Morgunblaðið - 10.06.2001, Síða 30

30 SUNNUDAGUR 10. JÚNÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
MINNINGAR úrMenntaskóla verðaekki aðgreindar fráöðrum minningumþessara ára –
menntaskólaárin stóðu vetur, sumar,
vor og haust, á þessu skeiði þar sem
hópurinn allur bjó við tifandi horm-
ónasprengjur. Þvílíkt samfélag! Lík-
amar og sálir í endurmótun, lirfur og
púpur hvert sem litið er. Gerjun, um-
brot, ójafnvægi, sköpun, gleði, vanlíð-
an, eftirvænting og ótti, – allt í einni
bendu. Því nú er hún að gerast, um-
breytingin. Fyrir flesta er skólinn
nánast afmarkaður heimur á þessum
árum, ríki í ríkinu, öxullinn sem allt
snýst um í leik og námi. Mér leið
miklu betur í MR en í öðrum skólum
fram að því. Mér líkaði andinn, fjöl-
breytnin, tilfinningin um þá sem ver-
ið höfðu þarna áður, rykið, stemning-
in – ég eignaðist frábæran vinahóp og
það var gaman. Félagslífið var auð-
vitað aðalatriðið, kennararnir og
stundataflan voru nauðsynlegur
rammi fyrir hina raunverulegu drif-
fjöður: samskiptin við hina krakkana.
Innan tíma og utan.
Í þriðja bekk var maður eftir há-
degið, neonljós í grænni stofu G, næst
við skrifstofu rektors, regn á glugg-
um og ljósin í Lækjargötunni spegl-
uðust í myrkrinu löngu áður en skóla-
deginum lauk og við örkuðum útá
Kalkofnsveg að ná í Klepp hraðferð13
um sjöleytið á kvöldin. Ég man ekk-
ert eftir morgnum þennan vetur.
Maður hlýtur að hafa reynt að læra
heima á morgnana, en endurminn-
ingin um það er minna en óljós. Í frí-
mínútum var hlaupið niður á Skalla í
kók og prins póló, eða hálfan skammt
af frönskum. Einar Magg var rektor,
Jóhannes Björnsson, Nonni Thor og
Pétur Gunnars í 5. bekk og eitthvað
óendanlega hátíðlegt og fjarlægt lið í
6.bekk, – hverjir hafa það verið? Ólöf
frænka mín Ben kenndi okkur
dönsku, ströng og þéraði mann held-
ur fjarlæg, þar til daginn sem raf-
magnið fór og frá kennaraborðinu
heyrðist í myrkrinu: „Svona nú stúlk-
ur, það er óþarfi af yður að skrækja,
hér er enginn karlmaður til að ganga
í augun á“. Þar með innsiglaði hún
bandalag þvert á kynslóðabilið.
Jón Gúmm var auðvitað aðalkenn-
arinn í 3.bekk – frægur fyrir kröfu-
hörku og miskunnarleysi í íslensku-
kennslunni, þrælaði kynslóð eftir
kynslóð aftur á bak og áfram með Ið-
unni sem kynti arininn, þótt Þráinn
klifi þrítugan hamarinn (á no time) og
einblíndi upp í heiðskíran himininn.
Jón var átoritet, það gustaði af hon-
um, hljómmikil rödd, fallegt mál, vald
á viðfangsefninu og umhverfinu. Þeg-
ar hann svipti upp hurðinni og skellti
kladdanum á kennaraborðið hrökk
bekkurinn í gír. Það var ekki hægt að
vera annars hugar nálægt honum. Ég
var heilluð. Þremur árum síðar lenti
okkur saman, þegar helminginn af
V-A vantaði í upphafi tíma og hann
skammaði þær sem voru mættar og
rauk svo út. Við Mjöll Snæs vorum
sendar að vörmu spori með skriflega
afsökunarbeiðni niður á kennarastofu
þar sem bekkurinn harmaði að hafa
mætt og hét að láta það ekki henda
aftur. Jón tók okkur á orðinu og hætti
að kenna okkur, – á versta tíma rétt
fyrir próf og góð ráð dýr. Þetta end-
aði með boðuðum sáttafundi hjá rekt-
or þar sem við Jón rukum út á gang
til skiptis, en Mjöll og Einar Magg
reyndu að bera klæði á
vopnin. Á endanum
tókst þeim að innsigla
sættir þessara varga og
eftir það komst ekki
hnífurinn á milli okkar
Jóns og honum var
skemmt þegar ég dró
skapgerð Þórs á munn-
legu prófi í goðafræði.
Már stærðfræði-
kennari var allt önnur
manngerð. Fölur með
hrafnsvart hár, í
hnepptri grænni peysu
og inniskóm kom hann
þegjandi inn í bekkinn
hlaðinn gríðarstórum
þríhyrningi og öðrum
hjálpartækjum flatarmálsfræðinnar.
Ég er núna fyrst, meira 30 árum síð-
ar, að átta mig á námsefninu. Má
leiddist að kenna okkur og hver getur
láð honum það? Friðfinni Ólafs fannst
við ekki sérlega skemmtilegar heldur
eða gæfulegar sem verðandi bókhald-
arar, enda held ég að engin okkar hafi
lagt þá listgrein fyrir sig. Hvað var
hann Friðfinnur að gera þarna? Álíka
fáránleg sóun og að láta Sverri Krist-
jánsson kenna sögu í landsprófi í
Vonarstræti veturinn áður, – og að
hugsa sér að Jóhann Briem skyldi
kenna okkur teikningu þar! Sagði fátt
blessaður maðurinn en gat þó ekki
leynt vanþóknun sinni þegar einhver
teiknaði rauðan fisk í rauðum sjó.
Sá sem virtist geta afborið að
kenna okkur í 3. bekk var Óskar Mar-
íusson efnafræðingur. Hann hafði lag
á að gera námsefnið skemmtilegt,
vann í áföngum, plægði fyrst, sáði
svo, og var alltaf kurteis og jákvæður.
Kristinn Kristmunds kenndi okkur
íslenskar bókmenntir og lék upp við
töflu allar persónur og atburði Hrafn-
kelssögu Freysgoða með óþreytandi
tilþrifum, einn og vanmetinn. Bless-
aðir mennirnir.
Í þriðja bekk var maður rétt að
átta sig á skólalífinu, – og oft tilviljun
að merkisatburðir fóru ekki fram hjá
manni, því eldri bekking-
ar umgengust yfirleitt
ekki busa, hvað þá að þeir
legðu sig niður við að
uppfræða okkur um lyk-
ilatriði. Ég man ekki eftir
áttadagsgleði þennan
vetur, – en þeim mun bet-
ur eftir Þórarni Eldjárni
og Pétri Gunnars leik-
andi á móti sjálfum sér í
einhverjum af tvíburam-
isskilningum Shakespea-
res í Herranótt.
IV. bekkur – allt öðru-
vísi. Þá var búið að skipta
okkur í mála- og stærð-
fræðideild, margar góðar
bekkjarsystur því farnar
annað og nú hétum við A bekkurinn.
Bjuggum undir súð í Þrúðvangi, í eig-
in heimi nema hvað strákarnir í D-
bekknum voru hinum megin við
ganginn. Minnisstæðastur er mér
Gulli Briem, eldri en hinir enda kom-
inn úr Versló, frábær teiknari og fór
eigin leiðir, sem seinna gerðu hann að
prófessor í Ameríku og heimsátorí-
teti í calligrafíu. Bodil Sand kenndi
okkur dönsku, lítil og mjó eins og
stelpustrá, rám og hrjúf úr kröppum
dansi, keðjureykti. Karakter og okk-
ur þótti vænt um hana þótt hún væri
ekki alltaf í góðu skapi. Öðlingurinn
Reynir Bjarnason frá Bjarnarhöfn,
fágætlega víðsýnn og opinn, kenndi
okkur líffræði eins og vinur. Öllum
harmdauði langt fyrir aldur fram
nokkrum árum síðar. Magnús Guð-
mundsson góði, svolítið viðkvæmur í
íslenskunni og Kjartan Gísla afar ró-
legur þýskukennari. Kenndi Sigur-
karl okkur stærðfræðina þennan vet-
ur? Hlýtur að vera. Hann vildi vita
hverjir foreldrar okkar væru, helst
afar og ömmur, til að geta hengt
hvert andlit á þekktan snaga gamalla
nemenda. Stundum kallaði hann mig
Pétur. Yndislegur aðvitað, og
ógleymanlega mynd á ég af þeim
Bolla Thor á leið út eftir ganginum í
kaffihléi eftir munnleg próf í Casa
legur og frjór hópur. Endurminning-
arnar um hann ekki allar prenthæfar.
Í fjórða bekk kynntist ég líka
Herranótt innan frá og var með upp
frá því. Að vanda var verið að setja
upp mjög óspennandi verk, í þetta
sinn Betlaraóperuna, sem hefur unn-
ið sér það eitt til höfuðlausnar að vera
undanfari Túskildingsóperu Brechts
– og svo er töluvert af mátulega
stórum hlutverkum til að margir fái
notið sín. Hlýtur að hafa verið valin
þess vegna. Þarf frekari vitnanna við
um að 68-byltingin hafi ekki átt upp-
haf sitt í MR? Næsta vetur var það
Bubbi kóngur með tilheyrandi afleið-
ingum, en í VI. bekk var Lysistrata
loks sett á fjalirnar, enda meðvitaði
71-árgangurinn með opna og lýðræð-
islega leiknefnd í forsvari.
Það var merkilegur munur milli ár-
ganga á þessum tíma. Margir hafa
viljað kenna sig við 68 og þeim fer
fjölgandi sem halda sig hafa verið af
þeirri kynslóð. Ég varð ekki vör við
hugsjónaeld 68 tíðarandans í mínum
árgangi eða þeim sem á undan fóru, –
en árgangurinn á eftir var yfirkominn
af samfélagslegri ábyrgð. Það var
engu líkara en á hann hafi verið lögð
sú skylda að endurskoða ríkjandi
gildismat vestrænna samfélaga og
hann tók skyldur sínar mjög alvar-
lega. Dagskipanin hljóðaði uppá vald-
dreifingu og afneitun neysluhyggju í
hvaða mynd sem hún birtist. Það er
þó skárra að lenda í þessum tíðar-
anda en aumingja unglingarnir
nokkrum árum seinna sem neyddust
til að þræða sikkrisnælur í gegnum
nasirnar á sér og brynja sig ísgödd-
um innra sem ytra. Það skaðar engan
að staga í gamalt plagg og sá allt-
umfaðmandi kærleikur og tillitssemi
sem þarna ríkti var ágætis veganesti.
Valddreifingarboðið varð driffjöð-
ur nýrra strauma í skólanum, ég
nefni furðufyrirbærið Samstarfs-
nefnd nemenda og kennara, þar sem
við Stína Magg áttum sæti undir yf-
irskini lýðræðislegrar samvinnu
þessara ósættanlegu hagsmunahópa
Leikendur í Lýsiströtu 1970. Fyrir miðju er Ragnheiður Steindórsdóttir, sem fór með titilhlutverkið, en í kringum hana eru, frá vinstri: Lovísa Kristjánsdóttir
(Kaloníka), Margrét Árnadóttir, Halldór Thorddsen (Mýrrina), Snædís Gunnlaugsdóttir, Bergþóra Jónsdóttir, Ingibjörg Einarsdóttir, Þóra Árnadóttir og Guðrún
Pétursdóttir (Lampídó).
Minningar úr Mennta-
skólanum í Reykjavík
Guðrún Pétursdóttir
Eftirfarandi þáttur
Guðrúnar Pétursdóttur,
stúdents úr MR 1970,
er einn af fjölmörgum
þáttum í óútkominni
bók, Minningar úr Mennta-
skólanum í Reykjavík.
Þegar hann svipti
upp hurðinni og
skellti kladdanum á
kennaraborðið hrökk
bekkurinn í gír
Nova, nákvæmlega eins að sjá aft-
anfrá, meira að segja samstæðir
illskutoppar.
Annars finnst mér þessi vetur hafa
verið fölgrænn eins og veggirnir í
stofunni, átakalítill. Þennan vetur
eignaðist ég vini í árganginum á eftir,
í gegnum Dóru Thor sálufélaga og
vinkonu. Þar var rosalega skemmti-
legur hópur sem náði vel saman og
stofnaði Listunnendafélag III-B, í
anda upplýsingastefnunnar. Merki
félagsins er enn til í nokkrum fágæt-
um eintökum, lúnar þvottaklemmur
úr tré, illa fengnar, sem nafn félags-
ins var vandvirknilega skrifað á. Svei
mér ef Listunnendafélagið gerði
nokkurn tíman nokkuð, – nema að
setja upp frumsamið leikrit í kjallar-
anum á Casa Nova. Það var reyndar
ágætlega framúrstefnulegt verk þar
sem margir óskyldir dialógar áttu sér
stað samtímis. Eina setning Dóra
Stef í rykfrakka var „einn pakka af
píputóbaki“, Lovísa Fjeldsted var af-
greiðslukonan sem ekki heyrði, Dóra
var negld upp á snúru og æpti mónó-
log austan úr Suðursveit og Inga Ein-
ars var könguló sem endaði með að
skjóta einhvern, og einhvers staðar
voru Þóra Árna og Stína Magg líka...
ég man ekki hvar.
Kjarninn í vinahópnum var Haga-
skólaliðið, krakkar sem enn búa í
sömu skúffu í kollinum á manni, þótt
þeir hafi síðan flotið í ólíkum farveg-
um. Listunnendafélagið fullt af stelp-
um plús Árna Pétri og svo
gesturguðmundswillyandrewshjölli-
kvaranpallibieringóliklemmragna-
haraldstótasiggaviðarvíkingsgeir-
haarde hvar á að stoppa? Skemmti-