Morgunblaðið - 10.06.2001, Blaðsíða 23

myrkri og svo hófst biðin við bauj-
una, svokölluð baujuvakt. Einar
vélarmaður stóð vaktina og lónaði í
kringum baujuna, hinir fóru fram í
lúkar að fá sér bita.
„Þegar búið var að leggja gerð-
ist svolítið sem manni þótti seinna
skrýtið. Jón skipstjóri fer upp í
lúkarskappann og kallar afturí: Er
ekki allt í lagi? Einar svaraði því
játandi,“ segir Pétur. Skipverjar
voru með skrínukost og hituðu sér
kaffi í lúkarnum. Meðan skipverjar
mötuðust stendur Jón aftur upp og
kallar í Einar hvort hann sé alveg
viss um að ekkert sé að. Einar
fullvissaði hann um að svo væri
ekki. „Í þriðja skiptið lagði Jón frá
sér skrínuna og fer upp. Það er
farið að birta og þá erum við að
dóla að líkinu,“ segir Pétur. Dáni
maðurinn var í bjarghring um sig
miðjan, í einkennisjakka og með
prjónahúfu á höfðinu. Sokkarnir
voru í jakkavasanum. „Hann hefur
ekki haft meiri tíma til að klæða
sig. Það hefur ekki verið neinn
tími,“ sagði Pétur.
Sá líkið gegnum skipshliðina
Einar Pétur Elíasson segist
aldrei gleyma þessu atviki. „Ég
var við stýrið og allt í einu kemur
Jón öskuvaðandi upp úr lúkarnum
og segir: Hvað er þetta maður,
sérðu ekki það sem er fyrir fram-
an bátinn? Ég varð hvumsa og sá
líkið þegar hann var búinn að
benda mér á það.“ Einar segir að
Jón hafi verið svolítið dulrænn og
setið þeim megin sem líkið kom að
skipshliðinni. Hann hafi hreinlega
séð líkið í gegnum skipshliðina,
eða fundið svo sterklega fyrir því.
Jón tók síðan við stýrinu og lagði
bátnum að líkinu.
Pétur sagði að það hafi gengið
ágætlega að ná líkinu um borð.
Það var lagt til framundir kapp-
anum að framanverðu og breitt yf-
ir það. Þegar búið var að bjarga
líkinu sagði Bjarni háseti að nú
grunaði hann að sig hafi dreymt
fyrir líkfundinum um nóttina. Pét-
ur man vel frásögn Bjarna heitins.
„Hann dreymdi að hann væri að
fara út hlíðina í Önundarfirði og
vera kominn út fyrir Kálfeyri. Þar
eru erfiðir klettar og gil, kallað
Hvannakrar. Þá hittir hann mann
sem hann þekkir ekki. Ókunni
maðurinn er með frakka undir
hendinni og segir við Bjarna: Má
ég ekki vera með þér heim af því
ég rata ekki. Í sömu svipan vakn-
aði Bjarni við að það var bankað í
gluggann og hann ræstur til sjós.“
Hræddur við hreyfinguna
Nú var fari að draga og hlutverk
Péturs var að leggja línuna niður í
balann. Hann sat rétt við fætur
líksins. „Ég var skíthræddur, ekki
meiri bógur en það, enda bara
stráklingur. Báturinn ruggaði og
þá hreyfðust fæturnir á líkinu.
Mér kom ýmislegt í hug.“ Það var
lokið við að draga og komið að á
hefðbundnum tíma undir kvöld-
mat.
Ingvar Magnússon, bróðir Pét-
urs og fóstursonur Jóns Péturs-
sonar skipstjóra, segist hafa verið
átta ára þegar þetta gerðist og
muna vel þegar komið var með lík
norska sjómannsins í land. Hann
segir að það hafi verið borið á
handbörum upp bryggjuna og í
óupphitað pakkhús. Jón skipstjóri
hafi lagt á það áherslu að líkið yrði
jarðað og legstaður þess helgaður
minningu óþekkta sjómannsins.
Þetta hafi hafst í gegn, þrátt fyrir
mótbárur breska setuliðsins á
staðnum.
Jarðað með viðhöfn
Jarðarförin fór síðan fram þann
17. apríl. Að sögn Einars P. Elías-
sonar fylgdi öll áhöfnin á Ingólfi
Arnarsyni norska sjómanninum til
grafar. Sr. Jón Ólafsson skrifaði
eftirfarandi í kirkjubók Holts-
prestakalls þegar hann jarðsetti
óþekkta sjómanninn:
,,Norska skipið Fanefjell ljet úr
höfn á Bíldudal að kvöldi þess 9.
apríl á leið til Ísafjarðar. Skipið
kom aldrei fram. Talið er að það
muni hafa farist á tundurdufli á
siglingaleið út af Önundarfirði að-
faranótt 10. apríl með allri áhöfn.
Vjelbáturinn Ingólfur Arnarson
frá Flateyri var í fiskiróðri 11.
apríl og fann þá lík þetta á reki í
bjarghring. Sáust á hringnum þrír
fyrstu stafirnir í nafni ofannefnds
skips. Líkið var óskaddað og var
jarðsett á Flateyri að viðstöddu
fjölmenni. Kistan var skreytt lif-
andi blómum og sveipuð norskum
fána, en kirkjan sjálf fagurlega
skreytt. Af einkennisbúningi mátti
ráða að maðurinn hefði verið stýri-
maður.“
af Hans Hylen á norsku. Þar var og
sagt frá gröf óþekkta sjómannsins.
„Það vakti áhuga minn að sjá
ljóðið í blaði sjómannatrúboðsins.
Það fórust 13 sjómenn frá Herøy í
síðari heimsstyrjöldinni. Við kirkj-
una, sem brann fyrir tveimur árum,
stendur minnisvarði með nöfnum
þeirra. Þar er lagður krans á
þjóðhátíðardaginn þann 17. maí. Ég
hef einnig farið þangað með blóm á
afmælisdegi Peters bróður míns 29.
apríl hvert ár,“ sagði Nora.
Ljóðið varð kveikjan að því að
Lars Helge, sonur Nóru, hafði
samband við séra Stínu Gísladóttur
sóknarprest á Flateyri. Hún sagði
þeim af minningarathöfninni á sjó-
mannadegi. Nora er nú komin til
Íslands, ásamt tveimur barna sinna
til að heiðra minningu bróður,
frænda og annarra norskra sjó-
manna sem gist hafa hina votu gröf.
bróður
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 23
Kvæði þetta er ort um óþekkta
sjómanninn í Flateyrarkirkju-
garði. Hvern sjómannadag er
lagður sveigur á leiðið, ræða
flutt og sálmur sunginn.
Hjá bláfjöllum Noregs byggðar
þinn barnsfótur spor sín sté
hin fyrstu, en ljósgeislar lýstu
lands þíns og feðra vé,
þar skartaði í skrúðgrænum hlíð-
um
skógarins flosgræna traf,
en annesin örmum vafði
hið ólgandi, seiðþrungna haf.
Þú lékst þína bernskuleiki
og lundin var ör og heit,
í birtu bláheiðra daga
barnið skóm sínum sleit,
en of þröng áður en varði
var orðin þín feðra slóð,
þú fannst í æðum þér ólga
æskunnar norræna blóð.
Svo kvaddirðu fold þinna feðra,
fjöll þín og akurrein.
Í grasi við götuna heima
glitraði smáperla ein,
það mun víst ei miklu skipta
hvort morgundöggin það var
eða hafði máske hún mamma
misst eina tárperlu þar.
Og útlagi varstu orðinn
frá ættar og feðra byggð
því fjarri frá heimahögum
við hafið þú bast þína tryggð.
Líf þitt, starf þitt og leikur
var lifað og unnið þar.
Hjá bláfjöllum Noregs er beðið
þess barns, sem að eitt sinn var.
En bein þín fékk eigi borið
við barm sinn þín ættarfold.
Undir grænu, grasþöktu leiði
þig geymir hin íslenska mold.
Þitt landnám var lítið að vöxtum
en landnemi ertu þó,
og bljúgir við höfuð vor beygjum.
Bróðir vor, sofðu í ró.
Hjörtur Hjálmarsson.
Óþekkti
sjómaðurinn Langt út í lönd - á verði Evrópuferðar!
Austurstræti 17, 4. hæð, 101 Reykjavík, sími 562 0400, fax 562 6564,
netfang: prima@heimsklubbur.is, heimasíða: http://www.heimsklubbur.is
Rió - Buenos Aires - Iguazu
14.-25. nóv.
Langbestu kjör - nýjar breiðþotur - BA/Varig -
gott sætarými - veitingar - beint flug frá
LON/FRA. Frábærar undirtektir - fyrsta útspil.
Hvar býðst þér slíkt tækifæri?
Útnefnd í alþjóðasamtökin
EXCELLENCE IN TRAVEL
NETWORK
fyrir frábærar ferðir
Suður-Ameríka
-Uppselt!
Einstök kjör gilda áfram!
Höfum fengið 50 viðbótarsæti á sérkjörum, en
staðfesting verður að berast fyrir 3. júlí!
11 daga ferð frá aðeins
kr.149.900.+flugvsk. (gengi 9. maí).
FÁIÐ NÁNARI FERÐALÝSINGU Á SKRIFST.
PÖNTUNARSÍMI: 56 20 400
- toppur tilverunnar!