Fréttablaðið - 09.12.2007, Blaðsíða 92

Fréttablaðið - 09.12.2007, Blaðsíða 92
MENNING 54 Börn eru vanræktur markhóp- ur í íslenskri kvikmyndagerð; á það minnti Ari Kristinsson í ræðu fyrir frumsýningu Dugg- holufólksins og benti á þá þversagnakenndu stöðu að barnamyndir fengju lægri styrki en aðrar myndir út af grillum um að þær séu ódýrari í framleiðslu og markaðs- vænni. Samt sem áður eru fimm ár frá því síðasta barna- myndin í fullri lengd kom út hér á landi ef ég man rétt, það er söngvamyndin Regína. Í hálfan áratug hafa íslensk börn semsagt ekki fengið eitt einasta tækifæri til að sjá í bíó mynd um önnur íslensk börn í íslenskum ævintýrum. Kalli er tólf ára tölvuséní, sem býr hjá móður sinni í Reykjavík; honum líður best fyrir framan tölvuskjáinn með lakkrísrör lafandi út um munn- vikið og gætir að gemsinn sé aldrei langt undan seilingar. Hann er hins vegar lagður í einelti af fantalegu stelpna- gengi í skólanum en raunir hans mæta litlum skilningi á skrifstofu skólastjórans. Móðir Kalla er í prófstressi og sendir hann til því pabba síns vestur til Súgandafjarðar þar sem hann á að verja jólunum, netlaus og í félagsskap stjúp- systur sinnar Ellenar ? stelpu- skassi sem þykist vera skyggn en faðir hennar sálugur var ófreskur. Stjúpan er komin á steypirinn og hjónin verða að fara á sjúkrahús yfir til Ísa- fjarðar en krakkarnir verða að vera einir yfir nótt. Í millitíð- inni gerir hins vegar kafalds- hríð að vestfirskum hætti og börnin eru innilokuð í drauga- legu húsi í firði fullum af hafís, sem flytur jafnvel ísbirni milli úthafa. Kalli fær nóg af sel- skapnum við Ellen og ákveður að hypja sig aftur heim. Fyrst þarf hann bara að finna sam- band fyrir farsímann og hringja á leigubíl. Meintur banamaður Duggholufólksins, sem gekk fyrir björg tveimur öldum áður, setur hins vegar strik í reikninginn og Kalli á eftir að komast að því að í glímunni við veðurofsa, villi- dýr og drauga er Ellen betri hjálp en engin. Það mátti víst litlu muna að Dugg- holufólkið hefði verið gerð í Noregi eða Þýskalandi. Sem betur fer var ákveðið að gera myndina á Íslandi. Fáar ? ef nokkrar ? íslenskar barnamyndir sem gerðar hafa verið hingað til eru jafn vel til þess fallnar að kynna yngstu kynslóðina fyrir kynngi kvikmyndalistarinnar. Styrkur myndarinnar felst í því að Ari kemur fram við yngri áhorfendurna af virð- ingu en gætir þess líka að skemmtanagildið höfði til þeirra sem eldri eru. Útkoman er ein besta fjölskylduafþrey- ing sem í boði er á aðventunni. Myndin er stútfull af húmor, til dæmis þegar hún á það tæknilega hreðjatak sem æskufólk nú til dags hefur oft á foreldrum sínum (Kalli mútar mömmu sinni til að skutla sér í skólann gegn því að hann finni glósurnar sem hún glopraði í fartölvunni). Myndin snertir sannarlega á raunveruleika sem ófá börn ? og foreldrar ? þekkja, en kynn- ir þau líka fyrir framandi aðstæðum, sem þarf ekki að fara langt út fyrir borgar- mörkin til að finna. Vissulega er mikið um velheppnað glens en Ari hlífir áhorfendum ekki, er óhræddur við að búa til ógn- vænlegt andrúmsloft, þrungið reimleika sem hrikalegt umhverfi Súgandafjarðar magnar upp. Sá sem hér slær lykla gengst við því að hafa sigið niður í sætið í stöku atrið- um og að minnsta kosti einu sinni brugðið svo að hann hrökk af sessunni. Þá var líka gaman að sjá Ara kinka kolli til Hrafns vinar síns Gunn- laugssonar þegar fiskur er borinn á borð í Súganda. En þótt nokkrum ungum sálar- tetrum bregði endrum og sinn- um er svo búið um hnútana að allt fer vel að lokum og áhorf- endur ganga út glaðir í sinni. Myndin er fantavel gerð, sumar tökurnar stórglæsileg- ar og útlit og frágangur almennt til fyrirmyndar. Af leikurunum mæðir mest á krökkunum í aðalhlutverkun- um þremur, Bergþóri Þor- valdssyni, Þórdísi Huldu Árna- dóttur og Árna Beinteini Árnasyni. Þau standa sig öll prýðilega, sérstaklega Berg- þór í hlutverki Kalla. Myndin er auðvitað ekki gallalaus, atburðarásin hefði stundum þolað að vera knapp- ari, rödd draugsins var stund- um örlítið óskýr og í lokin voru sumir endar óleystir í lokin, eða að minnsta kosti ekki bundnir fast. Heildarútkoman er hins vegar svo vel heppnuð að það er erfitt að láta smá- smygli fara í taugarnar á sér. Myndin heldur rækilegum dampi út í gegn og hárréttu hlutfalli gamans og háska. Fyrir myndina lýsti Ari Krist- insson þeirri von sinni að á Íslandi yrði gerð barnamynd að minnsta kosti annað hvert ár. Duggholufólkið er kröftug- ur rökstuðningur fyrir því. Bergsteinn Sigurðsson KALDIR KRAKKAR Á HÁSKASLÓÐ Sigtið er komið út á mynd- diskum, tveir undir þætti, sá þriðji undir aukaefni. Þetta mun vera önnur serían af þessari sérstöku þáttaröð sem varð til með stuðningi Kvikmyndamiðstöðvar fyrir fulltingi þeirra Halldórs Gylfasonar, Friðriks Frið- rikssonar, og bræðranna Gunnars og Ragnars Hans- sona. Þeir kalla þetta eðal- útgáfu, sem má til sanns vegar færa. Sigtið er að mörgu leyti afar vel heppn- að pródúkt, bráðskemmtileg hugmynd sem þróast fram í vinnslunni og geymir glans- andi persónusköpun þessa leikhóps. Gaman er að velta fyrir sér þróun í gerð leikins efnis fyrir sjónvarpsmiðla sem átt hefur sér stað hér á und- anförnum tólf árum: þá var ástandið þannig að forráða- menn sjónvarpsstöðva höfðu enga trú á að íslenskt efni ætti sér rétt, jafnvel sjón- varpsstöð ríkisins var orðin hálffötluð í þessum efnum. Tilkoma Stöðvar 3 og síðar Skjás 1 breytti þessu. Þar höfðu menn þor til að leggja í innlenda dagskrárgerð af fullum krafti sem sveigði eldri rekstraraðila inn í aukna framleiðslu. Víst höfðu stök verkefni litið dagsins ljós og féllu mis- jafnlega í kramið hjá þeim sem komu fram opinber- lega: það þurfti þolgæði og þolinmæði til að standa af sér háðsglósur því vonir voru jafnan stórar og kröfur miklar og stutt í dóma. Umskipti urðu við eig- endabreytingar þegar Stöð 2 var komin af fótum fram öðru sinni. Þá var spýtt þar verulega í baukinn, hlutur innlends efnis lagfærður á hlut þess erlenda sem var í samkeppnislandslagi að sliga íslenskar sjónvarps- stöðvar. Reyndar máttu bæði Stöð 3 og Skjárinn lúta í gras áður en yfir lauk. En í íslenskri sjónvarpssögu voru þær mikilvægir hlekk- ir. Fóstbræður, Stelpurnar, jafnvel hin aldraða Spaug- stofa eru sketsaþættir. Nú má sjá fram að þeir skópu tiltrú á að hægt væri að gera meira: Sigtið og Næturvakt- in eru þróaðra efni með langdrægri persónusköpun, samfelldum þræði, sjón- varpsáhorfendur eru komn- ir út úr sitcom-rammanum sem Fornbókabúðin og Kallakaffi voru sett í. Enn á íslenskur sjónvarpsiðnaður eftir að ná tökum á því formi: jafnvel hinn mis- heppnaði bastarður Reykja- víkurnætur á sinn part í þessari þróunarvinnu. Það tekur tíma og margar til- raunir, æfingar og mistök, að ná tökum á frásagnar- formum sem þessum. erlendis hafa menn staðið í svona framleiðslu í hálfa öld fyrir sjónvarp og sóttu reynslu í kvikmyndaiðnað sem hefur þrifist í heila öld. Sigtið án Frímanns Gunn- arssonar ræðst ekki á garðinn sem hann er lægstur: það gerir sér mat úr ógeðfelldri höfuðpersónu sem Gunnar Hansson hefur skapað, hægri- sinnuðu snobb- gerpi, bjána sem komist hefur inn í sjónvarp og hrakist úr því aftur. Þessi gaur á sér bræður í Mal- volíó Shake- speare og Bastard Rick Mayall og Gunnar ljær honum líf á sér- kennilega reik- andi tempói, oft dirfskufullum dansi með tóm, dok, fals og yfirlætishátt. Persónan er í mörgum lögum og verður alltaf að vera gegnsæ í flónsku sinni og fyrirgangi. Flottur performans. Umhverfis Frímann eru nokkrar smærri persónur, auk smáhlutverka. Þeir þrír, Halldór, Gunnar og Friðrik, sýna meistaralega takta í leik í þessu safni, Gunnar alltaf sá sami en hinir tveir bregða sér í fjölda gerva og fara á kost- um: hin fámæltu hlut- verk Halldórs eru meitlaðri en hin smá- hlutverkin, en Gretar hans er saminn af djúpu innsæi með harm- ræn endi- mörk. Gerva- skápur Friðriks Friðrikssonar er hreint ótrúlega fjölbreyttur. Hér blómstrar hann sem listamaður. Þá verður að nefna til kven- stirnin: Helgu Brögu og Álfrúnu. Helga á beinni og hreinni braut í persónu sem fær ekki mikla þróunarmöguleika í meðför- um handritshöfunda. Ekki enn. Samband bókaútgef- andans og Gretars, hins þýlynda vinar stertimennis- ins Frímanns, er óunnið svið sem gaman væri að sjá þróað. Álfrún er aftur með skýran og glæsilegan sveig í byggingu sinni á Önnu. Það er ekki amalegt að eiga þá sköpun á ferilsskránni sinni. Hvað tekst þá ekki: takan er oft skekin, viljandi lík- lega, sem mér finnst ekki rétt. það er fátæktarbragur víða í fjöldaatriðum, jafnvel hinum fámennari. Íbúð Frí- manns hefði mátt vera í stúdíói. Hljóð gæti verið betra á stöku stað. Stíll á klippingu er stundum óhreinn, en það truflar mann samt ekki. Þessir þættir eru einfaldlega vel gerðir, frum- leg stúdía í heimsku hróks- ins, með mörgum merkileg- um stúdíum í ljóslifandi karakterum. Skemmtilegt stöff. Páll Baldvin Baldvinsson Sigtið án Frímanns Gunnarssonar SIGTIÐ ÁN FRÍMANNS GUNNARSSONAR Leikstjóri: Ragnar Hansson Gunnar Hans- son sem hið óþolandi smá- menni Frímann Gunnarsson fyrrum þátta- stjórnandi. 22 DUGGHOLUFÓLKIÐ Leikstjóri: Ari Kristinsson
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120

x

Fréttablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fréttablaðið
https://timarit.is/publication/108

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.