legri könnun „American Manage-
ment Association“ kæmi fram að
næstum 80% af stærri bandarískum
fyrirtækjum fylgdust með starfs-
mönnum sínum með því að skoða
tölvupóst, Netnotkun, símnotkun eða
með myndbandsupptökum á vinnu-
stað. Netnotkun var skoðuð í 63% til-
fella, 47% fyrirtækja geyma og skoða
tölvupóst og u.þ.b. 40% þeirra loka
fyrir aðgang að ólöglegum eða ósið-
legum vefsíðum. Þá hafa 27% fyrir-
tækjanna rekið starfsmenn fyrir mis-
notkun á tölvupósti eða nettengingu á
vinnustað og allt að 65% beitt agavið-
urlögum.
Þessi niðurstaða er talsvert ólík
niðurstöðum samskonar könnunar í
Bretlandi. Þar kemur fram að 20%
fyrirtækja fylgjast mánaðarlega með
tölvupósti og 10% þeirra kanna hann
daglega. Hins vegar hafa 80% fyrir-
tækjanna sett sér reglur um notkun
tölvupósts og nettenginga og algeng-
asta orsök brottreksturs vegna brota
á þessum reglum er vistun á klámi á
tölvukerfum fyrirtækja. Samkvæmt
breskum reglum verða fyrirtæki að
hafa lögmæta og réttlætanlega við-
skiptahagsmuni fyrir því að fylgjast
með tölvupósti starfsmanna og verða
fyrirtækin að gera sitt besta til að
upplýsa þá sem nota kerfin um að
fylgst sé með notkun þeirra.
Umræða að aukast um réttarstöðu varðandi meðferð tölvupósts
Fyrirtækjum ekki bannað að
skoða tölvupóst starfsmanna
Gunnar
Sturluson
Morgunblaðið/Jim Smart
Margir fylgdust af athygli með erindum á málþingi Lögmannafélagsins
og Dómarafélagins í Hótel Valhöll á Þingvöllum.
EYJAMENN fengu heldur betur
skemmtilega og óvenjulega heim-
sókn á hvítasunnudag en þá flat-
magaði þessi mannelski selur á flot-
bryggju við Skansinn í
Vestmannaeyjum og lét sér fátt um
finnast þótt mannfólkið flykktist að
til að berja hann augum. Erlingur
Hauksson sjávarlíffræðingur telur
að um 2–3 ára blöðruselsbrimil sé
að ræða en brimlar fara oft á flakk
þegar þeir eru ungir til að skoða
heiminn og kynnast lífsins lysti-
semdum. Selurinn hefur stokkið
upp á flotbryggjuna, sem er í um 50
cm hæð frá yfirborði sjávar, og seg-
ir Erlingur að blöðruselurinn eigi
ekki í neinum vandræðum með að
stökkva svo hátt og getur hann
stokkið upp á talsvert háa ísjaka að
hans sögn. Hann virðist hafa verið
sérlega mannelskur þessi selur, eða
kannski bara forvitinn um mannlífið
í Eyjum því hann lá dágóða stund á
flotbryggjunni og virti fyrir sér
fólkið. Erlingur segir að blöðruselir
séu ekki sérlega mannelskir, hann
telur að hann hafi verið að hvíla lúin
bein eftir langt sund því ekki virðist
hann vera særður. Eftirlætisfæða
blöðruselsins er karfi og þorskur og
segir Erlingur að hann sé sér-
staklega kræfur í að ræna fiskum úr
netum, en þá bíta þeir fiskinn á
kviðinn og sjúga úr honum lifrina.
Brimill í
heimsreisu
Brimillinn forvitni var íbygginn á svip þar sem hann
lá á flotbryggjunni í makindum sínum.
Selurinn hvæsti þó ef mannfólkið nálgaðist hann um
of að hans mati, án þess að vera ógnandi um of.
Morgunblaðið/Sigurgeir
Fjöldi fólks safnaðist saman á Skansinum á hvítasunnudag til að skoða gestinn og horfði blöðruselurinn af svip-
uðum ef ekki jafnmiklum áhuga á mannfólkið og það á hann.
TVEIR piltar, 15 og 16 ára, slösuð-
ust í bílveltu í Dýrafirði upp úr
klukkan sjö á laugardagsmorgun og
voru fluttir á Fjórðungssjúkrahúsið
á Ísafirði. Annar er með höfuðáverka
en hinn reyndist minna slasaður.
Ekki er vitað hvað olli slysinu sem
varð á veginum niður af Gemlufalls-
heiði en að sögn lögreglunnar á Ísa-
firði er ökumaðurinn grunaður um
ölvun. Bíllinn var tekinn ófrjálsri
hendi á Ísafirði.
Piltarnir, sem eru 15 og 16 ára
Hafnfirðingar, voru tveir í bílnum og
hvorugur kominn á bílprófsaldur.
Réttindalaus
ökumaður
velti bíl
TIL átaka kom í Lækjargötu í
Reykjavík er tveir menn réðust á
aðra tvo og rotuðu annan og nef-
brutu hinn upp úr klukkan þrjú að-
faranótt laugardags. Hinir slösuðu
voru báðir fluttir á slysadeild Land-
spítala – háskólasjúkrahúss í Foss-
vogi. Árásarmennirnir náðust
skömmu síðar. Að sögn lögreglunnar
í Reykjavík var töluverður fólks-
fjöldi í miðbænum aðfaranótt laug-
ardags og nokkur erill hjá lögreglu.
Tveir slasaðir
eftir átök í
Lækjargötu
LÖGREGLAN hafði afskipti af fjór-
um sautján ára drengjum í Kollafirði
aðfaranótt laugardags þar sem þeir
höfðu kveikt í númeralausum bíl eins
þeirra. Ekki vildi betur til en svo að á
leið þessara sömu pilta frá logandi
bílflakinu veltu þeir bílnum sem þeir
voru á og er hann talinn ónýtur. Ekki
er talið að um ölvunarakstur hafi
verið að ræða. Enginn meiddist í
veltunni og héldu piltarnir til síns
heima eftir tiltal lögreglu.
Kveiktu í ein-
um bíl og
veltu öðrum
ÖLVUÐ kona var staðin að verki við
að brjótast inn í tvo bíla og stela í
austurbæ Reykjavíkur aðfaranótt
laugardags. Lögreglan kom á stað-
inn og varð konan mjög æst er hún
var handtekin og beit lögreglumann
til blóðs í upphandlegg í gegnum
úlpu. Konan gisti fangageymslur
lögreglunnar og var látin sofa úr sér
áður en skýrsla var tekin af henni.
Að sögn lögreglunnar í Reykjavík
bíður konunnar kæra fyrir líkams-
árás.
Ölvuð kona beit
lögreglumann
♦ ♦ ♦
♦ ♦ ♦
♦ ♦ ♦