Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1988, Blaðsíða 37

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1988, Blaðsíða 37
Jörundur Svavarsson og Stefan Mattson: Nýjar sambýlis- og sníkju- krabbaflær fundnar við Island Það hefur lengi verið þekkt að ýmis krabbadýr (Crustacea) lifa í sambýli við aðrar lífverur, eða jafnvel sníki á þeim. Flest af þessum dýrum tilheyra flokknum Copepoda, þ.e. eru krabba- flær, eins og hin algenga rauðáta. Þekktar eru nokkuð yfir þúsund teg- undir sníkju- og sambýliskrabbaflóa. Sambýlis- og sníkjudýr eru þó ekki jafn algeng innan allra ættbálka krabbaflóa. Sambýlisdýr er einkum að finna innan ættbálksins Cyclopoida, en innan ættbálkanna Siphonostoma- toida og Poecilostomatoida eru ein- göngu sníkjudýr. Sníkjulífi eða sam- býlislifnaðarhættir fyrirfinnast ekki innan ættbálks rauðátunnar, Calan- oida, og aðeins fáeinar tegundir Harpacticoida (botnkrabbaflær) lifa í sambýli við aðrar lífverur. Hýslar krabbaflóa eru fjölbreytileg- ir. Fjöldi tegunda hefur fundist í eða á fiskum, burstaormum (Polychaeta), lindýrum (Mollusca), skrápdýrum (Echinodermata), möttuldýrum (Tuni- cata) og einnig í eða á öðrum krabba- dýrum. Sníkju- og sambýliskrabbaflær hafa oft ákaflega furðulega líkams- byggingu og fátt eitt bendir til upp- runa þeirra. Enda er algengt að þær lifi meginhluta lífs síns innan í hýsli og nærist á fæðu hans eða á honum sjálf- um. Lirfur (nauplius) krabbaflónna eru þó hefðbundar í útliti og líkjast lirfum annarra krabbaflóa. Karldýr eru oft ósérhæfðari og smærri en kvendýr. I hefti 34 í 3. bindi safnritsins Zoo- logy of Iceland er fjallað um sníkju- og sambýliskrabbaflær við ísland (Stephensen 1940). Þar er getið 44 tegunda, sem flestar sníkja á fiskum, en aðeins 10-11 tegundir eru sníkju- eða sambýlisdýr hryggleysingja. Ástæður þess að svo fárra dýra í sam- býli við hryggleysingja er getið hér- lendis eru margar, en megin ástæðan er eflaust að þessari grein dýrafræði hefur ákaflega lítið verið sinnt hér- lendis. Hér verður greint frá tveimur krabbaflóategundum áður óþekktum hér við land. Þær lifa í tengslum við hryggleysingja, hvor um sig á sinn sér- staka hátt. Dýrunum var safnað af Jóni Bogasyni og kunnum við honum bestu þakkir fyrir að leyfa okkur að skoða þau. Þessi dýr eru Schizo- proctus inflatus Aurivillius, 1885 og Asterocheres lilljeborgi Boeck, 1859. Nátturufræðingurinn 58 (1), bls. 37-41, 1988 37
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.