Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1959, Blaðsíða 19

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1959, Blaðsíða 19
__________________NÁTTÚRUFRÆBINGURINN________________19 ferðum og með því að athuga, hvers konar skemmdum þær valda í bakteríugróðri. Einnig hefur komið í ljós, að flest afbrigðin eru mismunandi að útliti. Stærð og lögun kólíætanna er rannsökuð í rafeindasjá. Hreins- aðar kólíætur eru hrærðar upp í eimuðu vatni eða púfferupplausn, venjulega ammóníum-acetat eða ammóníum-benzóat púffer, sem síðan er úðað á örþunna kollodíum-himnu, sem lögð hefur verið yfir lítið kringlótt koparnet. Er netið haft til stuðnings himnunni. Áður en netið er látið inn í rafeindasjána, þarf að þurrka kólíæt- urnar. Lengi vel var þetta einfaldlega gert á þann hátt, að vatnið var látið gufa upp við stofuhita. Mönnum varð þó fljótlega ljóst, að veirurnar aflöguðust við slíka loftþurrkun. Eftir því sem vatns- droparnir utan um veiruagnirnar gufa upp og minnka, eykst yfir- borðsspennan í dropunum, og um leið og yfirborð þeirra snertir veirurnar aflagast þær af kröftunum í yfirborði dropans. Fyrir nokkr- um árum voru fundnar upp tvær nýjar þurrkunaraðferðir, þar sem komið er í veg fyrir skemmdir af völdum yfirborðsspennunnar. Önnur aðferðin er í því fólgin, að vökvinn er frystur niður fyrir -4- 75 gráður á Celsíus um leið og honum er úðað á netið. Því næst er ísinn látinn gufa upp eða súblímera í vakúmi við -=- 50 gráður. Gætir yfirborðsspennunnar þá ekki. Þegar búið er að þurrka veir- urnar, eru þær venjulega skyggðar með einhverjum málmi, áður en þær eru látnar inn í rafeindasjána til athugunar. Leggst þunnt lag af málminum yfir kollodíum-himnuna. Hleðst hann einkum á veirurnar, þannig að dreifing rafeindanna í þeim eykst og myndin, sem rafeindasjáin gefur af þeim, skýrist að miklum mun. Víð rannsókn á kólíætum í rafeindasjá hefur komið í ljós, að þær eru gerðar af sexstrendum bol, sem mjókkar í pýramída til beggja enda. Ut úr öðrum endanum gengur hali. Á kólíætum 2,4 og 6 er hann lengri en bolurinn og með smáhnúð á endanum. Kólíætur 1 og 5 eru með langan mjóan hala, en 3 og 7 með mjög stuttan hala. Áður en frostþurrkunaraðferðin var tekin í notkun, álitu menn, að þær væru halalausar. Þá var einnig álitið, að bolur kólíætanna væri kúlulaga eða sporöskjulagaður. Stafaði það af því, að yfirborðs- spennan flatti kantana á honum, um leið og vatnið gufaði upp. Hali kólíætanna og bolur eru gerðir úr eggjahvítuefnum, og er kjarnasýran falin inni í bolnum. Hægt er að rífa gat á bolinn, þannig að kjarnasýran kemur út. Er það gert á þann hátt, að salt-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.