Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1959, Blaðsíða 31

Náttúrufræðingurinn - 01.04.1959, Blaðsíða 31
______________ NÁTTÚRUFRÆBINGURINN________________31 brennandi sólargeislum og draga úr útgufun, auk þess að vera til varnar. Margir kaktusar bera mjög litfögur blóm, stór eða smá. Sitja blómin venjulega einstök á rifjum eða vörtum og stundum á end- um stönglanna. Þegar blómin springa út, verður mikil breyting á. í 11 mánuði standa, heldur óhrjálegir, þyrnóttir kaktusklumpar á þurrum, grýttum hásléttunum og í hamragiljum t. d. í Mexikó. Svo kemur vorið og frá því í marz og fram á sumar þekjast kakt- usarnir marglitu blómaskrúði og bera þá líklega skrautlegri liti en flestar aðrar plöntur í víðri veröld. Sum kaktusblómin eru 12— 18 cm í þvermál og helmingi lengri en það. Mörg eru trektlaga, önnur eins og víðar skálar. Blómblöðin eru fjölmörg og renna skar- latsrauðir, purpurarauðir, gulir og hvítir litir saman í blómunum. Inni í blómunum skarta fjöldamargir gulir fræflar; þrjú þúsund í Sahuaró — risakaktusblómi. Blóm kaktusanna eru birtunæm. Sum eru aðeins útsprungin fáeina klukkutíma, eða einn dag, en önnur springa út á nóttunni og fylla eyðimerkurnóttina ilm sínum. Þann- ig er því varið með ýmsar næturblómgandi blyskaktusa, Cereus- tegundir. J. J. Thornber og F. Bonker hafa lýst næturblómgun kaktus- anna þannig: „Þú verður að koma út í eyðimörkina í tunglskini, þegar mjúkir skuggar leika um jörðina, ef þú vilt njóta hinnar himnesku fegurðar þessarra undursamlegu blóma. Aðeins eina nótt á ári opnast blóm Cereus-Greggi-kaiitusins allt í einu og senda frá sér þvílíkan sætan ilm, að umhverfið verður anganþrungið á margra kílómetra svæði. Þegar skuggarnir fara að lengjast og aftanroðinn tekur að dökkna, byrja blómin að opnast hvert á fætur öðru. Þau eru alveg útsprungin svo sem klukkutíma síðar, maður getur bein- línis séð blómin hreyfast og breiða úr sér. Þau virðast titra, ýtt opnum af innra afli. Af blómunum leggur hinn ljúfasta ilm jafn- skjótt og þau fara að springa út. Þúsundir Indíána og hvítra manna streyma að til að líta hið undursamlega sjónarspil kaktusnætur- innar, brúðkaup hundraða eða þúsunda hinna vaxhvítu blóma. Um sólarupprás, eða a. m. k. árdegis næsta dag, taka hin goðfögru blóm að lokast og eru venjulega alveg lokuð kl. 9—10 í heiðskíru veðri." Útbreiðsla kaktusanna er merkileg. Frumheimkynni þeirra er í Vesturheimi, einkum í Mexikó og suðvestanverðum Bandaríkj-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.