Tímarit íslenzkra samvinnufélaga - 01.11.1918, Page 38

176
sem viðskiftin stæðu lengur, þvi keimavistarfélagið yrði
sem heild, en ekki einstakiingar þess.
Að hverju leyti hefði nú kaupfélagið hag af því,
að verzla við heimavistarfélagið?
Eftir því sem meira er verzlað við kaupfélagið, eftir
*þvi verður umsetning þess meiri, eða ársveltan meiri'.
líú er það órjúfanlegt lögrnál, að tilkostnaðurinn við
rekstur verzlunar og kaupfélags vex ekki í beinu hlut-
falli við verzlunarmagnið. Reksturskostnaður verður
því tiltölulega minni í þeim félögum, sem hafa mikla
verzlun. Af þessu er aftur auðsætr, að heildinni er
hagur að því, að sem mest sé verzlað, og þegar nú
heimavistarfélögin veizla á við 3—5 meðalbændur,
liggur i augum uppi, að félagsheildinni er hagur að
viðskiftunum að þessu leyti.
En hér kemur lika aimað til greina. Þvi meiri
sem viðskiftaveltan og árságóðinn er, því meira verð-
ur árlega lagt í ódeilanlega sjóði féla^sins, o^- þeir vaxa
því örara, sem umsetningin er meiii. Xú er öllum
kaupfélagsmönnum það hið mesta aliu^amál, að þessir
sjóðir vaxi fljótt og verði svo miklir, að þeir nægi til
rekstursfjár handa félaginu. Þess vegna vilja þeir líka
láta sem flesta verzla við kaupfélögin, og þá ekki síð-
ur heimavisrarfélögin en aðra.
Enn ber þess að gæta, að kaupfélagsmönnum er
það nokkurt kappsmál, að auka þekkingu á félags-
skapnum, og ættu frá því sjónarmiði að vilja ná í við-
skifti heimavistarfélaganna, þar sem í eru ungir menn,
sem siðar eiga i vændum að verða heimilisfeður og bera
-á herðum sér þunga og ábyrgð þá, sem ætíð hvílir á
öllum þjóðfélagsborgurum.
Af þessu vona eg að það undri engan, þó eg telji
kaupfélagsskapinn í heild, og þá sérstaklega þau kaup-
félög, sem viðskiftanna njóta, hafa hag af því, ef heima-
vistarfélög skólanna verzluðu við kaupfélögin.
Þá þori eg livað heimavistarfélagið snertir að full-