Vikan


Vikan - 15.05.1980, Blaðsíða 51

Vikan - 15.05.1980, Blaðsíða 51
Myndskreyting: Bjarni Dagur Jónsson Á mánudagsmorguninn fengum við skeyti frá sir Alexander Milne, sem skýrði frá því að ráðist hefði verið á hornvirkið en ekkert frekar. Ég bað vin minn að láta mig vita ef hann sæi nafn bróður mins á undan mér meðal þeirra sem höfðu særst eða fallið. Um hálfum mánuði síðar kom hann mjög alvarlegur inn í svefnherbergi mitt á heimili móður hans í Athole Crescent i Edinborg. „Ég hygg að þú sért kominn til þess að segja mér sorgarfréttina sem ég hef búist við." sagði ég. Hann kvað já við því. Bæði ofursti fylkisins og nokkrir liðs- foringjar staðfestu að útlit bróður míns hefði verið mjög svipað og ég hafði lýst og banasárið á nákvæmlega sama stað og ég hafði séð. En það var ekki unnt að segja hvort hann hefði í rauninni dáið samstundis. Hann hlaut að hafa birst mér nokkrum klukkustundum eftir dauða sinn því ég sá hann þegar klukkan var lítið eitt gengin í þrjú um nóttina. Litla bænakverið hans og bréfið sem ég hafði skrifað honum var sent heim til okkar nokkrum mánuðum síðar. Hvort tveggja hafði fundist í innri brjóstvasa á kyrtli sem hann var í þegar hann féll. Og nú er þetta í minni eigu." Eins og allar þær frásagnir sem varðveittar eru í hinu fræga skjalasafni Breska sálarrannsóknafélagsins er þessi frásögn Colt höfuðsmanns skjalfest með ótal vitnisburðum sem of langt mál væri að rekja hér. Ég ætla samt að rekja hér enn eina frásögn úr skjalasafni þessa fræga félags i Lundúnum, en þar á í hlut kona ein sem jafnframt var einn af starfsmönnum félagsins. í þessu dæmi er samningurinn gerður milli konunnar sem dó og einnar vinstúlku hennar. Það kann nú ef til vill að hvarfla að einhverjum lesanda að fólk myndi hugsa svo mikið um slíkan samning að hugsunin ein gæti valdið hlutaðeiganda ofsjónum. En þá er eftir að skýra það að þessar „ofsjónir" koma alltaf heim við andlátsstundina. í dæminu hér á eftir er öllum slikum vangaveltum gjörsamlega kollvarpað sökum þess að samningurinn er gerður milli tveggja vinstúlkna en hin framliðna birtist fyrst dóttur sinni, svo barnfostru og síðast eiginmanni sínum, en alls ekki vinkonu sinni. En dóttirin og barnfóstran vissu ekkert um samninginn. Þessi frásögn er skráð í skýrslum Breska sálarrannsókna- félagsins í V. bindi á bls. 440. Konan sem segir frá kaus að láta nafns síns ekki getið en frásögn hennar er svona: „Mars, 1889. Móðir mín dó 24. júní 1874 í husi einu í Silíma á eynni Möltu sem var nefnt Veiðimannahöllin. Við höfðum sest þar að henni til heilsubótar. Hún hafði alltaf verið hrædd um að verða kviksett og fékk því föður minn til þess að lofa því að láta ekki grafa sig fyrr en vika væri liðin frá andláti hennar. Ég man að við urðum að fá sérstakt leyfi, því það er venja þar suðurfrá að greftrunin fari fram þrem dögum eftir andlátið. Ég sá hana í síðasta sinn þrem dögum eftir að hún dó. Eg fór með föður mínum til hennar og við klipptum af henni allt hárið, sem var bæði mikið og hrokkið. Ég man ekki eftir þvi að ég væri neitt óstyrk eða vitund hrædd. Hún var grafin á sjöunda degi og birtist mér nóttina eftir. Ég svaf í lítilli búningsstofu sem var fram af barnaherberginu og lágu tvö þrep upp að henni, eins og er í mörgum húsum af þessari fornu gerð. Reykingastofa föður míns, þar sem hann var vanur að sitja á kvöldin, var fyrir þverum forsalnum. Ég þurfti því ekki að fara gegnum barnaherbergið til þess að komast út. Þetta kvöld var veður mjög heitt og blæjalogn. Ég hafði verið látin hátta fyrr en vanalega og hafði ekki Ijós hjá mér. Hlerarnir höfðu verið látnir vera að mestu opnir og nóttin var svo björt að ljóst var í herberginu. Hurðin að herberginu var i hálfa gátt og ég gat séð skuggann af barnfóstrunni þar sem hún laut yfir sauma sína. Ég starði á skuggann af hendi hennar, sem hreyfðist mér til leiðinda jafnt og þétt, þangað til ég sofnaði. Ég hélt ég hefði sofið stundarkorn þegar ég vaknaði. En þegar ég sneri mér á hina hliðina og að glugganum sá ég móður mína standa við rúmið mitt. Hún var grátandi og augsýnilega örvingluð. Ég áttaði mig ekki undireins á þvi að hún var dáin. Ég kallaði þess vegna til hennar eins og ég var vön — því hún hafði oft komið inn til mín þegar ég svaf — og sagði blátt áfram við hana: „Hvað er að, elsku mamma?" En þá mundi ég allt í einu eftir þvi að hún var dáin og hljóðaði upp yfir mig. Barnfóstran kom hlaupandi út úr herberginu sínu 6n þegar hún kom á þröskuldinn fleygði hún sér á hnén og fór að telja perlurnar á talnabandinu sínu og gráta. 1 sömu svipan kom faðir minn inn um hinar dyrnar og ég heyrði að hann sagði: „Elsku Júlía!" um leið og hann kom inn. Móðir mín leit fyrst til hans en svo til mín. Hún sló um leið saman höndunum, eins og í örvæntingu, og fór svo yfir að barnaherberginu og hvarf. Barnfóstran sagði síðar frá því að hún hefði fundið greinilega að eitthvað fór fram hjá henni, en hún var svo frávita af hræðslu að vitnisburður hennar var ekki marktækur. Faðir minn bauð henni að fara út úr , herberginu og sagði að mig hefði verið að dreyma og fór ekki frá mér fyrr en ég var sofnuð. Hann sagði mér þó daginn eftir að hann hefði einnig séð móður mína og að hann vonaðist til þess að fá að sjá hana aftur. Og ef hún kæmi aftur til mín mætti ég ekki verða hrædd en segja henni að hann langaði til að tala við hana. Ég lofaði hátíðlega að gera það en þarf varla að taka það fram að hún hefur aldrei birst mér aftur. Faðir minn er nú dáinn fyrir þrem árum svo ég er nú eini sjónarvotturinn á lífi. Hann sagði þó síðari konu sinni frá þessu og hún skrifar hér nafn sitt undir til staðfesiingar. L.H. M.S.H." Lafði E. skrifar um þetta það sem hér fer á eftir: „Frú H. var ein af bestu vinkonum minum í mörg ár. Og við gerðum þann samning með okkur að hvor okkar sem dæi fyrr skyldi birtast hinni, ef þess væri kostur. Mér var tilkynnt lát hennar i síma daginn sem hún dó og ég vakt: alla nóttina í von um að fá að sjá hana en varðekki vör viðneitt. Síðar sagði dóttir hennar mér að bæði hún og barnfóstran og faðir hennar hefðu séð vinkonu mína í barna- herberginu. Hún sá svipinn fyrst, svo barnfóstran og síðast einnig faðir hennar, sem kom þjótandi inn í stofuna." . D 20. tbl. Víkan 51
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.