Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1988, Blaðsíða 11

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1988, Blaðsíða 11
< CE 4. mynd. Samanburður á rúmmáli Þjórsár- hraunsins og annarra stærstu hrauna og vik- urgeira á íslandi. Búrfellshraunið sem um er að ræða er Búrfellshraun á Landmanna- afrétti. Vafalítið eru til hraun hér á landi sem eru stærri en það, en afar fáar góðar rúmmálsmælingar eru til á íslenskum hraunum. - Comparative sizes ofthe biggest lavaflows and tephra layers in Iceland. The- Búrfell lava is the second largest one in the Veiðivötn volcanic system. Several lava flows not seen in the graph, have a volume between 9 and 6 km3. H3 and H4 are the two most voluminous Hekla tephra layers (in dense rock equivalents). Heimildir um stærðir/Re/ere«cei.É Þjórsárhraun: Árni Hjartarson 1985. Skjaldbreiður: Guðmundur Kjartansson 1966 a. Trölladyngja: Porleifur Einarsson 1968. Skaftáreldahraun: Þorleifur Einarsson o. fl. 1984. Eldgjá: Guðrún Larsen 1979. Búrfellshraun: Guðrún Larsen & Elsa G. Vilmund- ardóttir 1986. H3: Guðrún Larsen & Sigurður Þórarinsson 1977 (súr gosaska umreiknuð í fast berg). H4: Guðrún Larsen & Sigurður Þórarinsson 1977 (súr gosaska umreiknuð í fast berg). inu hættulegir keppinautar hvað varðar gosefnaframleiðslu. Árið 1815 gaus eld- fjallið Tambora í Indónesíu mesta stór- gosi sem sögur f ara af og þeytti þá upp úr sér meira en 150 km3 af gosösku. Hér verður þó að geta þess að líklega má deila í rúmtak öskunnar með 2 eða 3 til að fá út samsvarandi magn hraunkviku. Fyrir 75.000 árum spjó annað Indónes- ískt fjall, Toba, úr sér 1000 km3 af súrri ösku. í þeim gosmekki hverfa hin for- sögulegu stórgos í Heklu í skuggann, og Þjórsárhraunið sýnist smátt. GERÐ HRAUNSINS Þjórsárhraunið er dæmigert sprungu- hraun. Hraunið hefur víðast runnið fram í einum samfelldum straumi. Ekki verð- ur vart við beltaskiptingu í því nema á stöku stað út til jaðranna. Athyglisvert er hvernig það virðist smeygja sér inn í hvern krók og kima þar sem það hefur flætt fram. Þrátt fyrir umtalsverða þykkt virðist það hafa verið tiltölulega þunn- fljótandi. Hin ótrúlega víðlenda og slétt- lenda hrauntunga sem breitt hefur úr sér í Flóanum sýnir þetta best. Eftir að hafa 11
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.