Sjómannablaðið Víkingur - 01.12.1986, Síða 18

Pálmi
Frímannsson
heilsugæslulæknir
í Stykkishólmi
18 VÍKINGUR
LYFJAKISTAN
Búnaöur lyfjakistunnar i
skipum er ákveðinn með
reglugerð. Talsvert mats-
atriði er, hvað gagnlegt er að
hafa i þessari kistu. Það þarf
að vera hægt að meðhöndla
hættuleg bráðatilfelli eftir því
sem kunnátta stýrimanns og
skipstjóra leyfir, og einnig er
gott aö geta meðhöndlað
minniháttar kvilla, sem valda
verulegum óþægindum, svo
ekki þurfi að sigla i land i
miðri veiöiferð þeirra vegna.
Á stærri fiskiskipum þarf þvi
að gera ráð fyrir að 10—15
dagar geti liðið milli þess sem
skipið kemur i höfn. Það þarf
lika að gera ráð fyrir allt að
sólarhrings siglingu i land, ef
meiriháttar slys eða veikindi
verða um borð. Á siðari árum
hefur opnast möguleiki á að
senda þyrlu með lækni um
borð i skip jafnvel langt úti i
hafi, og einnig breytir útflutn-
ingur gámafisksins dæminu
nokkuö, því nú má gera ráð
fyrir að siglingar minni fiski-
skipa á erlendar hafnir verði
fátíðar.
’l þessari grein ætla ég að
fjalla um lyfjaforða í lyfjakist-
um nr 2 og 3, en ég hef enga
þekkingu á útgerð stærri
skipa. Ég hef sjálfur aldrei
stundaö sjó, en hef haft mikil
afskifti af sjómönnum á fiski-
skipum og m.a. kennt þeim
skyndihjálp. Þvi hefur inni-
hald lyfjakistunnar orðið mér
umhugsunarefni, einkum
vegna þess, hve margar teg-
undir lyfja er þar að finna.
Þessi mikla fjölbreytni kemur
þó yfirleitt að litlu haldi, en
verður miklu fremur til að
rugla skipstjórnarmenn í rím-
inu, þegar þeir þurfa að nota
eitthvað af þessu. Auk þess
taka þessi lyf nokkurt pláss
og kosta útgerðina ofurlitið,
þvi þau þarf að endurnýja
með vissu millibili.
I rauninni er ekki ástæða til
að mikill munur sé á innihaldi
lyfjakistu nr 2 og nr 3. Nr 2 á
að vera í skipum 20—120 brl.
en nr 3 í skipum 120-500
brl., en lika þarf að taka tillit til
notkunar.
Snúum okkur nú að ein-
stökum lyfjum, en ég ætla að
flokka þau saman á ákveðinn
hátt og þá kemur lika vel I
Ijós, að tegundafjöldinn er
óþarflega mikill.
Lyf til sótthreinsunar útvortis
Kista 2 Kista 3
Quellada lausn 100 ml 100mlx2
Quellada hársápa 100 ml 100 ml x 2
Benzalkonlausn10% 100 ml 100 ml x 2
Joðáburður 15 ml 15 ml
Klórhexidínlausn 500 ml 500 ml
Klórhexidínkrem 50 g 50 g
Própanól 35% 100 ml 100 ml x 2
Tópicínsmyrsli 25 g 25 g
Tópicínstráduft 10 g 10 g
Quellada er ætlað til að drepa kláðamaur, sem
erfitt er að greina, og lús, sem er reyndar ekki
hættuleg og auk þess sjaldgæf núorðið, nema
þá helst flatlús, sem smitast nánast eingöngu
við kynmök og hefur þvi takmarkaða út-
breiðslumöguleika til sjós. Óhætt ætti aö vera
að sleppa þessum lyfjum úr lyfjakistunum.
Hin lyfin hafa öll lika verkun. Ég mundi velja
tvö þeirra: Própanól, sem hefur svipaða eigin-
leika og brennsluspritt, en hefur þann ágæta
eiginleika að vera svo bragðvont að jafnvel
harðsviruðustu rónar veigra sér við að drekka
það. Það yröi þá helst notað til að sótthreinsa
húð t.d. áður en gefin er sprauta, og nóg væri
að hafa 50 ml í hvorri kistu. Tópicinsmyrsl er
sýkladrepandi og virkar vel á yfirborðssýkingu
i húð. Öllum hinum efnunum má sleppa.
Önnur útvortis lyf Kista 2 Kista 3 Brennisteinssalicýl-
smyrsli 20 g 20 g
Gigtaráburður 30 g 30 g x 2
Handáburður I 25gx2 25 gx2
Handáburður II Hydrocortison- 25 g x 2 25 g x2
smyrsl 20 g
Salicýlvasilin 50 g 50 g x 2
Súrvatn 100 ml 100 ml
Vasilín 25 g x 2 25 g x5
Zinkáburður 300 ml
Zinkpasta, mjúkur 25g 25g
Zinkstráduft 100 g
Það er slæmt aö þurfa að viöurkenna, að ég
kann ekki að nota öll þessi lyf, en bót i máli að
flestir stýrimenn geta víst sagt það sama. Sem
betur fer eru flestir húðsjúkdómar hvorki
hættulegir né bráðir, og auk þess er erfitt að
greina þá rétt og velja hentuga meöferð.
Ég tel nóg að hafa handáburð II (ung. glycer-
oli) i lyfjakistunum, og nota hann þá fyrst og
fremst á þurra og sprungna húð, og exem, sem
stafar af oliu og sápuefnum. Önnur vandamál
mega biða læknisskoöunar og meöferðar og
öllum hinum lyfjunum má þvi sleppa.