Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1986, Qupperneq 10

Mig klæjar
Um borö í togaranum
Júní GK-345, þar sem
Óskar var í sex ár,
lengst af háseti og
leysti bátsmann af.
10 VÍKINGUR
Þaö er Óskar Vigfússon,
formaöur Sjómannasam-
bands íslands, sem þetta
segir, beðinn um að segja frá
uppruna sínum aö gömlum og
góöum íslenskum siö.
Og fingurinn fór af
„Já, ég segi þaö enn og
aftur, þaö er lifsreynsla fyrir
unga pilta aö fara á sjóinn. En
i þessum minum fyrsta túr
varð ég þó fyrir óhuggulegri
lífsreynslu, sem þeinlínis
kemur ekki sjómennskunni
viö og sem betur fer hendir
fáa. Ég varö fyrir þvi óhappi
aö hakka fingur af kokkinum.
Á þessum tima voru tæki og
tól um óorð i skipum ekki
merkileg, borin saman viö
þaö sem nú er, og það gilti
jafnt um eldhúsið sem annað
um borö. Viö vorum meö
gamla handsnúna hakkavél
og þennan dag haföi kokkur-
inn ákveðið aö hafa kjötbollur
i matinn og þvi þurfti aö
hakka kjöt. Ég sneri sveifinni
en hann stakk kjötinu í
hakkavélina. Þaö var foráttu
veður og þar sem við nú unn-
um aö þessu reið hnútur yfir
skipið. Ég kastaðist til og
sveifin snerist hratt, en kokk-
urinn kastaöist i sömu átt og
þrýsti hendinni niður i hakka-
vélina meö fyrrgreindum
afleiöingum. Þetta var alveg
hroðalegt. Og ekki bara það,
hann var auðvitað frá vinnu
og þaö féll í minn hlut aö elda
ofan I 30 manns og ég kunni
alls ekkert til verka. En ein-
hvern veginn blessaöist
þetta þó. En hvort þaö var
vegna þess eða einhvers
annars þá fór ég í land eftir
túrinn. Og næstu ár vann ég
viö hin ýmsu störf i landi eins
og gengur.“
— Varstu ákveöinn í aö fara
ekki á sjó aftur?
„Nei, ég tók enga slíka
ákvöröun og i raun togaði
sjórinn alltaf i mann. Á þess-
um árum togaði sjómennska i
alla unga stráka. Og þannig
var þaö líka meö mig og áriö
1953 fór ég aftur á sjóinn. Ég
réö mig á Eddu frá Hafnar-
firði, sem var aö fara á síld.
Það líturósköp sakleysislega
út að fara á síldveiðar, en
þessi síldarvertíð átti eftir að
verða örlagarik fyrir okkur
alla sem um borö voru. Þaö
varð sjóslys og viö sem lifö-
um þaö af lentum þarna i
mestu mannraun og upplifö-
um okkar mestu lifsreynslu.
Afleiöingar þessa slyss uröu
lika þær aö ég missti vinstri
fótinn."
Allur heimsins kraftur
„Slysið átti sér staö 7. nóv-
ember 1953. Þaö skall á
s-vestan ofsaveöur og við
vorum staddir rétt utan viö
Grundarfjörö. Okkur tókst aö
komast i sæmilegt var og
kasta út ankeri, en veðrið var
óskaplegt og sjór mikill. Ég
var i koju, þegar allt i einu
kom þvílíkt högg á skipiö að
þaö var rétt eins og allur
heimsins kraftur lenti á þvi.
Ég kastaðist útúr kojunni og
kom standandi niður i kojuna
beint á móti. Þaö var komið
kvöld þegar þetta gerðist.
Edda var ekkert smá skip á
þeim tima, hún var 180 tonna
bátur og við vorum 17 í
áhöfninni. Við sem vorum i
lúgarnum þustum upp, þegar
höggiö reið á skipið, og ég
man að þegar ég komst upp
var skipinu aö hvolfa. Ég var i
nærbol aö ofan en haföi sofið
í þunnum síðum buxum. Ég
var berfættur en mér tókst að
hrifsa meö mér sokka á leið-
inni upp. Þetta var þaö eina
sem ég var í. Þaö var svo ekki
annað aö gera en aö koma
sér á kjöl þegar skipið fór
yfirum. Og þar sem viö sátum
á kili, sáum viö Ijósin í Grund-
arfirði og fullt af skipum
þarna rétt hjá okkur. Svo virt-
ist sem enginn hefði oröið var