Morgunblaðið - 21.02.2003, Síða 26

ÞAÐ SKEMMTILEGASTAvið þessa sýningu er auð-vitað að um frumsköpuner að ræða í öllum verk-
unum – þau eru samin sérstaklega
fyrir dansflokkinn og eru ákaflega
ólík innbyrðis,“ segir Katrín Hall,
listdansstjóri Íslenska dansflokks-
ins, sem frumsýnir í kvöld á stóra
sviði Borgarleikhússins sýningu
undir heitinu Lát hjartað ráða för.
Þrjú verk eru á efnisskránni, eitt
þeirra eftir Katrínu sjálfa, og taka
níu dansarar flokksins þátt í sýn-
ingunni. „Tvö verkanna eru samin
af mjög þekktum danshöfundum í
Evrópu, Itzik Galili og Ed Wubbe.
Itzik Galili starfaði með okkur í
fyrra líka þegar hann setti upp
verkið Með augum Nönu, sem fékk
mjög góðar viðtökur. Ed Wubbe
hefur verið hér oft áður, reglulegur
gestur í rauninni. Hann starfaði
hérna fyrst árið 1986 og aftur 1998.
Þetta er sjötta verkið sem Íslenski
dansflokkurinn setur upp eftir
hann og önnur frumsköpunin.“
Með frelsið að leiðarljósi
Stingray er heiti verks Katrínar
sem frumsýnt er í kvöld og lætur
heitið næsta framandi í eyrum.
„Stingray kemur úr tónlistinni, eins
og oft á tíðum með mín verk – það
er heiti eins laganna sem tónlist
verksins byggist á. Stingray er nafn
á fisktegund, ég ákvað að halda
mig bara við enska heitið, sem er
afar fallegt orð og alþjóðlegt. Í
rauninni finnst mér ekki að titlar
eigi eða þurfi að gefa algerlega upp
um hvað verkin fjalla.“
En um hvað fjallar verkið þá?
„Mér þykir skemmtilegt ef verkið
er svolítið órætt og hver áhorfandi
upplifi það á sinn hátt, þó svo að ég
hafi að sjálfsögðu alltaf eitthvað
sérstakt í huga þegar ég er að
semja, einhverja tjáningu eða til-
finningu sem ég vil segja með verk-
inu. Ég vil gefa áhorfendum það
eftir að finna út fyrir sig um hvað
verkið er, því oft er maður að fjalla
um svo margt, ekki bara eitthvað
eitt ákveðið. Tilvitnunin sem ég hef
notað um verkið er stutt og laggóð:
„Með frelsið að leiðarljósi“. Ég er
að hugsa um frelsi í þessu verki,
hvað það sé og hvort það sé nauð-
synlegt. Einstaklinginn andspænis
sínum löngunum og þrám, og þrána
eftir frelsi. Þetta gæti þess vegna
verið ferðalag um huga einnar
manneskju.“
Katrín segir dansverk nú til dags
oft vera eins óhlutbundin og hún
lýsir hér, fremur sé lögð áhersla á
að tjá tilfinningar eða aðstæður en
að segja ákveðna sögu. „En það fer
auðvitað eftir danshöfundum. Ed
Wubbe túlkar til dæmis ákveðið
ástand í sínu verki, eitthvað sem
hefur gerst á ákveðnum stað og er
óuppgert, kannski, og það skapar
andrúmsloftið í dansverkinu. Oftar
erum við danshöfundar að fást við
eitthvað slíkt. Það er svolítið af sem
áður var, þegar ævintýrin voru alls-
ráðandi. Nútímadansverk fjalla oft
um eitthvað sem allir eru að fást við
– tilfinningar, þarfir, langanir. Þau
eru miklu nær manneskjunni.“
Sjö dansarar flokksins dansa í
verki Katrínar, en hún samdi verk
sitt, líkt og Galili og Wubbe, með
þessa ákveðnu dansara Íslenska
dansflokksins í huga. Hún segir
dansarana hafa mikið að segja um
útkomu dansverks, þegar um slíka
frumsköpun er að ræða. „Það er
bæði skemmtilegt og gefandi, og
líka fyrir dansarann sjálfan, að ég
held. Þegar verkið er samið með
ákveðna dansara fyrir augum, er
það öðruvísi verk en ef maður sér
fyrir sér einhverja aðra, því þeir
eru einfaldlega öðruvísi dansarar.“
Katrín bætir við, að hver danshöf-
undur þrói þó með sér sinn per-
sónulega stíl, sem yfirleitt sé
greinilegt að sjá í gegn. „En dans-
ararnir útfæra stílinn líka með
manni. Og svo eru sumir danshöf-
undar auðvitað meiri áhrifavaldar
en aðrir.“
Stefnumót við sjálft sig
Tónlistina í Stingray hafa tveir
íslenskir tónlistarmenn, Daníel
Ágúst Haraldsson og Birgir Sig-
urðsson, frumsamið fyrir dans-
verkið. „Ég leitaði til þeirra vegna
þess að mér finnst tónlist þeirra
spennandi. Dansflokkurinn hefur
starfað með þeim áður, en þeir
sömdu tónlist að hluta við Diaghilev
sem við sýndum árið 2000, sem var
mjög vel heppnað. Þetta eru mjög
ljúfir og samvinnuþýðir menn, og
skapandi, þannig að mér fannst
gaman að geta leitað til þeirra.
Ferlið var langt og strangt, því við
köstuðum boltanum nokkuð oft á
milli. Oft var ég að semja við enga
tónlist, og fékk hana eftir á, og þá
þurftu þeir að laga tónlistina að því
sem ég var búin að semja – þetta
var óvenjulegt ferli og kannski erf-
iðara en það þarf að vera. En um
leið gefur það ef til vill eitthvað
annað inn í verkið.“
Þetta er ekki í fyrsta sinn sem
Katrín tekur þátt í slíku ferli, því
Skárr’en ekkert samdi tónlistina
við NPK, sem var fyrsta verkið sem
hún samdi fyrir Íslenska dansflokk-
inn. „Ég þekki svona vinnu mjög vel
og virðist ekki kjósa að fara auð-
veldustu leiðina að hlutunum,“ seg-
ir hún og hlær við. „Þú veist, það er
svo auðvelt að finna sér fallega tón-
list og setja eitthvað við hana. Þetta
sem ég valdi er lengri leiðin.“ En
hver er kosturinn við þá aðferð?
„Mér finnst mikið atriði að hafa
frumsköpun á sem flestum stigum.
Íslenskt tónlistarlíf stendur í svo
miklum blóma og við eigum mikið
af flottu tónlistarfólki, sem gaman
er að eiga samstarf við. Íslenski
dansflokkurinn hefur á und-
anförnum árum leitað í auknum
mæli til fólks á því sviði sem okkur
finnst vera að skara framúr og gera
eftirtektarverða og skemmtilega
hluti. Að hluta til höfum við líka
gert það með það fyrir augum að
geta haft lifandi tónlist í sýningum
okkar – til dæmis spilaði Skárr’en
ekkert með á sviðinu á sínum tíma.
Það finnst mér mjög skemmtilegt,
en því varð því miður ekki við kom-
ið í þetta sinn.“
Þó að tónlistarmennirnir séu
ekki á sviðinu í Stingray, eru þar
búningar, leikmynd og lýsing nokk-
uð áberandi. Elín Edda Árnadóttir
hannaði búninga og leikmynd, en
lýsing var í höndum Lárusar
Björnssonar og Benedikts Axels-
sonar, og eiga þau jafnframt heið-
urinn að útliti verks Ed Wubbe.
„Verkið mitt er kannski leik-
hústengdara en það sem ég hef áð-
ur verið að gera. Ég nýti mér tækni
mun meira, í leikmynd, búningum
og lýsingu. Ásamt tónlistinni skap-
ar þetta saman ákveðna heild, sem
ég á engan veginn allan heiðurinn
af. Í raun er verkið einskonar
stefnumót við sjálft sig,“ segir
Katrín að lokum.
Symbiosis og Black Wrap
Verk ísraelska danshöfundarins
Itzik Galili ber heitið Symbiosis.
Dansarar í verkinu eru tveir, Katr-
ín Johnson, sem starfað hefur með
Íslenska dansflokknum undanfarin
ár, og Yaron Barami, landi Galili,
sem gekk til liðs við flokkinn nú í
janúar. Tónlistin í verkinu er úr
smiðju J.S. Bach en Galili hefur
sjálfur hannað búninga, lýsingu og
leikmynd. Þriðja verk sýning-
arinnar nefnist Black Wrap og er
eftir hollenska danshöfundinn Ed
Wubbe. Höfundur tónlistar er
bandaríska tónskáldið Alan
Strange og dansa allir dansarar
flokksins í verkinu.
Sýningar á Lát hjartað ráð för
verða átta talsins og er önnur sýn-
ing sunnudaginn 23. febrúar. Þær
hefjast að jafnaði kl. 20.
Nútímadansverk miklu
nær manneskjunni
Íslenski dansflokkurinn frumsýnir þrjú ný
dansverk í Borgarleikhúsinu í kvöld. Inga
María Leifsdóttir ræddi við listdanstjóra
flokksins og einn af danshöfundum, Katrínu
Hall, um nútímadansverk og framlag
hennar til efnisskrárinnar, Stingray.
Úr verkinu Black Wrap eftir hollenska danshöfundinn Ed Wubbe, sem
frumsýnt verður á sýningunni Lát hjartað ráða för í Borgarleikhúsinu.
Morgunblaðið/Jim Smart
„Ég er að hugsa um frelsi í þessu verki, hvað það sé og hvort það sé nauð-
synlegt. Einstaklinginn andspænis sínum löngunum og þrám, og þrána eft-
ir frelsi,“ segir Katrín Hall um Stingray.
ingamaria@mbl.is
LISTIR
26 FÖSTUDAGUR 21. FEBRÚAR 2003 MORGUNBLAÐIÐ
LEIKFÉLAG Mosfellssveitar
frumsýnir revíuna Það sem
enginn veit í Bæjarleikhúsinu
kl. 20 í kvöld, föstudagskvöld.
Hugmyndavinna fór fram í
hópvinnu í sumar en endanlegt
handrit samdi Birgir J. Sig-
urðsson sem jafnframt er leik-
stjóri. Söngtextar eru eftir
ýmsa höfunda við kunn íslensk
lög.
Moldviðri, hrossakaup
og kosningaloforð
Revían fjallar meðal annars
um pólitísk mál sem komið hafa
upp í Mosfellsbæ á undanförn-
um mánuðum, m.a. pólitísk
hrossakaup og moldviðri og
kosningaloforð. Leikarar eru
14 talsins í ýmsum hlutverkum.
Um leikmynd og búninga sér
Helga Rún Pálsdóttir.
Lýsing er í höndum Alfreðs
Sturlu Böðvarssonar.
Sýningar eru í kvöld og á
laugardagskvöld.
Revía um
pólitísk
mál Mos-
fellsbæjar
MATTHÍAS Johannessen skáld og fyrrverandi ritstjóri hlaut í
gær heiðursverðlaun Menningarverðlauna DV, en þau eru veitt
í sjö listgreinum, nú í 25. sinn. Þetta er í annað sinn að heiðurs-
verðlaunin eru veitt.
Í bókmenntum hlaut verðlaunin Andri Snær Magnason fyrir
skáldsöguna LoveStar. Í tónlist Hilmar Örn Hilmarsson, Stein-
dór Andersen og Sigur Rós fyrir Hrafnagaldur Óðins. Í bygg-
ingarlist Batteríið ehf. fyrir Þjónustuskála Alþingis. Í leiklist
Sveinn Einarsson fyrir Hamlet hjá Leikfélagi Akureyrar. Í
myndlist Magnús Pálsson fyrir verk á þremur sýningum árið
2002. Í kvikmyndalist Ólafur Sveinsson fyrir Hlemm og í list-
hönnun Steinunn Sigurðardóttir fyrir fatahönnun.
Menningarverð-
laun DV í 25. sinn
Handhafar Menningarverðlauna DV 2003.
Ljósmynd/Teitur
Matthías Johannessen, veitir heiðursverðlaununum viðtöku úr
hendi Sigmundar Ernis Rúnarssonar ritstjóra.