Fréttablaðið - 09.12.2007, Blaðsíða 90

Fréttablaðið - 09.12.2007, Blaðsíða 90
MENNING 52 Af þessum framkvæmdum er Tónlistar- og ráð- stefnuhús stærst, 28.000 fermetrar, byggt og rekið af sérstöku fyrirtæki með fjármagn sem ríki og borg leggja til vandlega skilgreint í samn- ingum við aðila. Erfitt er að greina milli tónlist- araðstöðu og ráðstefnureksturs en reyndir menn skjóta á að þriðjungur þessa mannvirkis fari undir ráðstefnur, tveir þriðju verði undir tónlist. Húsið kemst í notkun í árslok 2009. Áætlað var 2005 að húsið kostaði 12,5 millj- arða. Verðbólga hækkar það verð fyrir höllina, en erfitt er að fá fasta tölu í þeim fjármagns- flaumi sem rennur nú í Tónlistarhúsið. Mann- virkið er enda miklu stærri framkvæmd en menn grunar ef litið er á teikningar: stórt hótel rís við rætur Arnarhóls og nýjar aðalstöðvar Landsbankans, auk annarra bygginga. Á þessu stigi er ógreiningur að sjá hver kostn- aður verður vegna uppbyggingar í fjörunni við Arnarhól og ef marka má fréttir hugsa menn nú Geirsgötu í stokk. Sá Geir bjó til orðið peninga- lykt yfir grútarbræluna úr fjörunni ætti að vera sæll. Í fjöru Reykjavíkur renna tugir milljarða næstu misserin. Tónlistarhús endar í yfir 13 milljörðum ef vel tekst til. Nýju félagsheimilin Ríkisstjórn ákvað í ársbyrjun 1999 að endur- skoða lög um félagsheimili frá 1970: ?Rannsókn- ir á þróun byggðar og búsetu í landinu leiða í ljós, að aðstaða til menningarstarfsemi og þrótt- mikið starf í menningu og listum ræður miklu um afstöðu fólks til þess, hvar það kýs að búa,? sagði í tilkynningu. Í febrúar 2003 voru settar 1.000 milljónir til byggingar menningarhúsa í samvinnu við sveitarfélög. Síðan er mikið vatn runnið til sjávar: Á Ísafirði er framkvæmdum að mestu lokið, á Akureyri er stór bygging að rísa úr jörð, á Egilsstöðum huga menn að þarfagrein- ingu fyrir slíkt hús. Sunnanlands og á Reykja- nesi eru menn teknir að hugsa sér til hreyfings. Ísafjörður Ísfirðingar fóru snemma af stað: 2003 gera þeir samning við ráðuneytið og þá var áætlað í menn- ingarhús 418 milljónum. Í stað þess að reisa nýtt hús var ákveðið að endurbyggja og endurnýja þrjú hús: Edinborgarhúsið, gamla sjúkrahúsið og tónlistarskólahúsið. Við þá upphæð hafa bæst aukafjárveitingar auk framlags félagasamtaka. Er ekki óvarlegt að 5-600 milljónir liggi í fram- kvæmdinni. Og nú ætla Bolvíkingar að byggja. Akureyri Menningarhúsið á Akureyri er í byggingu. Í samræmi við samkomulag ráðuneytis og bæjar- stjórnar var skipuð verkefnisstjórn, til að gera tillögu um starfsemi í fyrirhuguðu menning- arhúsi, rýmisáætlun og tímaáætlun um framkvæmdina. Einn- ig skyldi gera kostnaðar áætlun og miða við að heildar- kostnaður yrði ekki meiri en 1.200 m.kr. Á síðari stigum var fyr- irhuguð nýting endur- skoðuð og skyldi húsið vera með sal til leiksýninga og tónlistarhalds, en jafnfram hýsa tónlistarskóla. Nú er kostnaður við uppbygginguna uppreikn- aður í 2,4-2,5 milljörðum og framreiknað má áætla að það kosti 3 milljarða. Það er 7.413 fer- metrar og verður vígt um sumarmál 2008. Með húsinu verður gerbreyting á samkomuhaldi á Akureyri sem til þessa hefur verið bundið við gamalt samkomuhús, kirkjur, íþróttahús og sali til annarrar notkunar. Hérað og suður um Austur á landi hafa verið miklar framkvæmdir og þar kusu menn að dreifa fjármagni til styrkt- ar menningarbyggingum á nokkra staði. Í vik- unni kom saman stýrihópur vegna menningar og stjórnsýsluhúss sem þar er í undirbúningi og er efst á dagskrá að gera þarfagreiningu fyrir bygginguna undir stjórnsýslu fyrir Hérað og aðstöðu með sviði og áhorfendasal. Ekki liggur því fyrir hversu miklu fé verður eytt í nýjar byggingar til menningarstarfsemi á Egilsstöð- um, en áætla má að húsið kosti milli 2-500 millj- ónir. Á Suðurlandi eru menn enn að deila um hvar beri að reisa menningarhús. Vestmannaeyjar hafa heimtað það en Árborgarmönnum er það ekki laust í hendi. Þá hefur heyrst að Reykja- nesbær vilji fá sinn hlut réttan. Á þessum stöð- um er líkleg niðurstaða fyrr en seinna. Dalvík Sparisjóður Dalvíkur afréð fyrr á þessu ári að kosta byggingu á nýju menningarhúsi þar á staðnum. Var sú ákvörðun tekin vegna góðrar rekstrarniðurstöðu ársins á undan. Húsið mun hýsa skjala- og bókasafn en jafnframt er þar salur til tónlistarflutnings sem tekur 200 gesti. Framkvæmdir hófust síðsumars og er fyrirhug- að að taka húsið í notkun um mitt ár 2009. Í upp- hafi var áætlað að húsið kostaði fullbúið 200 milljónir en Friðrik Friðriksson hjá Sparisjóði Svarfdæla segist vera þess viðbúinn að húsið kosti meira: ?Við tökum á því þegar þar að kemur.? Þá verður húsið afhent sveitarfélaginu til reksturs. Tiltæki þeirra sparisjóðsmanna er einstakt í uppbyggingu menningahúsa hér á landi sem flest eru reist fyrir sameiginlegt fé. Er ekki hægt að finna neitt dæmi í því mikla uppbyggingarstarfi sem nú á sér stað um allt land. Kópavogur Óperuhús í Kópavogi kynnti Gunnar Birgisson sumarið 2005 og kom öllum á óvart. Nú er málið komið á rekspöl: Þremur arkitektastofum er boðið að keppa um hönnun óperuhúss í Kópavogi og gert skylt að eiga samstarf við reynda erlenda hönnuði. Salur skal taka 800 gesti í bogadregn- um sal með tvennum svölum og hafa hefðbundna óperusalslögun, skeifu eða átthyrningsform, vera að breidd 24 m. Gert er ráð fyrir sviðsturni yfir aðalsviði með fullbúnu lyftikerfi 20 m frá sviðsgólfi og 7 metra hæð á sviðsopi. Gert er ráð fyrir 90 fermetra hljómsveitargryfju. Á þessu stigi er erfitt að átta sig á hvað húsið mun kosta. Raunar er óskynsamlegt að slá á slíka tölu meðan unnin er hugmyndavinna en víst er að húsið kostar nokkra milljarða, ekki minna en tvo, vonandi ekki meira en fimm. Menntamálaráðherra lítur með velþóknun til hugmynda þeirra í Kópavoginum. Íslenska óper- an er fús til samstarfs enda vonlaus aðstaðan sem er í Gamla bíói við Ingólfsstræti. Viðhald Við þessar nýbyggingar bætist viðhald eldri húsa. Reykjavíkurborg hefur af reynslu lagt til fjármagn ár hvert til endurbóta og viðhalds á Borgarleikhúsinu. Er áætlað að viðhald kosti í ár 37 milljónir og fari á næsta ári í 48 milljónir. Þess utan hafa um 10 milljónir farið árlega í að klára einstaka hluta hússins. Fyrsta kynslóð samkomuhúsa reis um alda- mótin 1900 og eru sum ennþá í notkun: Iðnó og samkomuhúsið á Akureyri. Önnur kynslóðin reis fyrir og eftir stríð, fyrst á þéttbýlisstöðum og síðar í sveitum. Húsin sem nú rísa eiga að duga einhverja áratugi. Það er síðan pólitísk stefna hverju sinni, sveitarstjórna og fjárveitinga- valdsins að halda úti starfsemi, fastri og lausri, í öllum þessum byggingum. Ekki er víst að fjár- veitingavaldið verði jafn glatt að leggja út fé þegar kemur að því að fylla húsin lífi. Því hús án starfsemi eru dauð, og það kostar líka að halda úti menningarstarfi. MENNINGIN ER STEYPA, STÁL OG GLER Hugsýn um Tónlistarhúsið í Reykjavík sem mun gerbylta Kvosinni í Reykjavík og kallast skemmtilega á við samkomuhúsið við Tjörnina sem átti 1897 að duga Reykvíkingum í 100 ár. Menningarhús á Dalvík sem Sparisjóður Svarfdæla kostar. Einu dæmin um einkaframkvæmdir í þessum geira eru á Dalvík og í Reykjavík þar sem Portus reisir að hluta fyrir sinn kostnað Tónlistarhúsið. Menningarhúsið á Akureyri skorið í tvennt. Þar verður tónlistarskólinn til húsa og salur með sviði. Það mun kosta um þrjá milljarða fullbúið. Ef marka má þá tölu verða menningarhús á Egilsstöð- um, Suðurlandi og í Reykjanesbæ ekki undir þremur milljörðum stykkið þegar og ef þau rísa.. Fjárfestingar í nýjum byggingum til menning- arstarfsemi eru miklar í íslensku samfélagi þessi misserin. Skammt er síðan kynnt var hugmynd um byggingu óperu í Kópavogi, tónlistarhús rís upp úr landfylling- um undan Arnarhóli og áfram heldur áætlun sem Björn Bjarnason hratt fram í sinni tíð í mennta- málaráðuneyti. Ætla má að yfi r 20 milljarðar fari í nýja kynslóð húsa á næstu árum. MENNING PÁLL BALDVIN BALDVINSSON 20 Þjóðmenningarhúsið ? The Culture House National Centre for Cultural Heritage Hverfi sgötu 15, 101 Reykjavik Sími 545 1400, www.thjodmenning.is Sýningar - leiðsögn - veitingar - verslun Opið daglega kl. 11.00 ? 17.00 Leiðsögn á íslensku um handritasýninguna í hádeginu kl. 12.10 á fi mmtudögum. Leiðsögn á ensku um handritasýninguna kl. 15.30 á mánudögum og föstudögum. Í versluninni á aðventu: Jólakort Þjóðmenningarhússins, bækur, tónlist, kerti og spil, Kærleikskúlan 2007. Myndlistarsýning Erlu Þórarinsdóttur ? Sameign. Opinber rými. SÝNINGAR Á ÖLLUM HÆÐUM Handan um höf ? Helgi Hálfdanarson Handritin ? saga handrita og hlutverk um aldir Ferðalok ? Jónas Hallgrímson 1807?1845 Surtsey ? jörð úr ægi
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120

x

Fréttablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.